SLIM VAT 3 – ZMIANY W ZAKRESIE WIĄŻĄCYCH INFORMACJI

Projekt zmian określany popularnie jako SLIM VAT 3 jeszcze nie jest na etapie głosowania sejmowego, ale nabiera coraz wyraźniejszych kształtów. Część zmian dotyczy procedur wydawania wiążących informacji stawkowych (WIS), wiążących informacji akcyzowych (WIA) oraz wiążących informacji taryfowych (WIT). Planowane zmiany wejdą w życie 1 kwietnia 2023 r.

1. Zniesienie opłaty

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zniesienie opłaty za wydanie WIS. Aktualnie ta opłata wynosi 40 zł. Ustawodawca argumentuje to tym, że opłata ta jest niewspółmiernie niska w stosunku do kosztów administracyjnych prowadzenia postępowania.

2. Moc wiążąca

Druga istotna zmiana dotyczy doprecyzowania przepisów (art. 42a VAT) w taki sposób, żeby mocą ochronną (przysługującą podatnikom na mocy art. 14k – 14m Ordynacji podatkowej) objęta została również decyzja o zmianie wiążącej informacji stawkowej. Pierwotna WIS będzie wiązać organy podatkowe i podatnika w odniesieniu do czynności dokonanych w okresie od dnia następnego po dniu doręczenia WIS do dnia doręczenia decyzji zmieniającej. Od następnego dnia po doręczeniu decyzji zmieniającej będzie już natomiast miała zastosowanie moc wiążąca decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca będzie zatem wiązać organy podatkowe i podatnika w okresach przyszłych, w okresach wstecznych ma zastosowanie moc wiążąca pierwotnej WIS (przed zmianą). Dotychczasowe brzmienie przepisów nie jest w powyższej kwestii precyzyjne.

3. Wezwanie do uzupełnienia braków

Na gruncie zmian wprowadzone zostanie uprawnienie organu do wezwanie do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty odnoszące się do towaru, usługi lub świadczenia kompleksowego. W aktualnym stanie prawnym wnioskodawca może takie dokumenty dołączać, ale w przypadku ich braku, nawet jeśli organ stwierdzi, że są niezbędne do wydania decyzji, to nie ma możliwości wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku. To kolejna pozytywna zmiana, ponieważ powinna wpłynąć na lepsze procedowanie organu interpretacyjnego.

4. Zmiana właściwości

W aktualnym stanie prawnym właściwości odpowiednio pierwszej i [drugiej instancji] posiadają:

• WIS: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej oraz ten sam [DKIS];
• WIA: dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz [dyrektor IAS w Warszawie];
• WIT: dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz [Szef KAS].

Na gruncie planowanych zmian Dyrektor KIS zostanie wyznaczony jako organ właściwy (I instancji) do wydawania WIS, WIA oraz WIT. W ramach II instancji również DKIS będzie organem właściwym do rozpatrywania spraw odwoławczych. W uzasadnieniu projektu czytamy, że takie zmiany zapewnią przedsiębiorcom uzyskania wiążących informacji za pośrednictwem tego samego organu oraz jednolitość w sprawie wiążących informacji w skali kraju. Wydaje się, że powyższa zmiana będzie miała pozytywny skutek na pewno w kwestii uproszczenia procedury. Wszystkie wnioski będą kierowane do jednego organu, a zatem zmniejsza się ryzyko pomyłek i błędnych wysyłek wniosków. Z pewnością również zmiany wpłyną na ujednolicenie wydawanych informacji. Samo ujednolicenie jest zjawiskiem pozytywnym, ale centralizacja dokonywania wykładni przepisów prawnych (bo to w zasadzie jest czynione przy wydawaniu wiążących informacji) spowoduje, że będzie prezentowana jedna linia interpretacyjna. Wydaje się, że większe bezpieczeństwo zapewnia pluralizm i możliwość konfrontacji różnych stanowisk organów funkcjonujących w różnych otoczeniu (prawnym i społecznym). Ponadto, skupiając właściwość do wydawania wszystkich informacji wiążących w ręku DKIS należy zapewnić odpowiednią przepustowość tego organu – tzn. zasoby pozwalające na terminowe wydawanie odpowiednich interpretacji. Nagłe zwiększenie popytu rynkowego i ogromne problemu organu można zaobserwować na przykładzie Głównego Urzędu Statystycznego. Zmiany podatkowe wprowadzone Polskim Ładem spowodowały wzrost zainteresowania podatników uzyskaniu interpretacji GUS w zakresie przypisania odpowiedniego PKWiU. Wzrost zainteresowania był na tyle duży, że w 2022 r. termin udzielania odpowiedzi przez GUS wzrósł z ok. 2 miesięcy (przed 2022 r.) do ok. 10-11 miesięcy. Mamy zatem nadzieję, że takie ryzyko jest szacowane i właściwe organy odpowiednio się do niego przygotują. Odnośnie przekazania DKIS funkcji organu II instancji ustawodawca wskazuje w uzasadnieniu projektu, że „obecna struktura organizacyjna przyjęta w KIS oraz blisko trzyletnie doświadczenie tego organu podatkowego w tym obszarze gwarantuje wysoki standard ochrony podatników w zakresie postępowania odwoławczego”. Ustawodawca twierdzi jednocześnie, że struktura organizacyjna KIS zapewni dwuinstancyjność postępowania, ponieważ już w tym momencie funkcjonują w tym organie wyodrębnione komórki powołane do celu postępowań odwoławczych.