Kontrowersje przy nabyciu sprawdzającym
Nabycia sprawdzające od lat budzą kontrowersje, a ostatnia sprawa mandatu nałożonego na trójmiejskiego restauratora za niewłaściwą stawkę VAT na pizzę z krewetkami ponownie rozgrzała debatę publiczną. Krajowa Administracja Skarbowa broni stosowania tego narzędzia, wskazując na konieczność efektywnego gospodarowania środkami budżetowymi oraz zwalczania szarej strefy. Przedsiębiorcy powinni mieć jednak świadomość, że skuteczne nabycie sprawdzające może być dopiero początkiem poważniejszych kłopotów.
Nabycie sprawdzające to zakup towarów lub usług dokonywany przez urzędników podszywających się pod zwykłych klientów, którego celem jest weryfikacja, czy sprzedawca prawidłowo wywiązuje się z obowiązków podatkowych. Zasady przeprowadzania tego rodzaju czynności określa ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej, w szczególności rozdział 1b, regulujący m.in. kwestie zwrotu towaru oraz zapłaconej ceny. Co roku fiskus przeprowadza od 50 do 60 tys. takich akcji, koncentrując się przede wszystkim na branży gastronomicznej, kosmetycznej i motoryzacyjnej, a także na sprzedaży targowej.
Temat nabyć sprawdzających powrócił do opinii publicznej za sprawą akcji przeprowadzonej w jednej z trójmiejskich restauracji. Właściciel otrzymał mandat za zastosowanie stawki VAT w wysokości 8% zamiast 23% przy sprzedaży pizzy z krewetkami. Dodatkowym paliwem dla dyskusji stały się informacje o zmianie wewnętrznych mierników stosowanych przez kierownictwo KAS. Zgodnie z doniesieniami, kluczowym wskaźnikiem skuteczności nabyć sprawdzających ma być już nie ich ilość, a wysokość nałożonych mandatów.
KAS odniosła się do tych doniesień w oficjalnym oświadczeniu, wyjaśniając, że wprowadzone mierniki służą wyłącznie monitorowaniu prawidłowości wykorzystania narzędzi kontrolnych oraz zapewnieniu ich stosowania zgodnie z ustawowym przeznaczeniem. Organ podkreślił jednocześnie, że prowadzenie nabyć sprawdzających wiąże się z zaangażowaniem środków finansowych, a efektywne gospodarowanie budżetem wymaga określania oczekiwanych parametrów i oceny skutków podejmowanych działań. KAS zaznaczyła ponadto, że każdy mandat musi być należycie uzasadniony i udokumentowany, a wszelkie czynności są prowadzone zgodnie z zasadami legalizmu i bezstronności.
Przyłapanie przedsiębiorcy na nieprawidłowościach podczas nabycia sprawdzającego może stanowić podstawę do wszczęcia klasycznej kontroli podatkowej.
Przedsiębiorcy działający w branżach szczególnie narażonych na tego rodzaju kontrole powinni zadbać o właściwą klasyfikację sprzedawanych towarów i usług dla celów VAT oraz przeszkolenie personelu w zakresie prawidłowego dokumentowania transakcji. W obliczu zapowiadanego zaostrzenia mierników skuteczności nabyć sprawdzających ryzyko związane z ewentualnymi nieprawidłowościami może bowiem istotnie wzrosnąć.
