Kasy fiskalne – zmiany w 2023 r.

I. Wycofanie kas z elektronicznym zapisem kopii W dniu 1 maja 2019 r. w życie weszła ustawa z 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz.U. z 2019 r., poz. 675), która wprowadziła do polskiego systemu VAT obowiązek stopniowego wprowadzania kas rejestrujących on-line. Obowiązek zakupu i instalacji kas fiskalnych online wynikający z powyższej ustawy wprowadzony został etapami - w pierwszej kolejności do stosowania kas fiskalnych online zobligowano branże, które w ocenie Ministerstwa Finansów są najbardziej narażone na nadużycia. Dotyczy to m.in. podatników świadczących usługi naprawy pojazdów silnikowych, usługi związane z wyżywieniem, usługi budowlane, fryzjerskie czy prawnicze. Pozostali przedsiębiorcy nadal mogą nabywać do prowadzenia ewidencji kasy rejestrujące „starego” rodzaju – w przypadku kas z elektronicznym zapisem kopii jest to możliwe do 31 grudnia 2022 r. Wprowadzenie kas online dla podatników nie posiadających obowiązku ich stosowania nastąpi poprzez brak faktycznej możliwości nabycia kas starego typu. Główny ciężar wprowadzonych zmian przerzucony został de facto na producentów kas, którzy nie będą mogli oferować nabywcom produktów starego typu. Dla podatników zmiany te mają natomiast charakter ewolucyjny – dotychczasowe urządzenia są stopniowo wycofywane z rynku, jako rozwiązania, które nie spełniają wymogów nowego systemu kas. W praktyce zatem kasy „starego” rodzaju będą funkcjonowały obok kas online (posiadających funkcję przesyłu danych), aż do momentu de facto ich wyeksploatowania się. W zależności od rodzaju działalności gospodarczej, do której jest używana dana kasa rejestrująca, może ona funkcjonować nawet kilka lat.   II. Zmiany w sprawie kas o zastosowaniu specjalnym W odstępstwie od ogólnych zasad dotyczących wycofania z rynku kas z elektronicznym zapisem kopii, w przypadku takich urządzeń o zastosowaniu specjalnym możliwość otrzymania potwierdzenia o spełnieniu funkcji, kryteriów i warunków technicznych i w efekcie ich dystrybucji prawdopodobnie przedłużona zostanie do końca 2023 r. Wyjaśnić należy, że kasy fiskalne o zastosowaniu specjalnym to urządzenia dedykowane dla konkretnych branż, ze względu na ich szczególną funkcjonalność. Obejmują one kasy:

1. przeznaczone do prowadzenia ewidencji przy świadczeniu usług przewozu osób oraz ich bagażu podręcznego taksówkami lub pojazdami samochodowymi innymi niż taksówki,
2. przeznaczone do prowadzenia ewidencji przy sprzedaży leków, z funkcją rozliczania recept refundowanych,
3. przeznaczone do prowadzenia ewidencji przy świadczeniu usług w zakresie transportu pasażerskiego (kasy biletowe),
4. rozliczające więcej niż jedną transakcję równocześnie,
5. przeznaczone do prowadzenia ewidencji przy sprzedaży towarów i usług w wolnych obszarach celnych lub składach celnych,
6. umieszczane w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług.

Powyższa zmiana wynika z projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2764). Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu: „z uwagi na specyfikę niektórych rodzajów działalności od dnia 1 stycznia 2023 r. mogą pojawić się problemy z dostępem do kas rejestrujących typu on-line o zastosowaniu specjalnym. Tym samym podjęto starania, aby podatnicy, którzy będą mieli obowiązek stosowania kas rejestrujących o zastosowaniu specjalnym, mogli nabywać jeszcze przez rok specjalne kasy rejestrujące z elektronicznym zapisem kopii. W związku z tym proponuje się wprowadzenie zmian w obowiązujących przepisach tak, aby w przypadku wydanych już potwierdzeń o spełnieniu funkcji, kryteriów i warunków technicznych przez kasy rejestrujące z elektronicznym zapisem kopii o zastosowaniu specjalnym zachowały one moc do dnia 31 grudnia 2023 r. i zostały przedłużone z mocy prawa (bez koniczności wydawania potwierdzenia) do dnia 31 grudnia 2023 r.” Projekt obejmujący tę zmianę trafił do Sejmu 3 listopada 2022 r. Planowane zmiany mają wejść w życie 31 grudnia 2022 r. Z projektem nowelizacji można się zapoznać pod adresem: https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=2764   III. Kasy online bez obowiązku drukowania raportów fiskalnych W ramach projektu Slim VAT 3 wprowadzona jest możliwość rezygnacji z obowiązku drukowania dokumentów fiskalnych wystawianych przy zastosowaniu kas rejestrujących przez podatników prowadzących ewidencję sprzedaży przy ich zastosowaniu. Zgodnie z obecnym stanem prawnym podatnicy prowadzący ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani dokonać wydruku dokumentów fiskalnych wystawianych przy zastosowaniu kas rejestrujących, z wyjątkiem paragonów fiskalnych, a w przypadku kas rejestrujących on-line również faktur, które za zgodą nabywcy, są przesyłane w sposób z nim uzgodniony w postaci elektronicznej. Proponowane zmiany wprowadzają rezygnację z obowiązku drukowania dokumentów wystawianych przy zastosowaniu kas rejestrujących – tj.: raportów fiskalnych i dokumentów niefiskalnych wystawianych przez podatników prowadzących ewidencję sprzedaży przy ich zastosowaniu. Rozwiązanie to będzie miało zastosowanie tylko do kas online, w tym kas wirtualnych. Powyższe pozwoli podatnikom na wybór, czy decydują się na przechowywanie raportów fiskalnych oraz innych dokumentów niefiskalnych w postaci papierowej, czy też wyłącznie elektronicznej. Projekt obejmujący tę zmianę jest obecnie na etapie opiniowania. Można się z nim zapoznać pod adresem: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12362752.   IV. Sprzedaż węgla przez gminy bez kas rejestrujących W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 2442 oraz z 2022 r. poz. 724, 1368 i 2029) dodana zostanie poz. 53 załącznika w następującym brzmieniu: „53. Dostawa węgla kamiennego dokonywana z przeznaczeniem dla gospodarstw domowych na podstawie ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. poz. 2236), jeżeli dostawa ta w całości jest udokumentowana fakturą.” W efekcie samorządy mają być zwolnione z obowiązku stosowania kas rejestrujących przy sprzedaży węgla kamiennego. Jak wynika z uzasadnienia do projektu rozporządzenia wprowadzającego tę zmianę, „przedmiotowy projekt zwalnia z obowiązku stosowania kas rejestrujących online przy sprzedaży węgla kamiennego z przeznaczeniem dla gospodarstw domowych. Nałożone ww. ustawą zadanie dystrybucji węgla kamiennego spowodowałoby obowiązek zakupu przez podmioty tylko na ten cel kas rejestrujących online lub wymianę użytkowanych kas starego typu na kasy online”. Planowane zmiany mają wejść w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 lipca 2022 r. Z projektem nowelizacji można się zapoznać pod adresem: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12365613   V. Obowiązek stosowania kas fiskalnych dla myjni od 1 lutego 2023 r. Z dniem 1 kwietnia 2023 r. objęte obowiązkiem fiskalizacji zostaną usługi „mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług (PKWiU 45.20.30.0), w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej)”. Zwracamy uwagę, że termin wejścia w życie powyższego obowiązku fiskalizacji był już kilkukrotnie przesuwany. Jak wyjaśnił ustawodawca w uzasadnieniu do projektu, w związku z utrzymującym się stanem zerwanych łańcuchów dostaw oraz sygnalizowanymi w związku z tym przez przedsiębiorców tej branży problemami z nabyciem i instalacją urządzeń fiskalnych postanowiono o ponownym przesunięciu terminu obowiązkowej fiskalizacji w tej branży, z 1 października 2022 r. na 1 lutego 2023 r.