Kompleksowe utrzymanie gminy: Czy KIS potrafi odróżnić zieleń od urzędniczego biurka?

Każdy przedsiębiorca współpracujący z samorządami wie, że diabeł tkwi w szczegółach, a VAT – w interpretacjach. Przekonała się o tym pewna spółka realizująca dla gminy kompleksowe zadanie: od sadzenia kwiatów i koszenia trawy, przez odśnieżanie, aż po drobne naprawy ławek czy wiat przystankowych. Całość rozliczana jednym, stałym ryczałtem miesięcznym. Brzmi jak logicznie zorganizowany biznes? Dla przedsiębiorcy tak. Dla Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) – niekoniecznie.  

Fiskus uznał wprawdzie, że to usługa kompleksowa, ale zamiast zastosować preferencyjną stawkę 8% VAT (właściwą dla usług związanych z zielenią i utrzymaniem porządku), zażądał podstawowych 23%. Dlaczego? Bo w załączniku do ustawy o VAT nie znalazł pozycji o nazwie „kompleksowe utrzymanie czystości gminy”.  

Urzędnicza matematyka, czyli jak zdominować dominującą usługę 

Podejście Dyrektora KIS zasługuje na miano podatkowej abstrakcji. Organ przyznał, że zdecydowana większość zadań spółki to usługi czyszczenia, odśnieżania i dbania o zieleń (stawka 8%). Jednak stwierdził, że skoro spółka przy okazji naprawi czasem ławkę lub pomaluje ogrodzenie, to te drobne, incydentalne czynności (w teorii na 23% VAT) „zakażają” całą resztę.  

Według KIS usługa pomocnicza stała się celem samym w sobie. To tak, jakby kupując luksusowy samochód, zapłacić podatek od wartości luksusowego breloczka do kluczyków, bo sprzedawca zapakował je razem.  

Sądy mówią „stop” sztucznemu dzieleniu włosa na czworo 

Na szczęście Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 219/25) oraz Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I FSK 1439/25) sprowadziły fiskusa na ziemię. Sądy przypomniały podstawową zasadę prawa unijnego i krajowego: o stawce podatkowej świadczenia złożonego decyduje usługa dominująca.  

Skoro głównym celem gminy było utrzymanie czystości i zieleni, to incydentalne naprawy infrastruktury mają charakter wyłącznie pomocniczy – służą jedynie lepszym rezultatom usługi głównej. Nazw w załączniku nr 3 nie można interpretować dosłownie i bezrefleksyjnie.  

NASZA REKOMENDACJA: Realizując kontrakty samorządowe o złożonym charakterze, kluczowe jest precyzyjne określenie w umowie celu głównego (świadczenia wiodącego). Drobne prace konserwacyjne nie muszą oznaczać utraty prawa do stawki 8% VAT dla całego ryczałtu.