Ponad 80% kontroli podatkowych dotyczy mikroprzedsiębiorców. MF ujawnia dane
- Wysłane przez Autor: Monika Wnęk
- Kategorie Kontrole i postępowania
- Data 13 listopad 2026 Dodaj jako źródło
w Google
Ministerstwo Finansów przedstawiło najnowsze dane dotyczące działań kontrolnych Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). Wynika z nich, że w pierwszych trzech kwartałach 2026 r. aż 80,7% kontroli podatkowych przeprowadzono wobec mikroprzedsiębiorców. Jednocześnie resort zapewnia, że działania kontrolne są kierowane przede wszystkim tam, gdzie zidentyfikowano największe ryzyko nieprawidłowości podatkowych.
Informacje te przedstawiono w odpowiedzi z 3 listopada 2026 r. na interpelację poselską nr 20283, dotyczącą nasilenia działań kontrolnych wobec mikro-, małych i średnich przedsiębiorców, stosowania nabyć sprawdzających oraz zarzutów dotyczących presji na nakładanie mandatów karnych.
Mikroprzedsiębiorcy najczęściej kontrolowaną grupą
Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że w 2025 r. przeprowadzono łącznie 8 741 kontroli podatkowych, z czego 6 937 dotyczyło mikroprzedsiębiorców. Stanowiło to 79,4% wszystkich kontroli.
Podobna struktura utrzymała się w 2026 r. W okresie od stycznia do września przeprowadzono 5 823 kontrole podatkowe, w tym 4 698 wobec mikroprzedsiębiorców, co odpowiada 80,7% ogólnej liczby kontroli.
W przypadku kontroli celno-skarbowych udział mikroprzedsiębiorców był niższy. W 2025 r. stanowiły one 60,5% wszystkich kontroli, natomiast w pierwszych trzech kwartałach 2026 r. – 60,1%.
Przedstawione dane wskazują, że najmniejsze podmioty dominują w strukturze kontroli podatkowych. Nie oznacza to jednak automatycznie, że są one kontrolowane częściej niż pozostałe grupy przedsiębiorców w stosunku do liczby funkcjonujących podmiotów.
KAS zmienia podejście do kontroli
W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Finansów podkreśliło, że kontrole podatkowe i celno-skarbowe stanowią reakcję na zidentyfikowane ryzyka, a organy KAS nie zakładają z góry określonej liczby kontroli do przeprowadzenia w danym roku.
Resort wskazał również, że od 2024 r. kontrole celno-skarbowe są ukierunkowane przede wszystkim na zwalczanie oszustw podatkowych, w tym działalności zorganizowanych grup przestępczych.
Natomiast sprawy, w których stwierdzone nieprawidłowości mogą wynikać z błędów lub pomyłek podatników, mają być w większym stopniu weryfikowane w ramach czynności sprawdzających.
Zdaniem Ministerstwa takie rozwiązanie pozwala ograniczyć stosowanie bardziej sformalizowanych procedur kontrolnych w sytuacjach, które mogą zostać wyjaśnione w sposób mniej uciążliwy dla podatnika.
Ponad 50 tys. nabyć sprawdzających w dziewięć miesięcy
Ministerstwo Finansów przedstawiło także dane dotyczące nabyć sprawdzających, czyli czynności służących weryfikacji prawidłowego ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.
W 2025 r. przeprowadzono 57 868 nabyć sprawdzających, podczas których stwierdzono 19 296 nieprawidłowości. Nałożono 20 210 mandatów karnych na łączną kwotę ponad 27,8 mln zł.
Z kolei w okresie od stycznia do września 2026 r. przeprowadzono już 50 564 nabycia sprawdzające, stwierdzając 18 030 nieprawidłowości, co stanowiło 35,66% wszystkich nabyć. Nałożono 17 663 mandaty na łączną kwotę ponad 22,3 mln zł.
Resort zaznaczył, że nabycia sprawdzające nie są przeprowadzane losowo, lecz na podstawie wcześniejszej analizy ryzyka. Jednocześnie przyznał, że nie posiada analiz pozwalających ustalić, jaka część wykrywanych naruszeń ma charakter drobnych, incydentalnych uchybień, a jaka dotyczy powtarzalnych lub celowych naruszeń przepisów.
Komentarz eksperta
Odpowiedź Ministerstwa Finansów na interpelację nr 20283 dostarcza istotnych informacji o strukturze działań kontrolnych KAS. Szczególną uwagę zwraca wysoki udział mikroprzedsiębiorców w ogólnej liczbie kontroli podatkowych, który w pierwszych trzech kwartałach 2026 r. przekroczył 80%.
Pozytywnie należy ocenić deklarowany przez Ministerstwo kierunek zmian, zakładający ograniczenie wszczynania kontroli celno-skarbowych w sprawach, które mogą zostać wyjaśnione w ramach mniej sformalizowanych czynności sprawdzających.
Wątpliwości budzi natomiast brak szczegółowych analiz pozwalających rozróżnić drobne uchybienia od celowych naruszeń wykrywanych podczas nabyć sprawdzających. Informacje te byłyby istotne dla oceny proporcjonalności działań KAS, zwłaszcza wobec najmniejszych przedsiębiorców.
Niezależnie od przyjętych przez administrację skarbową mierników efektywności, działania kontrolne powinny pozostawać adekwatne do charakteru i skali zidentyfikowanych nieprawidłowości. Skuteczność kontroli nie powinna być bowiem oceniana wyłącznie przez pryzmat liczby przeprowadzonych czynności czy wysokości nałożonych sankcji.
Źródło: odpowiedź Ministerstwa Finansów z 3 listopada 2026 r. na interpelację poselską nr 20283 dotyczącą działań kontrolnych KAS wobec przedsiębiorców.
https://sejm.gov.pl/sejm10.nsf/interpelacja.xsp?documentId=CA0BE9E3776F7486C1258E8B004CFD3F
Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?
Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.
Autor: Monika Wnęk

