Podpis na projekcie to nie wszystko. Jakie ryzyko ponosi przedsiębiorca korzystający z usług architekta lub geodety?
Podpis osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia zawodowe nie zawsze oznacza, że dokumentacja została przygotowana prawidłowo. Coraz większą uwagę zwraca się na praktykę tzw. podpisywania projektów i dokumentacji geodezyjnej przez specjalistów, którzy nie uczestniczą rzeczywiście w ich opracowaniu lub należytej kontroli. Problem ma znaczenie nie tylko dla architektów i geodetów, lecz również dla przedsiębiorców zlecających takie usługi.
Uprawnienia zawodowe a rzeczywisty udział w przygotowaniu dokumentacji
W październiku 2026 r. uwagę opinii publicznej zwróciły działania samorządu architektów związane z weryfikacją przypadków podpisywania wyjątkowo dużej liczby projektów przez poszczególnych specjalistów.
Problem dotyczy sytuacji, w których osoba posiadająca uprawnienia zawodowe jedynie formalnie zatwierdza dokumentację, mimo że nie wykonywała osobiście czynności wymagających tych uprawnień.
Zgodnie z art. 12 Prawa budowlanego samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia. Sam podpis nie może zastępować rzeczywistego wykonywania obowiązków wynikających z przepisów.
Nie oznacza to jednak zakazu pracy zespołowej, korzystania z podwykonawców czy powierzania określonych czynności pracownikom. Kluczowe jest zapewnienie, aby czynności zastrzeżone dla osób posiadających uprawnienia były wykonywane zgodnie z prawem, przy rzeczywistym zaangażowaniu odpowiedzialnego specjalisty.
Jakie konsekwencje mogą ponieść przedsiębiorcy?
Nieprawidłowości przy sporządzaniu dokumentacji mogą mieć poważne skutki dla inwestorów, deweloperów oraz firm projektowych i geodezyjnych.
W zależności od okoliczności mogą prowadzić do konieczności poprawienia dokumentacji, opóźnień w realizacji inwestycji, dodatkowych kosztów lub sporów dotyczących odpowiedzialności za nienależyte wykonanie umowy.
Osoby posiadające uprawnienia zawodowe mogą ponosić odpowiedzialność zawodową lub dyscyplinarną, a w określonych przypadkach również cywilną bądź karną. Odpowiedzialność przedsiębiorcy należy natomiast oceniać odrębnie, z uwzględnieniem jego roli w realizacji przedsięwzięcia, treści zawartych umów i charakteru stwierdzonych naruszeń.
Samo wystąpienie nieprawidłowości nie oznacza automatycznie nieważności dokumentacji czy odpowiedzialności karnej uczestników inwestycji.
Zmiany przepisów dotyczących geodetów
Kwestia odpowiedzialności za wykonywanie prac geodezyjnych pojawia się również w pracach legislacyjnych.
Projekt nowelizacji Prawa geodezyjnego i kartograficznego, oznaczony numerem UD60, przewiduje zmiany dotyczące organizacji wykonywania prac geodezyjnych i zasad odpowiedzialności zawodowej.
Dla przedsiębiorców działających w tej branży istotne będzie ustalenie, jak ostateczne regulacje wpłyną na możliwość prowadzenia działalności, powierzania prac innym osobom oraz współpracy z geodetami posiadającymi uprawnienia.
Na obecnym etapie należy jednak odróżniać projektowane rozwiązania od przepisów już obowiązujących.
Jak ograniczyć ryzyko prawne?
Przedsiębiorcy zlecający przygotowanie dokumentacji projektowej lub geodezyjnej powinni zwracać uwagę nie tylko na cenę i termin realizacji usługi, ale również na sposób jej wykonania.
Warto w szczególności zweryfikować uprawnienia zawodowe osób odpowiedzialnych za dokumentację, określić w umowie zakres ich obowiązków oraz ustalić zasady kontroli jakości, odbioru prac i odpowiedzialności za ewentualne błędy.
W przypadku projektantów pomocne może być sprawdzenie danych w publicznym rejestrze e-CRUB. Istotne jest także odpowiednie uregulowanie kwestii podwykonawstwa, ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i procedur usuwania wad.
Podsumowanie dla przedsiębiorców
Spór dotyczący specjalistów, którzy podpisują powyżej wspomniane dokumenty pokazuje, że formalne spełnienie wymagań związanych z dokumentacją nie zawsze wystarcza do zapewnienia bezpieczeństwa prawnego inwestycji.
Dla przedsiębiorców najważniejsze jest nie tylko to, kto podpisuje projekt, ale również kto faktycznie odpowiada za jego przygotowanie i prawidłowość.
Odpowiednio skonstruowana umowa, weryfikacja kontrahenta i jasne zasady odpowiedzialności mogą znacząco ograniczyć ryzyko kosztownych sporów oraz opóźnień inwestycyjnych.
