JPK_CIT/PIT nie ulży podatnikom w stosowaniu ulg i zwolnień podatkowych
- Wysłane przez Autor: Aleksander Łożykowski
- Kategorie JPK CIT
- Data 27 kwiecień 2026
Nowe obowiązki raportowe w podatkach dochodowych mają duże znaczenie dla przedsiębiorców korzystających z preferencji podatkowych. Na świeczniku eksponowana jest ulga badawczo-rozwojowa oraz IP-BOX, ale widoczne w JPK będą także rozliczenia zwolnionych dochodów, w tym w szczególności dochód z nowej inwestycji, na którą podatnik otrzymał decyzję o wsparciu.
W strukturze JPK_KR_PD podatnicy mają obowiązek przypisać znaczniki, które odpowiadają przejściowym i trwałym różnicom pomiędzy wynikiem podatkowym i finansowym. Znaczniki te pozwolą na ustalenie, które przychody odnotowane w księgach i związane z nimi koszty, korzystają ze zwolnienia podatkowego. Różnic trwałych nie powodują natomiast inne ulgi podatkowe, które mogą przybrać postać odliczenia od dochodu, podstawy opodatkowania lub podatku. Podatnicy przekazują informacje o zastosowanych odliczeniach w deklaracji podatkowej i odpowiednich załącznikach do deklaracji. Informacje tam przekazywane pozwalają zapoznać się administracji skarbowej z pewnym ogólnymi informacjami o stosowanych ulga podatkowych. Natomiast diabeł tkwi w szczegółach. I to właśnie o tych szczegółach poinformuje fiskusa przesyłany plik JPK w podatkach dochodowych.
Oprócz znaczników informujących o zaistniałych trwałych i przejściowych różnicach pomiędzy wynikiem finansowym i podatkowym, w JPK_KR_PD należy podać także informację o kosztach kwalifikowanych rozliczanych w ramach ulgi badawczo-rozwojowej, a także o przychodach i kosztach składających się na dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP-BOX). Obowiązek wyszczególnienia kosztów działalności badawczo-rozwojowej spoczywa nie tylko na podatnikach prowadzących pełną księgowość, ale także na podmiotach prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów. Podatnikom na PKPiR oszczędzono natomiast wyszczególniania przychodów i kosztów rozliczanych w ramach IP-BOX.
Zgodnie z art. 24e ust. 1 ustawy o CIT podatnicy rozliczający IP_BOX są obowiązani prowadzić ewidencję rachunkową w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej. W przypadku gdy na podstawie ewidencji rachunkowej nie będzie możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik będzie obowiązany do zapłaty podatku zgodnie ze stawką podstawową. JPK_KR_PD pozwoli więc administracji skarbowej na zdalną kontrolę przypisania każdego przychodu i kosztu do preferencyjnej stawki opodatkowania, a w przypadku ustalenia braków w ewidencji, nad podatnikiem wisieć będzie widmo utraty preferencji podatkowej.
Podobnie w przypadku rozliczeń ulgi badawczo-rozwojowej, nowy jednolity plik kontrolny w podatkach dochodowych pozwoli na przyjrzenie się kosztom kwalifikowanym jeden po drugim, a nie tylko agregatom wskazywanym w załączniku do deklaracji podatkowej. Wiadome będzie jaki wydatek, na rzecz kogo i kiedy poniesiony został rozliczony w ramach ulgi B+R.
W przypadku gdy podatnik osiąga dochody zwolnione z opodatkowania, w tym uzyskiwane z decyzji o wsparciu, także musi przychody i koszty składające się na dochód zwolniony wydzielić na osobne konta wynikowe lub pozabilansowe i oznaczyć je odpowiednim znacznikiem. Z JPK_KR_PD także więc będzie można wyczytać jakie przychody podatnik uznał za zwolnione i w jaki sposób przyporządkował koszty do działalności zwolnionej i opodatkowanej. Nieskończona liczba interpretacji podatkowych i kontrowersji w tym zakresie pozwala przypuszczać, że rozliczenia podatników działających w ramach Polskiej Strefy Inwestycji, będą pod lupą Krajowej Administracji Skarbowej.
JPK_KR_PD to koniec ery dowolnie ewidencjonowanych zdarzeń wpływających na rozliczenie ulg i zwolnień. Struktura JPK wymusza prowadzenie ewidencji na kontach wynikowych lub pozabilansowych, ale przy zachowaniu standardów ewidencjonowania na kontach wynikowych. Wszystkie konta pozabilansowe jako wpływające na rozliczenie podatku dochodowego, muszą być raportowane w ramach JPK. Podatnicy mogą spodziewać się konkretnych i szczegółowych pytań ze strony fiskusa o rozliczane ulgi i zwolnienia, na co trzeba się należycie przygotować.
