Partycypacja w kosztach ubezpieczenia

Ubezpieczający dokonuje zakupu ubezpieczenia dla kilku podmiotów (kilku ubezpieczonych). Jak Ubezpieczający powinien rozliczyć się z pozostałymi ubezpieczonymi, którzy partycypują w kosztach ubezpieczenia?

Odsprzedaż usług zwolnionych - na ZW?

Nie ma jednej reguły dla „refakturowania” usług zwolnionych. Istotne jest jakiego rodzaju jest to usługa - zwolnienie przedmiotowe może być bowiem uzależnione również od elementu podmiotowego (zwolnienie będzie miało zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy świadczy je określony w przepisach podmiot) lub od sposobu w jaki usługi są świadczone.

Ubezpieczenie

Zgodnie z art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.

Stosownie do art. 808 § 1 Kodeksu cywilnego ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia.

Odsprzedaż usługi

Na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Z ww. przepisu wynika, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi.

Zwolnienie z VAT

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT zwolnione z opodatkowania są usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Rozliczenie z pozostałymi ubezpieczonymi

W przypadku gdy ubezpieczający nabywa ubezpieczenie również na rachunek innych podmiotów, które partycypują w kosztach polisy - ma miejsce odpłatne świadczenie usług (odsprzedaż części świadczenia – art. 8 ust. 2a ustawy o VAT).

Powyższe znajduje przykładowo potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 18.07.2023 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.217.2023.2.HW: … Spółka nabywa usługi ubezpieczeniowe we własnym imieniu, które następnie w części odsprzedaje na rzecz Podmiotów Zależnych, występując w charakterze ubezpieczającego. (…) Zatem z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie dochodzi wyłącznie do pobrania i przekazania składek ubezpieczeniowych od Podmiotów Zależnych do Towarzystwa ubezpieczeniowego, ale do odsprzedaży usług. (…) … w analizowanej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usługi ubezpieczenia na rzecz Podmiotów Zależnych, które stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Spółka (Wnioskodawca) - nabywając usługi ubezpieczeniowe, działa we własnym imieniu, ale w części na rzecz Podmiotów Zależnych, faktycznie korzystających z usług ubezpieczeniowych - najpierw będzie występować jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tych samych usług. Zastosowanie zatem znajdzie przepis art. 8 ust. 2a ustawy.

Podobnie przyjął WSA w Gdański w wyroku z dnia 06.12.2023 r., sygn. I SA/Gd 868/23 (orzeczenie nieprawomocne): W świetle powyższych ustaleń prawidłowym było zatem uznanie przez organ interpretacyjny, że w rozpatrywanej sprawie czynności wykonywane przez Skarżącą na podstawie zawieranych umów ubezpieczenia będą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ust. 1 pkt 37 u.p.t.u. jako czynności świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek.

W przypadku odsprzedaży („refaktury”) usługi ubezpieczeniowej zastosowanie również znajdzie stawka ZW.