Usługa budowy przyłącza do kanalizacji – jaka stawka?

Spółka wodociągowa zawiera umowę z właścicielem nieruchomości, w ramach której obowiązana jest do wybudowania przyłącza i podłączenie go do sieci kanalizacyjnej. Spółka wodociągowa korzysta w tym zakresie z podwykonawcy – przedsiębiorcy budowlanego. Co ze stawką VAT?  

Rozliczenie usługi między spółką wodociągową a podwykonawcą – stawka 23% 

Na tym poziomie usługodawca świadczy wyłącznie usługę wykonania przyłącza jako usługę budowlaną. Świadczenie podlega opodatkowaniu stawką 23% - tak np. DKIS w WIS z dnia 24 listopada 2025 r., nr 0111-KDSB2-1.440.277.2025.2.MW.  

Nawet gdyby przyjąć, że usługa zmierza do podłączenia do sieci obiektu budowlanego zaliczanego do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym – jest to świadczenie wykonywane poza bryłą budynku (stawka 8% na zasadzie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT nie znajdzie tutaj zastosowania). Jak wskazał DKIS w interpretacji z dnia 29 maja 2018 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.237.2018.1.WN: Mając na względzie powyższe uregulowania stwierdzić należy, że w odniesieniu do prac ziemnych związanych z wykonywaniem niezbędnej infrastruktury technicznej w ramach umowy wykonawstwa w zakresie niewykraczającym poza bryłę budynków znajduje zastosowanie stawka VAT w wysokości 8%. Natomiast do pozostałych prac związanych z infrastrukturą towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu w zakresie wykraczającym poza bryłę budynku, zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 23%, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy. Czynności tych nie można bowiem zaliczyć do czynności wykonywanych w obiektach budownictwa mieszkaniowego. Tym samym, obniżona stawka podatku VAT nie obejmuje prac związanych z infrastrukturą towarzyszącą wykonywanych poza bryłą budynku. 

Rozliczenie usługi między spółką wodociągową a właścicielem nieruchomości (inwestorem prywatnym) – stawka 8% 

Jeżeli usługę wykonania przyłącza świadczy podmiot, który jednocześnie świadczy usługę odprowadzania ścieków w ramach sieci kanalizacyjnej, do której mają zostać wykonane przyłącza, organy podatkowe przyjmują w wydawanych WIS, że mamy do czynienia z czynnością zmierzającą (konieczną) do świadczenia usługi głównej, jaką jest usługa odprowadzania ścieków, dla której to usługi ustawa o VAT przewiduje stawkę 8% (poz. 26 załącznika nr 3 do ustawy o VAT): 

1. WIS z dnia 19.02.2024 r., nr 0112-KDSL2-1.440.38.2024.2.AP: Usługa wykonania przyłącza obejmuje szereg prac budowlanych, może to być m.in.: zakup niezbędnych do wykonania robót materiałów, wytyczenie trasy przyłącza, zabezpieczenie terenu budowy, wykonanie wykopu, prace montażowe (wykonanie włączenia do sieci, układanie rur, podłączenie do budynku), zasypanie i zagęszczenie wykopu, prace związane z odtworzeniem nawierzchni, inwentaryzacja geodezyjna. (…) Posiadanie i odbiór przyłącza przez Spółkę stanowi niezbędną przesłankę i warunek do podłączenia nieruchomości odbiorców zewnętrznych do sieci kanalizacyjnej, a co za tym idzie do świadczenia przez Spółkę usług odbioru ścieków. Usługa wykonania przyłącza ma związek ze świadczeniem przez Spółkę usług w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków. Dopiero przyłączenie nieruchomości do sieci umożliwi Klientom (osoby fizyczne, firmy i pozostali odbiorcy) korzystanie z usług świadczonych przez Spółkę. W tym celu Spółka wykonuje usługi budowy odcinków przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomościach Klientów z siecią kanalizacyjną (tzw. przyłącze kanalizacji sanitarnej). Dopiero po wybudowaniu przyłącza kanalizacji sanitarnej Spółka może dokonać przyłączenia instalacji kanalizacyjnej do sieci, co umożliwi świadczenie usług odbioru ścieków od Klientów. (…) Uwzględniając powyższe, usługa będąca przedmiotem analizy spełnia kryteria i posiada właściwości dla usług objętych działem PKWiU 37 "USŁUGI ZWIĄZANE Z ODPROWADZANIEM I OCZYSZCZANIEM ŚCIEKÓW; OSADY ZE ŚCIEKÓW KANALIZACYJNYCH". (…) Opisana we wniosku usługa mieści się w grupowaniu PKWiU 37 i jest usługą związaną z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Zatem stawką właściwą dla tej usługi jest - na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z poz. 26 załącznika nr 3 do ustawy - stawka podatku w wysokości 8%; 
2. WIS z dnia 17.04.2025 r., nr 0112-KDSL2-2.440.59.2025.2.TG: Do zadań Wnioskodawcy należy m.in. prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. (…) Wszystkie wykonane przyłącza przez Wnioskodawcę na terenie Gminy, po podłączeniu ich do sieci kanalizacyjnej będą służyć świadczeniu przez Wnioskodawcę usługi zbiorowego odprowadzania ścieków. Wykonanie usługi budowy przyłącza kanalizacyjnego jest dokonywane na podstawie umów cywilnoprawnych, które to wraz z wniesieniem opłaty na rzecz Wnioskodawcy przez mieszkańców stanowiły niezbędną przesłankę i warunek do przyłączenia posesji do sieci kanalizacyjnej i do świadczenia usług odbioru ścieków. (…) Uwzględniając powyższe, usługa będąca przedmiotem analizy spełnia kryteria i posiada właściwości dla usług objętych działem PKWiU 37 "USŁUGI ZWIĄZANE Z ODPROWADZANIEM I OCZYSZCZANIEM ŚCIEKÓW; OSADY ZE ŚCIEKÓW KANALIZACYJNYCH". (…) Opisana we wniosku usługa mieści się w grupowaniu PKWiU 37 i jest usługą związaną z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Zatem stawką właściwą dla tej usługi jest - na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z poz. 26 załącznika nr 3 do ustawy - stawka podatku w wysokości 8%; 
3. WIS z dnia 02.07.2025 r., nr 0111-KDSB1-1.440.163.2025.3.GB: Gmina (...) Obecnie jest w trakcie realizacji inwestycji (...) Głównym celem inwestycji jest zwiększenie rozwoju gospodarczego oraz poprawa warunków życia mieszkańców w miejscowości (...) poprzez budowę sieci kanalizacyjnej oraz wymianę zbiornika wyrównawczego na ujęciu wody (...) Budowa sieci kanalizacji sanitarnej pozwoli odebrać ścieki bytowe z ok. (...) budynków. Dzięki realizacji przedmiotowej inwestycji zminimalizowane zostaną zagrożenia zanieczyszczenia gruntu oraz wód podziemnych i powierzchniowych. Wykonawca jest zobowiązany do podłączenia wszystkich budynków, zlokalizowanych w rejonie planowanego zamierzenia budowlanego do kanalizacji sanitarnej. - Gmina posiada własną jednostkę organizacyjną o nazwie: (...) Jest to zakład budżetowy działający w imieniu Gminy - zajmujący się gospodarką wodno-kanalizacyjną w Gminie (...). Gmina jako wnioskodawca realizuje zadania własne gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Świadczy na rzecz mieszkańców usługę polegającą na wykonaniu zewnętrznej infrastruktury kanalizacyjnej do budynku odbiorców usług. Usługa obejmuje wykonanie na zlecenie mieszkańca zewnętrznej infrastruktury kanalizacyjnej pomiędzy budynkiem odbiorcy usług a eksploatowaną przez Gminę siecią kanalizacyjną, a więc przyłącza kanalizacyjnego wraz z wpięciem do sieci kanalizacyjnej gminy. (…) Zgodnie z art. 6 ust. 2 z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 757) Zakład Gospodarki Komunalnej w imieniu Gminy jest zobowiązany do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci. Przedmiotowa usługa obejmuje wykonanie zewnętrznej infrastruktury kanalizacyjnej pomiędzy budynkiem mieszkańca a eksploatowaną przez Gminę siecią kanalizacyjną, a więc instalacji kanalizacyjnej na zewnątrz budynku oraz przyłącza kanalizacyjnego wraz z wpięciem do sieci kanalizacyjnej. Usługa wykonania zewnętrznej infrastruktury kanalizacyjnej do budynku obejmuje wykonanie robót ziemnych i montażowych. Koszt wykonania zewnętrznej infrastruktury kanalizacyjnej do budynku jest ponoszony przez mieszkańca, co będzie udokumentowane fakturą VAT wystawioną przez Gminę. W celu świadczenia przez gminę usług odprowadzania ścieków niezbędne jest przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. (…) Uwzględniając powyższe, usługa będąca przedmiotem analizy spełnia kryteria i posiada właściwości dla usług objętych działem PKWiU 37 USŁUGI ZWIĄZANE Z ODPROWADZANIEM I OCZYSZCZANIEM ŚCIEKÓW; OSADY ZE ŚCIEKÓW KANALIZACYJNYCH. (…) Opisana we wniosku usługa mieści się w dziale PKWiU 37 i jest usługą związaną z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Zatem stawką właściwą dla tej usługi jest - na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146ef ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z poz. 26 załącznika nr 3 do ustawy - stawka podatku w wysokości 8%.  

Nie jest to oczywiście jedyny przypadek, gdy stawka VAT dla pozornie tego samego świadczenia może zależeć od różnych okoliczności przedmiotowych i podmiotowych. Warto zatem każdorazowo upewnić się, czy rozliczenia dokonywane są prawidłowo. Analogia może prowadzić na manowce.