Intrastat 2026: Wielki Brat patrzy na Twoje przesyłki (i Ty też powinieneś)

Dla osób postronnych handel wewnątrzunijny kojarzy się z brakiem granic i swobodą. Jednak dla doradców podatkowych, księgowych i dyrektorów finansowych rzeczywistość ma swoją nazwę: INTRASTAT. To unijny system zbierania danych o przepływie towarów, który udaje, że nie jest cłem, choć obsługuje go Krajowa Administracja Skarbowa. 

Dlaczego ten temat wraca na tapetę właśnie teraz? Ponieważ od 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe progi statystyczne, a jeden z nich – ten najbardziej wymagający – stał się "łatwiejszy" do przekroczenia. 

1. Obniżony próg w wywozie – nowa rzeczywistość 2026

Najważniejszą wiadomością na rok 2026 jest zmiana progu szczegółowego w wywozie. O ile limity podstawowe pozostały zamrożone na poziomie z 2025 roku, o tyle w wywozie poprzeczka została obniżona. 

Oto aktualne wartości progów na rok 2026:  

Przywóz (Import z Unii Europejskiej): 

Próg podstawowy: 6 000 000 zł  

Próg szczegółowy: 105 000 000 zł  

Wywóz (Eksport do Unii Europejskiej): 

Próg podstawowy: 2 800 000 zł  

Próg szczegółowy: 148 000 000 zł (spadek z poziomu 158 000 000 zł w roku 2025)  

Co to oznacza w praktyce? 

Jeśli Twoja firma w 2025 roku sprzedała do UE towary o wartości np. 150 mln zł, rok temu spałeś spokojnie, raportując tylko dane podstawowe. W 2026 roku wpadasz już w reżim progu szczegółowego, co oznacza konieczność podawania m.in. wartości statystycznej oraz warunków dostawy według Incoterms. To istotne zwiększenie pracochłonności dla działów księgowych. 

• Kto i kiedy wpada w "sieć" raportowania?

Obowiązek sprawozdawczy powstaje w dwóch przypadkach: 

• Gdy wartość obrotów z krajami Unii Europejskiej w roku poprzednim (2025) przekroczyła progi ustalone na rok 2026. 
• Gdy próg zostanie przekroczony w trakcie roku sprawozdawczego – wtedy obowiązek powstaje od miesiąca, w którym nastąpiło przekroczenie. 

Właściciele firm powinni pamiętać, że system ten dotyczy wyłącznie obrotu towarowego. Usługi (póki co) pozostają poza radarem Intrastatu, co jest małym pocieszeniem dla branży produkcyjnej i handlowej. 

3. Co trzeba "wyśpiewać" w zgłoszeniu?

Statystycy z GUS i funkcjonariusze KAS są głodni detali. Zgłoszenie to nie tylko kwoty z faktur. To skomplikowana układanka danych: 

• Kod towaru (CN): 8-cyfrowy symbol z Nomenklatury Scalonej. Błąd w jednej cyfrze może sprawić, że Twoje śruby zostaną zaraportowane jako silniki odrzutowe. 
• Masa netto i ilość: Czasem przeliczana na sztuki, litry lub metry kwadratowe. 
• Kraj pochodzenia i przeznaczenia: Kluczowe dla statystyk handlowych UE. 
• Rodzaj transakcji: Musisz określić, czy to zwykła sprzedaż, czy np. towar przesyłany do uszlachetnienia. 

Wszystkie te dane muszą trafić do systemu do 10-tego dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Formą komunikacji jest wyłącznie platforma PUESC (elektroniczny system AIS/INTRASTAT). 

4. Sankcje – ile kosztuje zapominalstwo?

Jeśli uważasz, że Intrastat to "tylko statystyka", Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (organ właściwy dla całego kraju) ma narzędzia, by wyprowadzić Cię z błędu. 

Proces "dyscyplinowania" wygląda następująco: 

1. Upomnienia: Urząd wysyła do trzech wezwań do złożenia brakującego raportu. 
2. Kary pieniężne: Za uporczywe ignorowanie obowiązku lub składanie błędnych danych organ może nałożyć karę w wysokości 3 000 zł za każdy okres sprawozdawczy. 
3. Koszty dodatkowe: Kontrole celno-skarbowe wywołane błędami w Intrastacie często kończą się weryfikacją podatku VAT (WNT/WDT), co dla dyrektorów finansowych jest scenariuszem z gatunku horrorów. 
4. Najczęstsze grzechy sprawozdawcze

Z doświadczenia doradców podatkowych wynika, że najwięcej problemów sprawiają: 

• Błędne kody CN: Korzystanie z nieaktualnych wersji Nomenklatury Scalonej. 
• Niezgodność z JPK_V7: KAS porównuje dane z Intrastatu z deklaracjami VAT. Jeśli liczby się nie zgadzają, system automatycznie generuje "czerwoną flagę". 
• Kursy walut: Stosowanie niewłaściwych kursów do przeliczeń wartości faktur. 

Podsumowanie: 

Obniżenie progu szczegółowego w wywozie to jasny sygnał – państwo chce wiedzieć więcej o tym, co i jak sprzedajemy za granicę. Dla Państwa firm oznacza to konieczność audytu obecnych procesów raportowania. Lepiej zainwestować w porządne przeszkolenie zespołu lub aktualizację systemu ERP dzisiaj, niż płacić 3 000 zł za każdy miesiąc "statystycznej amnezji" jutro. 

Chcieliby Państwo otrzymać wzór audytu wewnętrznego dla transakcji wewnątrzwspólnotowych? A może potrzebują Państwo wsparcia w rejestracji na platformie PUESC? Jesteśmy do dyspozycji.