Fotowoltaika i agregaty awaryjne a limit zwolnienia z akcyzy

Własna instalacja fotowoltaiczna pozwala wykorzystać energię słoneczną na potrzeby zakładu produkcyjnego, magazynu czy biura. Zużycie takiej energii podlega jednak przepisom akcyzowym, a możliwość skorzystania ze zwolnienia zależy od spełnienia określonych warunków. Jednym z nich jest limit łącznej mocy generatorów wynoszący 1 MW. Jak go obliczyć, gdy obok instalacji PV przedsiębiorca posiada agregaty prądotwórcze uruchamiane na wypadek awarii?

Kiedy energia z OZE podlega akcyzie

Energia elektryczna jest wyrobem akcyzowym niezależnie od źródła jej pochodzenia. Dotyczy to również energii z fotowoltaiki, elektrowni wiatrowych czy innych odnawialnych źródeł energii. Samo jej wytworzenie nie zostało wymienione w katalogu czynności opodatkowanych. Obowiązek podatkowy może natomiast powstać przy jej zużyciu lub sprzedaży.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega zużycie energii przez podmiot, który ją wyprodukował i nie posiada odpowiedniej koncesji wskazanej w tym przepisie. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca wykorzystujący własny prąd z paneli PV do zasilania urządzeń może wykonywać czynność podlegającą akcyzie. Podstawowa stawka tego podatku wynosi 5 zł/MWh. Przepisy przewidują jednak zwolnienia, które pozwalają uniknąć jego zapłaty.

Jedno ze zwolnień, określone w art. 30 ust. 1–2 ustawy, dotyczy energii z OZE i jest związane z dokumentem potwierdzającym umorzenie świadectwa pochodzenia energii. Stosuje się je poprzez obniżenie akcyzy należnej za najbliższe okresy rozliczeniowe, nie wcześniej niż po otrzymaniu tego dokumentu. Sam fakt, że energia pochodzi ze słońca lub wiatru, nie wystarcza więc do zastosowania tego zwolnienia.

Zwolnienie do 1 MW na potrzeby własne

Dla przedsiębiorców zużywających energię z własnych instalacji PV szczególne znaczenie ma odrębne zwolnienie przewidziane w § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 czerwca 2025 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego. Obejmuje ono zużycie energii przez podmiot, który wyprodukował ją z generatorów o łącznej mocy nieprzekraczającej 1 MW. W tym przypadku nie jest wymagany dokument potwierdzający umorzenie świadectwa pochodzenia.

Zwolnienie dotyczy własnego zużycia energii przez jej producenta. Nie obejmuje automatycznie sprzedaży tej energii innym podmiotom. Limit odnosi się przy tym do mocy generatorów wyrażonej w MW, a nie do ilości energii wyprodukowanej w miesiącu lub roku, mierzonej w MWh.

Przepis pozwala objąć zwolnieniem także energię z agregatów prądotwórczych. Jeżeli do jej produkcji wykorzystywane są wyroby energetyczne inne niż pochodzące z OZE, warunkiem jest zapłata akcyzy od tych wyrobów w należnej wysokości. Tak będzie przykładowo przy agregacie zasilanym olejem napędowym.

Fotowoltaika i zasilanie awaryjne w jednej Spółce

Zestawienie tych dwóch rodzajów źródeł energii stało się przedmiotem interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 1 października 2026 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4013.217.2026.2.MAZ. Sprawa dotyczyła Spółki produkcyjnej, która nie posiadała koncesji energetycznych, a własne źródła wytwarzania wykorzystywała pomocniczo wobec podstawowej działalności.

Spółka posiadała instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy 998 kW, czyli 0,998 MW, oraz agregaty prądotwórcze zasilane olejem napędowym o łącznej mocy 880 kW, czyli 0,880 MW. Suma mocy wszystkich urządzeń wynosiła zatem 1,878 MW. Gdyby limit ustalać przez proste dodanie mocy całego posiadanego wyposażenia, zostałby on przekroczony.

Układ zasilania był jednak skonstruowany tak, że instalacje PV i agregaty nie mogły pracować jednocześnie. W trybie podstawowym energię produkowała fotowoltaika, natomiast agregaty pozostawały wyłączone. W trybie awaryjnym uruchomienie agregatów powodowało wyłączenie instalacji PV. Od oleju napędowego wykorzystywanego w agregatach zapłacono akcyzę w należnej wysokości.

Energia służyła potrzebom własnym Spółki, a ewentualne nadwyżki z fotowoltaiki oddawano do sieci. Źródła zasilały stary i nowy zakład, funkcjonujące na odrębnych przyłączach, lecz należące do tego samego podatnika. Spółka zapytała, czy przy ustalaniu limitu należy uwzględniać wszystkie posiadane generatory, czy urządzenia faktycznie wykorzystywane w danym momencie do wytwarzania energii zużywanej następnie na potrzeby własne.

Jak KIS obliczył limit

Dyrektor KIS zaakceptował stanowisko Spółki. Uznał, że na potrzeby omawianego zwolnienia znaczenie ma łączna moc generatorów faktycznie produkujących w danej chwili energię, która jest następnie zużywana przez podatnika. Samo posiadanie dodatkowych urządzeń zapasowych, pozostających w tym czasie wyłączonymi, nie przesądza o przekroczeniu progu.

W opisanym układzie w trybie podstawowym należało więc uwzględnić 0,998 MW instalacji PV, a w trybie awaryjnym maksymalnie 0,880 MW agregatów. Ponieważ źródła te nie pracowały równolegle, suma mocy całego majątku wytwórczego wynosząca 1,878 MW nie pozbawiała Spółki możliwości stosowania zwolnienia.

Przy odczytywaniu tego rozstrzygnięcia trzeba odróżnić moc urządzeń uczestniczących w produkcji od chwilowej mocy oddawanej przez instalację. Interpretacja dotyczy wyboru generatorów uwzględnianych w limicie. Nie daje podstaw do przyjęcia, że instalacja PV o mocy przekraczającej 1 MW spełnia warunki zwolnienia tylko dlatego, że przy słabszym nasłonecznieniu produkuje mniej energii.

Skutki także dla rejestracji i rozliczeń

Limit 1 MW ma znaczenie również dla obowiązków formalnych. Przy spełnieniu ustawowych warunków podmiot zużywający własną energię może korzystać z wyłączenia z obowiązku rejestracji w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych, składania deklaracji dotyczących tego zużycia oraz prowadzenia ilościowej ewidencji energii elektrycznej.

Podstawę tych wyłączeń stanowią odpowiednio art. 16 ust. 7a pkt 1, art. 24 ust. 3 i art. 24e ust. 1b pkt 1 oraz art. 138h ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Organ potwierdził, że również dla ich zastosowania moc generatorów należy ustalać w taki sam sposób jak dla zwolnienia. Korzystne rozstrzygnięcie obejmowało zatem zarówno podatek, jak i związane z własnym zużyciem obowiązki administracyjne.

Znaczenie sposobu pracy instalacji

Omawiana interpretacja pokazuje, jak duże znaczenie dla akcyzy ma techniczny sposób działania źródeł energii. W tej sprawie podstawą korzystnej oceny był opis układu wykluczającego jednoczesną pracę fotowoltaiki i agregatów. Samo nazwanie agregatu awaryjnym nie pozwala przenieść tego rozstrzygnięcia na instalację, w której oba rodzaje źródeł pracują równolegle.

Rozstrzygnięcie dotyczyło sposobu liczenia limitu dla własnego zużycia i powiązanych wyłączeń formalnych. Nie rozstrzygało odrębnie zasad opodatkowania sprzedaży nadwyżek energii do sieci. Jako interpretacja indywidualna zapewnia ochronę jej adresatowi na warunkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej i przy zgodności rzeczywistej sytuacji z opisem sprawy.