Umorzenie udziałów bez wynagrodzenia a ceny transferowe – najnowsze stanowisko
- Wysłane przez Autor: Patrycja Szewczyk
- Kategorie Ceny transferowe
- Data 20 listopad 2026 Dodaj jako źródło
w Google
Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia może stanowić transakcję kontrolowaną i podlegać obowiązkom dokumentacyjnym w zakresie cen transferowych. Co istotne, brak wypłaty wynagrodzenia oraz neutralność podatkowa operacji nie oznaczają automatycznie wyłączenia przepisów o cenach transferowych. Takie stanowisko przedstawił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 5 listopada 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.894.2026.1.EC.
Czego dotyczyła sprawa?
Przedmiotem interpretacji była planowana operacja dobrowolnego umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością bez wynagrodzenia.
Wnioskodawca posiadał 50% udziałów w spółce, natomiast pozostałe 50% należało do drugiego wspólnika. Z uwagi na istniejący konflikt właścicielski oraz brak możliwości dalszej współpracy strony zamierzały przeprowadzić dobrowolne umorzenie wszystkich udziałów jednego ze wspólników, bez wypłaty na jego rzecz jakiegokolwiek wynagrodzenia.
Wartość rynkowa umarzanych udziałów miała nie przekroczyć 2 mln zł. Wnioskodawca oraz spółka stanowili podmioty powiązane w rozumieniu przepisów o cenach transferowych.
W związku z planowaną operacją wnioskodawca zwrócił się do Dyrektora KIS o potwierdzenie, czy nieodpłatne umorzenie udziałów będzie skutkowało koniecznością ustalenia dochodu na podstawie przepisów o cenach transferowych oraz czy powstanie obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych i złożenia informacji TPR.
Nieodpłatne umorzenie udziałów jako transakcja kontrolowana
Dyrektor KIS wskazał, że umorzenie udziałów, niezależnie od jego charakteru, może stanowić transakcję kontrolowaną w rozumieniu przepisów o cenach transferowych.
Zgodnie z art. 23m ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT transakcją kontrolowaną są identyfikowane na podstawie rzeczywistych zachowań stron działania o charakterze gospodarczym, których warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań.
Organ podkreślił, że pojęcie transakcji nie ogranicza się wyłącznie do odpłatnej sprzedaży towarów lub świadczenia usług. Obejmuje również czynności prawne prowadzące do przeniesienia własności dóbr i praw majątkowych.
W konsekwencji nieodpłatne umorzenie udziałów może zostać zakwalifikowane jako transakcja kontrolowana, jeżeli warunki tej operacji zostały ustalone lub narzucone w wyniku istniejących powiązań pomiędzy wspólnikiem a spółką.
Stanowisko to wpisuje się również w kierunek orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym wyroków z 28 listopada 2023 r. (sygn. II FSK 255/21), 6 marca 2025 r. (sygn. II FSK 772/22) oraz 19 marca 2025 r. (sygn. II FSK 791/22), przywołanych we wniosku o wydanie interpretacji.
Oznacza to, że sam brak wynagrodzenia za umarzane udziały nie wyklucza zastosowania przepisów o cenach transferowych.
Kiedy powstaje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych?
Zakwalifikowanie nieodpłatnego umorzenia udziałów jako transakcji kontrolowanej nie oznacza automatycznie powstania obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych.
Zgodnie z art. 23w ust. 2 pkt 4 ustawy o PIT próg dokumentacyjny dla transakcji innych niż towarowe, finansowe i usługowe wynosi 2 mln zł.
W analizowanej sprawie Dyrektor KIS odniósł ten próg do wartości rynkowej umarzanych udziałów, mimo że wspólnik nie miał otrzymać żadnego wynagrodzenia.
W konsekwencji, jeżeli wartość transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym nie przekracza 2 mln zł, co do zasady nie powstaje obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych. Natomiast przekroczenie tego progu może skutkować powstaniem obowiązków dokumentacyjnych, o ile nie znajdzie zastosowania odpowiednie zwolnienie ustawowe.
W przedstawionym stanie faktycznym wartość rynkowa umarzanych udziałów nie przekraczała 2 mln zł, a wnioskodawca nie realizował innych transakcji kontrolowanych o charakterze jednorodnym, które należałoby uwzględnić przy ustalaniu wartości transakcji.
Dyrektor KIS potwierdził zatem brak obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych.
Brak wynagrodzenia nie wyłącza możliwości doszacowania dochodu
Istotnym elementem omawianej interpretacji jest również stanowisko organu dotyczące możliwości weryfikacji rynkowości warunków umorzenia udziałów.
Dyrektor KIS potwierdził, że w przedstawionych okolicznościach po stronie wspólnika nie powstaje obowiązek samodzielnego ustalenia i wykazania dochodu odpowiadającego hipotetycznemu wynagrodzeniu za umarzane udziały.
Jednocześnie organ zastrzegł, że zgodnie z art. 23o ust. 1 i 2 ustawy o PIT organy podatkowe posiadają uprawnienie do badania rynkowości warunków transakcji oraz ewentualnego doszacowania dochodu.
Oznacza to, że dopuszczalność przeprowadzenia umorzenia udziałów bez wynagrodzenia na gruncie Kodeksu spółek handlowych nie przesądza automatycznie o zgodności takiej operacji z zasadą ceny rynkowej.
Z perspektywy cen transferowych istotne znaczenie może mieć zatem gospodarcze uzasadnienie umorzenia, w tym okoliczności, które doprowadziły do podjęcia decyzji o rezygnacji z wynagrodzenia.
W analizowanym przypadku wskazywano przede wszystkim na trwały konflikt właścicielski, ograniczone możliwości sprzedaży udziałów podmiotowi trzeciemu oraz zamiar definitywnego zakończenia współpracy pomiędzy wspólnikami.
Jakie znaczenie ma interpretacja dla podatników?
Omawiana interpretacja potwierdza, że również operacje o charakterze właścicielskim, które nie wiążą się z przepływem wynagrodzenia, mogą podlegać przepisom o cenach transferowych.
W praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia odrębnej analizy obowiązków dokumentacyjnych w przypadku umorzenia udziałów pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim ustalenie, czy dana operacja stanowi transakcję kontrolowaną, określenie jej wartości oraz weryfikacja przekroczenia ustawowych progów dokumentacyjnych.
Należy również pamiętać, że brak obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych nie oznacza automatycznie, że organy podatkowe nie mogą zakwestionować warunków przeprowadzonej operacji.
Z tego względu, nawet w przypadku transakcji nieprzekraczających progu dokumentacyjnego, zasadne może być odpowiednie udokumentowanie ekonomicznych i gospodarczych przyczyn przeprowadzenia umorzenia udziałów bez wynagrodzenia.
Podsumowanie
Interpretacja Dyrektora KIS z 5 listopada 2026 r. stanowi kolejne potwierdzenie szerokiego rozumienia pojęcia transakcji kontrolowanej na gruncie przepisów o cenach transferowych.
Najważniejszy wniosek jest taki, że nieodpłatne umorzenie udziałów może stanowić transakcję kontrolowaną, a obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych uzależniony jest od wartości transakcji, a nie od samego faktu wypłaty wynagrodzenia.
Jednocześnie brak obowiązków dokumentacyjnych nie wyłącza uprawnienia organów podatkowych do weryfikacji rynkowości warunków operacji.
Dlatego podmioty planujące umorzenie udziałów bez wynagrodzenia powinny każdorazowo przeanalizować skutki takiej operacji również z perspektywy cen transferowych.
Podstawa prawna: Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 listopada 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.894.2026.1.EC.
Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?
Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.
Autor: Patrycja Szewczyk

