Pośrednik handlowy w Polsce jako zakład zagranicznej spółki – niekorzystna interpretacja KIS

Przedmiotem rozstrzygnięcia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 27 lutego 2025 r., nr 0114-KDIP2-1.4010.22.2025.2.MW było to, czy współpraca szwedzkiej spółki z polskim pośrednikiem handlowym prowadzi do powstania w Polsce zagranicznego zakładu podatkowego tej spółki w rozumieniu art. 4a pkt 11 ustawy o CIT oraz art. 5 polsko-szwedzkiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. 

Okoliczności sprawy 

Szwedzka spółka dostarczająca oprogramowanie w modelu SaaS planuje nawiązać współpracę z osobą fizyczną prowadzącą w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą, która ma świadczyć usługi pośrednictwa handlowego w sprzedaży tego oprogramowania. Do obowiązków zleceniobiorcy należeć ma poszukiwanie klientów według kryteriów spółki, prezentacje handlowe produktu, udzielanie informacji o produktach, cenach i warunkach handlowych oraz utrzymywanie relacji z kontrahentami i pełnienie roli osoby kontaktowej. Wykonując te czynności, zleceniobiorca ma reprezentować spółkę i występować w jej imieniu. 

We wniosku wskazano, że czynności będą wykonywane samodzielnie, bez nadzoru i kierownictwa spółki, a zleceniobiorca ma ponosić odpowiedzialność za ich wykonanie i otrzymywać stałe wynagrodzenie plus premię zależną od wyników. Istotne dla rozstrzygnięcia okazały się dwa elementy opisu: zleceniobiorca ma działać na razie wyłącznie na rzecz tej spółki (nie wykluczając obsługi innych podmiotów w przyszłości), a spółka dopuściła, że w zależności od potrzeb biznesowych zleceniobiorca będzie też posiadał upoważnienie do negocjowania, a nawet zawierania niektórych umów w jej imieniu. Spółka stała na stanowisku, że zakład nie powstanie – że zleceniobiorca jest niezależnym przedstawicielem działającym w ramach zwykłej działalności, a jego czynności mają co najwyżej charakter przygotowawczy lub pomocniczy. 

Stanowisko organu 

Organ uznał stanowisko za nieprawidłowe i stwierdził, że działalność pośrednika tworzy w Polsce zakład w postaci zależnego przedstawiciela. Po pierwsze, zleceniobiorca działa w imieniu spółki i odgrywa kluczową rolę przy doprowadzaniu do zawarcia umów sprzedaży oprogramowania, które spółka zawiera już tylko formalnie; organ odwołał się przy tym do „pełnomocnictwa w znaczeniu gospodarczym”, dla którego forma umocowania nie jest decydująca. Po drugie, organ nie uznał zleceniobiorcy za niezależnego przedstawiciela, skoro prowadzi on wyłącznie działalność przedstawicielską na rzecz spółki i nie wykonuje innej działalności, to ryzyko gospodarcze ponosi w istocie reprezentowana spółka, a nie pośrednik, co przeczy niezależności ekonomicznej. 

Po trzecie, organ odrzucił kwalifikację czynności jako przygotowawczych lub pomocniczych. Działalność pośrednika ma ten sam cel co działalność spółki jako całości - sprzedaż oprogramowania - a działalność o celu tożsamym z celem przedsiębiorstwa nie korzysta z wyłączenia. Zakład powstaje, jeżeli obok czynności pomocniczych wykonywana jest działalność zasadnicza, choćby w niewielkim zakresie. W konsekwencji dochody spółki osiągane za pośrednictwem tego zakładu podlegają opodatkowaniu w Polsce. 

Komentarz 

Rozstrzygnięcie dobrze pokazuje, jak cienka bywa granica między niekonstytuującym zakładu pośrednictwem a zależnym przedstawicielem. 

Na niekorzyść wnioskodawcy zadziałały przy tym dwa elementy: dopuszczenie, że pośrednik może być umocowany do negocjowania i zawierania umów, oraz działanie wyłącznie na rzecz jednej spółki. Oba osłabiają tezę o niezależności i o jedynie pomocniczym charakterze czynności.