Egzamin po szkoleniu nie zawsze korzysta ze zwolnienia z VAT

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 sierpnia 2026 r. (sygn. I FSK 2077/23) rozstrzygnął kwestię dotyczącą opodatkowania usług egzaminacyjnych nabywanych przez organizatora szkoleń. Z orzeczenia wynika, że związek egzaminu ze szkoleniem zwolnionym z VAT nie wystarcza, aby również usługę egzaminacyjną automatycznie objąć zwolnieniem.

Szkolenie i certyfikacja realizowane przez różne podmioty

Sprawa dotyczyła spółki organizującej specjalistyczne szkolenia informatyczne. Ich celem było zdobycie albo uaktualnienie wiedzy wykorzystywanej zawodowo. Szkolenia były finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, co pozwalało rozważać zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

Spółka nie realizowała jednak całego procesu samodzielnie. Od zewnętrznej firmy akredytującej kupowała m.in. egzaminy certyfikacyjne, oficjalne materiały edukacyjne, dostęp do platform szkoleniowych i egzaminacyjnych, testy próbne oraz narzędzia wykorzystywane w procesie certyfikacji.

Spółka uważała więc, że zakupione usługi egzaminacyjne i pozostałe świadczenia powinny korzystać ze zwolnienia jako element niezbędny do wykonania usługi kształcenia zawodowego finansowanej ze środków publicznych.

Organ interpretacyjny nie zgodził się ze stanowiskiem spółki.

NSA: trzeba zbadać, kto świadczy usługę i jaki ma ona charakter

Sąd kasacyjny zaakcentował, że dla zastosowania zwolnienia znaczenie ma nie tylko funkcjonalny związek danego świadczenia ze szkoleniem. Należy również ustalić, jaki jest rzeczywisty charakter usługi wykonywanej przez zewnętrzny podmiot oraz czy podmiot ten sam prowadzi działalność edukacyjną.

W rozpatrywanej sprawie firma akredytująca nie kształciła uczestników ani nie realizowała usług przekwalifikowania zawodowego. Dostarczała materiały i narzędzia, obsługiwała platformy, sprawdzała egzaminy oraz wydawała certyfikaty. Czynności te wspierały proces szkoleniowy, lecz nie stanowiły samodzielnie działalności edukacyjnej.

Zdaniem NSA nie można zatem objąć zwolnieniem usługi egzaminacyjnej tylko dlatego, że jest ona potrzebna do zakończenia szkolenia albo uzyskania certyfikatu. Zwolnienia z VAT powinny być wykładane ściśle, a ich zakresu nie można rozszerzać na świadczenia, które nie spełniają ustawowych przesłanek.