Od 2027 r. ceny alkoholu w górę – Rząd planuje podwyżkę akcyzy

18 września 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Głównym założeniem projektu jest aktualizacja tzw. akcyzowej mapy drogowej w zakresie stawek akcyzy na napoje alkoholowe na rok 2027. Planowany wzrost cen alkoholu ma przeciwdziałać problemowi nadmiernej dostępności cenowej napojów alkoholowych. 

Koszty społeczne i zdrowotne nadużywania alkoholu  

Jak wskazują autorzy projektu, problem alkoholizmu w Polsce jest aż nadto widoczny – w 2022 r. (kiedy to pierwotnie wprowadzona została akcyzowa mapa drogowa) nasz kraj znalazł się na drugim miejscu z pośród krajów Unii Europejskiej pod względem zgonów związanych z nadużywaniem alkoholu. Natomiast polityka akcyzowa państwa może stanowić istotny instrument regulacji poziomu konsumpcji napojów alkoholowych. Podwyższenie cen pośrednio wpływa więc na możliwość kontrolowania szkód zdrowotnych ponoszonych przez społeczeństwo, jednocześnie zmniejszając nakłady budżetu państwa związane z kosztami leczenia i działalności profilaktycznej.  

Skąd wynika potrzeba aktualizacji? 

W przypadku akcyzy brak jest mechanizmu automatycznego dostosowania obciążenia podatkowego do zmieniających się realiów otoczenia gospodarczego (tempo wzrostu cen alkoholu nie nadąża za wzrostem średniej płacy oraz płacy minimalnej). Powoduje to, że pierwotnie przyjęta wysokość stawek akcyzowej mapy drogowej nie odzwierciedla w prawidłowy sposób zmian, które nastąpiły po czasie. Wymagana jest zatem waloryzacja.  

Wpływ na portfele konsumentów  

Projekt nowelizacji zawiera podwyżkę stawek podatku akcyzowego w 2027 roku. Wzrost dotyczyć będzie alkoholu etylowego, piwa, wina, napojów fermentowanych i wyrobów pośrednich. Prognozowany wzrost cen wynieść ma: 

• wódka 0,5 l – z 35,35 zł do 39,58 zł (↑11,96%),  

• piwo 0,5 l – z 4,10 zł do 4,28 zł (↑4,41%), 

• wino 0,75 l – 26,30 zł do 26,74 zł (↑1,68%), 

• porto 0,75 l – 30,00 zł do 30,88 zł (↑2,95%). 

Więcej pieniędzy dla NFZ 

Proponowane rozwiązanie zakłada przeznaczenie dodatkowych wpływów z akcyzy na zwiększenie dotacji podmiotowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia, a tym samym na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym leczenia skutków spożywania alkoholu (w 2027 i 2028 roku zaprojektowano przekazanie na ten cel ściśle określonej w ustawie kwoty 1,4 mld zł).  

Wejście w życie zmian: Nowe stawki akcyzy powinny wejść w życie wraz z dniem 1 stycznia 2027 r.  

Etap legislacyjny: Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (UD418) – przyjęty przez Radę Ministrów