Korekta faktury do zera nie uratuje transakcji trójstronnej
- Wysłane przez Autor: Natalia Pawlikowski
- Kategorie VAT
- Data 19 listopad 2026 Dodaj jako źródło
w Google
Procedura uproszczona w transakcjach trójstronnych to niewątpliwie atrakcyjne rozwiązanie dla przedsiębiorców – mniej formalności, mniej obowiązków podatkowych i brak konieczności rejestracji na potrzeby VAT w państwie zakończenia transportu. Jest jednak pewien haczyk – faktura musi być wystawiona prawidłowo.
Co zrobić, gdy towar od dawna znajduje się u nabywcy, kontrahent rozliczył VAT, a podatnik dopiero po kilku miesiącach dostrzega, że na wystawionej przez niego fakturze zabrakło dwóch istotnych adnotacji? Czy skorygowanie faktury do zera i wystawienie nowej może uratować sytuację?
Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 10 listopada 2026 r. (nr 0112-KDIL1-3.4012.470.2026.2.KK) pokazuje, że kilka brakujących słów na fakturze może skutkować koniecznością zapłaty VAT w Polsce, mimo że towar nigdy nie przekroczył polskiej granicy.
Stan faktyczny
Polska spółka uczestniczyła jako drugi w kolejności podatnik w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej. Towary nabywane od belgijskiego kontrahenta były transportowane bezpośrednio do ostatecznego nabywcy w Niemczech. Spółka posługiwała się polskim numerem VAT-UE.
Na fakturze wystawionej w grudniu 2025 r. zabrakło wymaganych adnotacji dotyczących procedury uproszczonej oraz odwrotnego obciążenia.
Po wykryciu błędu w lipcu 2026 r. spółka skorygowała fakturę do zera, a następnie wystawiła nową fakturę pierwotną, zawierającą wszystkie wymagane elementy. Niemiecki kontrahent zaakceptował nową fakturę oraz przedstawił zaświadczenie potwierdzające rozliczenie VAT w Niemczech za grudzień 2025 r.
Zdaniem spółki takie działanie pozwoliło jej zachować prawo do zastosowania procedury uproszczonej, a tym samym uniknąć obowiązku rozpoznania WNT w Polsce.
Kiedy można zastosować procedurę uproszczoną?
Z wewnątrzwspólnotową transakcją trójstronną (dalej: WTT) mamy do czynienia, gdy w dwóch kolejnych dostawach uczestniczy trzech podatników VAT zidentyfikowanych na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w trzech różnych państwach członkowskich, a towar jest transportowany bezpośrednio od pierwszego do ostatniego podmiotu przez pierwszego lub drugiego podatnika albo na ich rzecz.
Istotą procedury uproszczonej jest przeniesienie obowiązku rozliczenia VAT od dostawy dokonanej przez drugi podmiot na ostatniego nabywcę.
Zastosowanie tego uproszczenia wymaga jednak spełnienia szeregu warunków określonych w art. 135 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, dotyczących m.in. miejsca siedziby drugiego podatnika, stosowanych numerów VAT-UE oraz wskazania ostatniego nabywcy jako podmiotu zobowiązanego do rozliczenia VAT.
Szczególne obowiązki w zakresie dokumentowania transakcji spoczywają na drugim w kolejności podatniku. Wystawiona przez niego faktura powinna zawierać m.in.:
- adnotację o zastosowaniu procedury uproszczonej, zgodnie z art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT;
- adnotację „odwrotne obciążenie” (reverse charge) oraz informację, że VAT od dostawy rozlicza ostatni podmiot w łańcuchu;
- numer VAT-UE stosowany przez drugiego podatnika wobec pierwszego i ostatniego podmiotu;
- numer VAT-UE ostatniego nabywcy.
Jak się okazuje, brak wymaganych adnotacji może kosztować podatnika znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać.
Co na to Dyrektor KIS?
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem spółki. Uznał, że brak wymaganych adnotacji na pierwotnej fakturze oznacza niespełnienie warunków zastosowania procedury uproszczonej, w szczególności brak skutecznego wskazania ostatniego nabywcy jako podmiotu zobowiązanego do rozliczenia VAT.
Zdaniem organu nie ma również podstaw do wystawienia faktury korygującej do zera, skoro dostawa towarów została faktycznie zrealizowana.
Dyrektor KIS powołał się przy tym na dwa istotne orzeczenia unijne.
W wyroku z 8 grudnia 2022 r., C-247/21 (Luxury Trust Automobil), TSUE uznał, że zamieszczenie na fakturze adnotacji „odwrotne obciążenie” stanowi warunek materialny zastosowania procedury uproszczonej. Późniejsze uzupełnienie brakującej adnotacji nie pozwala skutecznie przenieść obowiązku rozliczenia VAT na ostatniego nabywcę z mocą wsteczną.
Jeszcze dalej poszedł Sąd Unii Europejskiej w wyroku z 7 października 2026 r., T-773/25 (Finanzamt für Großbetriebe). Sąd uznał, że wystawienie po kilku latach faktur zawierających po raz pierwszy wymaganą adnotację nie pozwala zastosować procedury uproszczonej do zrealizowanych wcześniej dostaw również ze skutkiem na bieżąco.
W świetle powyższego orzecznictwa zdaniem Dyrektora KIS ani uzupełnienie brakujących adnotacji, ani wyzerowanie wadliwej faktury i wystawienie nowego dokumentu nie pozwolą spółce skorzystać z procedury uproszczonej.
Dotkliwe skutki dla podatnika – sankcyjne WNT
Co to oznacza dla polskiej spółki?
Brak możliwości zastosowania procedury uproszczonej oznacza konieczność rozliczenia transakcji na zasadach ogólnych.
W analizowanym przypadku spółka powinna rozpoznać WNT w Niemczech, czyli w państwie zakończenia transportu towarów.
To jednak nie wszystko.
Zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli podatnik posłużył się polskim numerem VAT-UE, a transport towarów zakończył się w innym państwie członkowskim, może powstać obowiązek rozpoznania WNT również w Polsce.
Aby uniknąć tzw. sankcyjnego WNT, spółka powinna udowodnić, że dokonane przez nią nabycie zostało opodatkowane w Niemczech na zasadach ogólnych.
Co istotne, zdaniem Dyrektora KIS przedstawione przez niemieckiego kontrahenta zaświadczenie o rozliczeniu przez niego VAT nie jest wystarczające. To polska spółka, a nie ostateczny nabywca, powinna wykazać, że rozliczyła WNT w państwie zakończenia transportu.
W konsekwencji spółka jest zobowiązana do rozpoznania WNT również w Polsce, pomimo że towary nigdy nie znalazły się na terytorium naszego kraju. Co więcej, podatek należny z tytułu sankcyjnego WNT nie podlega odliczeniu jako podatek naliczony.
Podsumowanie
Procedura uproszczona pozwala ograniczyć obowiązki podatkowe związane z transakcjami trójstronnymi, ale wymaga szczególnej staranności na etapie ich dokumentowania. Brak odpowiedniej adnotacji na fakturze nie jest jedynie błędem formalnym – może mieć daleko idące konsekwencje finansowe.
Uczestniczysz w transakcjach trójstronnych? Masz wątpliwości, czy prawidłowo stosujesz procedurę uproszczoną? Nie czekaj, aż błędy w rozliczeniach wykryje organ podatkowy. Skontaktuj się z nami – pomożemy Ci zweryfikować poprawność rozliczeń VAT i ograniczyć ryzyko podatkowe.
Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?
Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.
Autor: Natalia Pawlikowski

