Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia a obowiązki z zakresu cen transferowych
- Wysłane przez Autor: Alicja Olesińska
- Kategorie Ceny transferowe
- Data 22 listopad 2026 Dodaj jako źródło
w Google
5 listopada 2026 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację indywidualną o sygnaturze 0114-KDIP3-1.4011.894.2026.1.EC dotyczącą uznania umorzenia udziałów za transakcję kontrolowaną.
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Posiada 50% udziałów w kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, natomiast pozostałe 50% udziałów należy do drugiego wspólnika. Wnioskodawca i Spółka są podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów ustawy o PIT, ponieważ Wnioskodawca posiada co najmniej 25% udziałów w jej kapitale. W związku z konfliktem właścicielskim i brakiem możliwości dalszej współpracy Wnioskodawca zamierza zakończyć uczestnictwo w Spółce poprzez dobrowolne umorzenie wszystkich posiadanych udziałów bez wynagrodzenia. Umorzenie ma nastąpić za pisemną zgodą Wnioskodawcy, na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników oraz zgodnie z postanowieniami umowy Spółki i art. 199 Kodeksu spółek handlowych. Wnioskodawca nie otrzyma w związku z umorzeniem żadnego wynagrodzenia ani innego świadczenia, a wartość rynkowa umarzanych udziałów na dzień umorzenia nie przekroczy 2 000 000 zł. Ponadto w roku podatkowym, w którym nastąpi umorzenie, Wnioskodawca nie będzie realizował innych transakcji kontrolowanych jednorodnych z opisaną transakcją, które podlegałyby agregacji.
Wątpliwość Wnioskodawcy
Czy w związku z opisanym umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia Wnioskodawca będzie obowiązany do ustalenia (wykazania) dochodu na podstawie art. 23o ust. 1 i 2 ustawy o PIT w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu, jakie za umarzane udziały ustaliłyby podmioty niepowiązane, oraz czy w związku z tym zdarzeniem powstanie po stronie Wnioskodawcy obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych (art. 23w ust. 1 ustawy o PIT) lub złożenia informacji o cenach transferowych (art. 23zf ustawy o PIT)?
Stanowisko Wnioskodawcy
Zdaniem Wnioskodawcy dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia nie będzie wiązało się z obowiązkiem samodzielnego ustalenia i wykazania dochodu na podstawie przepisów o cenach transferowych. Wnioskodawca przyjmuje, że umorzenie udziałów bez wynagrodzenia może stanowić transakcję kontrolowaną w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT, jednak sama taka kwalifikacja nie przesądza automatycznie o powstaniu obowiązków dokumentacyjnych ani o konieczności określenia dochodu. W jego ocenie wartość transakcji należy ustalić na podstawie wartości umarzanych udziałów, zgodnie z art. 23x ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT. Ponieważ wartość rynkowa udziałów nie przekroczy 2 000 000 zł, a Wnioskodawca nie realizuje innych jednorodnych transakcji kontrolowanych podlegających agregacji, nie zostanie przekroczony próg dokumentacyjny określony w art. 23w ust. 2 ustawy o PIT. W konsekwencji Wnioskodawca uważa, że nie będzie zobowiązany do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. Jednocześnie, w jego ocenie, nie powstanie również obowiązek złożenia informacji TPR, ponieważ nie wystąpią przesłanki wskazane w art. 23zf ustawy o PIT. Wnioskodawca podkreślił przy tym, że nie opiera swojego stanowiska na ogólnym wyłączeniu czynności nieodpłatnych spod regulacji cen transferowych, lecz na braku spełnienia ustawowych przesłanek określenia dochodu i obowiązków dokumentacyjnych w opisanym zdarzeniu.
Stanowisko i uzasadnienie organu podatkowego
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe, potwierdzając, że dobrowolne umorzenie udziałów, również przeprowadzane bez wynagrodzenia, może stanowić transakcję kontrolowaną, jeżeli odbywa się pomiędzy podmiotami powiązanymi. Organ wskazał, że pojęcie transakcji należy rozumieć szeroko, jako wszelkiego rodzaju czynności prawne powodujące przeniesienie własności dóbr mających wartość ekonomiczną i wpływających na dochód lub stratę podatnika. W konsekwencji umorzenie udziałów może podlegać regulacjom cen transferowych, jeżeli jego wartość przekroczy właściwy próg dokumentacyjny określony w art. 23w ust. 2 ustawy o PIT. W analizowanej sprawie wartość rynkowa umarzanych udziałów nie przekroczy jednak 2 000 000 zł, a zatem nie zostanie spełniona przesłanka obligująca Wnioskodawcę do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. Organ wskazał również, że Wnioskodawca nie ma obowiązku samodzielnego szacowania dochodu z tytułu nieodpłatnego umorzenia udziałów, ponieważ czynność ta jest dla niego neutralna podatkowo i nie generuje przychodu ani dochodu podlegającego opodatkowaniu. Jednocześnie Dyrektor KIS zaznaczył, że organ podatkowy zachowuje uprawnienie do zbadania warunków transakcji i ewentualnego określenia przychodu na podstawie art. 19 ust. 1 i 4 ustawy o PIT, jeżeli wystąpią przesłanki zastosowania tych przepisów.
Komentarz eksperta
Interpretacja jest istotna z perspektywy wspólników będących osobami fizycznymi, którzy planują dobrowolne umorzenie udziałów w spółkach, z którymi pozostają w relacjach powiązań. Pokazuje ona, że nieodpłatny charakter czynności nie wyklucza automatycznie uznania jej za transakcję kontrolowaną, a przy ocenie obowiązków dokumentacyjnych należy uwzględnić wartość transakcji oraz właściwy próg ustawowy. Warto zwrócić uwagę, że brak obowiązku sporządzenia dokumentacji nie oznacza całkowitego wyłączenia możliwości weryfikacji warunków umorzenia przez organ podatkowy. Dlatego przy planowaniu takiej czynności istotne jest odpowiednie udokumentowanie jej rzeczywistych okoliczności i przyczyn gospodarczych.
Źródło: https://eureka.mf.gov.pl/informacje/podglad/718085;keyWords=ceny%20transferowe
Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?
Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.
Autor: Alicja Olesińska

