JPK_CIT case study: brak wyłączenia amortyzacji środków trwałych sfinansowanych dotacją

Jednym z elementów pliku JPK_CIT jest węzeł „Dziennik. Węzeł „Dziennik” zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie wystąpiły w danym okresie raportowym. Struktura węzła dziennik zawiera 12 pól od D_1 do D_12, w tym m.in.:  

• D_4 - numer identyfikacyjny dowodu nadany przez wystawcę dowodu księgowego, zgodnie z wymogiem art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości (pole znakowe), 

• D_5 - rodzaj dowodu księgowego (który stanowi podstawę zapisu księgowego, o czym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości) umieszczony na dowodzie księgowym przez wystawcę, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (pole znakowe), 

• D_6 - data dokonania operacji gospodarczej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o rachunkowości, umieszczona na dowodzie księgowym przez jego wystawcę, zgodnie z wymogiem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 4 tej ustawy (pole daty np. „2025-01-02”), 

• D_7 - data sporządzenia dowodu księgowego, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości, umieszczona na dowodzie księgowym przez jego wystawcę, zgodnie z wymogiem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Jeśli dowód został sporządzony pod datą dokonania operacji gospodarczej i brak jest na dowodzie daty sporządzenia dowodu księgowego, to zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4, w polu należy umieścić datę operacji gospodarczej (pole daty np. „2016-01-02”), 

• D_8 - data, pod którą ujęto dowód w księgach (pole daty np. „2016-01-02”).  

W toku audytu JPK_CIT zweryfikowano poprawność ujmowania transakcji pod kątem zgodności z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.  

W toku weryfikacji ujawniono, że Spółka w węźle „Dziennik” ujęła transakcje opisane jako wpływy z dotacji.  

Wyjaśniono, że Spółka otrzymuje dotacje na wybudowanie infrastruktury tworzącej środki trwałe. Po stronie przychodów Spółka traktuje dotacje jako przychody (dochody) wolne od podatku, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT.  

Mimo, że Spółka nie jest jeszcze zobowiązana do sporządzania pliku JPK_ST_KR, zwrócono się z prośbą o dodatkowe wyjaśnienia, w tym: 

• przedłożenie ewidencji środków trwałych,  

• przedłożenie kalkulacji CIT ze wskazaniem, czy Spółka rozpoznaje pozycje przejściowe dotyczące kosztów (amortyzacji) środków trwałych zakupionych lub wybudowanych ze środków z dotacji.  

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.  

Oznacza to, że podatnicy, którzy otrzymali dotację na środki trwałe nie zaliczą zrefundowanego wydatku do kosztów podatkowych.  

W analizowanym przypadku, ustalono, że Spółka nie dokonuje wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych sfinansowanych dotacją.  

Identyfikacja nieprawidłowości polegającej na niewyłączeniu części amortyzacji środków trwałych z kosztów uzyskania przychodów pozwoliła Spółce na korektę rozliczeń. Wiązało się to ze skorygowaniem ostatnich nieprzedawnionych okresów. W tym przypadku, korekta rozliczeń skutkowała ujawnieniem zaległości podatkowych i koniecznością zapłaty podatku wraz z odsetkami.  

Powyższy przykład pokazuje, że mimo, iż podatnicy nie są jeszcze zobowiązani do prowadzenia JPK_ST_KR, już sama analiza pliku JPK_CIT i weryfikacja zdarzeń po stronie przychodów, po zadaniu kilku dodatkowych pytań pozwala na identyfikację nieprawidłowości również w zakresie amortyzacji.  

Dlatego warto już na etapie wdrożenia pliku JPK_CIT zweryfikować nie tylko techniczną poprawność pliku pod kątem wypełnienia schemy i zaciągania danych z systemu księgowego, ale pod kątem merytorycznym ocenić prawidłowość ujmowania zdarzeń na cele podatkowe.