Zwrot akcyzy po wywozie samochodu osobowego

Po zakupie samochodu osobowego w Polsce o zwrot akcyzy może wystąpić podmiot, który nabył prawo do rozporządzania pojazdem jak właściciel i dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej (WDT) lub eksportu. Uprawnienie przysługuje również wtedy, gdy wywóz zrealizowano w jego imieniu. W akcyzie WDT oznacza przemieszczenie pojazdu z Polski do innego państwa UE. Podatek od tego samochodu musi być zapłacony w Polsce. Wnioskodawca może ubiegać się o zwrot także wtedy, gdy akcyzę zapłacił wcześniejszy uczestnik obrotu, np. importer.   

Samochód co do zasady nie może być wcześniej zarejestrowany w Polsce. Art. 107 ust. 1a obejmuje również pojazdy zarejestrowane czasowo w celu wywozu za granicę oraz zarejestrowane profesjonalnie do jazd testowych. W obu tych przypadkach późniejsza rejestracja w Polsce w ciągu roku od WDT albo eksportu wyłącza zwrot. 

Wniosek składa się do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ciągu roku od dokonania WDT albo eksportu. Właściwość organu zależy m.in. od tego, czy akcyzę rozliczono w deklaracji z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego lub pierwszej sprzedaży w kraju, czy w zgłoszeniu celnym przy imporcie. Wzór wniosku wymaga wskazania łącznej kwoty żądanego zwrotu oraz danych i kwot dla poszczególnych pojazdów. Minimalna kwota zwrotu to równowartość 10 euro według średniego kursu NBP z dnia złożenia wniosku. 

Do wniosku dołącza się dokumenty wywozu. Osobno art. 107 ust. 4 wymaga dowodu zapłaty akcyzy w Polsce albo faktury z wykazaną kwotą akcyzy. Wywóz mogą potwierdzać m.in. list przewozowy i potwierdzenie odbioru pojazdu w innym państwie UE albo dokumenty celne potwierdzające eksport. Przy wywozie własnym środkiem transportu, bez przewoźnika lub spedytora, trzeba złożyć pisemne oświadczenie o terminie i sposobie wywozu oraz miejscu dostarczenia pojazdu. Z dowodów powinno wynikać również, kto dokonał wywozu lub w czyim imieniu go wykonano. Dokumentację można w razie potrzeby uzupełnić np. dokumentem dotyczącym frachtu lub korespondencją handlową 

Kwota na fakturze lub potwierdzeniu zapłaty 

Art. 107 ust. 4 przewiduje dwie możliwości udokumentowania akcyzy. Wymóg wykazania kwoty na dokumencie przepis formułuje wprost w odniesieniu do faktury. Przy drugiej możliwości ustawa posługuje się pojęciem dowodu zapłaty i nie określa jego formy. Materiał dowodowy powinien potwierdzać zapłatę podatku od danego samochodu i pozwalać ustalić wysokość wpłaty. We wniosku trzeba podać kwotę, której zwrotu żąda wnioskodawca. Nawet prawidłowa faktura z wykazaną akcyzą podlega weryfikacji, ponieważ art. 107 ust. 1 uzależnia zwrot od faktycznej zapłaty podatku.   

Przy zakupie w kraju znaczenie ma etap obrotu, na którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli sama sprzedaż podlega akcyzie, np. jest pierwszą krajową sprzedażą niezarejestrowanego samochodu wyprodukowanego w Polsce, sprzedawca wykazuje kwotę podatku na fakturze na podstawie art. 101 ust. 4. Jeżeli akcyzę prawidłowo rozliczono wcześniej, np. przy sprowadzeniu samochodu z innego państwa UE, sprzedawca może wystawić fakturę odsprzedaży bez wyodrębnienia akcyzy. Cena tej odsprzedaży może obejmować marżę i różnić się od podstawy, od której pierwotnie naliczono podatek. 

Przy odsprzedaży niezarejestrowanego auta sprowadzonego z UE art. 109 ust. 3–3d reguluje przekazanie nabywcy potwierdzenia zapłaty. W określonych przypadkach salon może przedstawić oświadczenie o posiadaniu dokumentu lub jego kopii. Potwierdzenie zapłaty można także pobrać z PUESC, podając VIN. Urzędowy wzór ma rubrykę na wysokość zapłaconej akcyzy, ale przewiduje jej pominięcie, jeżeli nabywcą wewnątrzwspólnotowym jest podmiot z art. 109 ust. 3a. Chodzi o podmioty, które nabywają samochody wewnątrzwspólnotowo i sprzedają nowe auta wyspecjalizowanym salonom na podstawie długoterminowych umów. W takim przypadku urzędowy dokument potwierdza zapłatę, a do ustalenia jej wysokości potrzebne są dalsze dane. 

Kiedy ustalenie kwoty utrudnia zwrot 

Dla nabywcy trudność pojawia się wtedy, gdy dokumenty rozliczenia podatku pozostają u podmiotu, od którego pojazd przeszedł przez jedno lub kilka ogniw sprzedaży. Sprawdzenie wysokości wpłaty jest uzasadnione, bo zwrot obejmuje akcyzę rzeczywiście zapłaconą od danego samochodu. W mojej ocenie żądanie, aby kwota zawsze widniała na jednym dokumencie posiadanym przez wnioskodawcę, wykraczałoby poza art. 107 ust. 4. Przepis dopuszcza dowód zapłaty, a sam urzędowy wzór pokazuje, że taki dowód może nie wskazywać wysokości wpłaty. 

Jak wykazać kwotę przy braku danych na fakturze 

Dokumenty z rozliczenia akcyzy. Warto zacząć od dokumentów, które wiążą zapłatę z numerem VIN. Przy indywidualnej wpłacie może to być potwierdzenie przelewu pozwalające zidentyfikować pojazd. Przy wpłacie zbiorczej przyda się deklaracja lub zestawienie rozbijające wpłatę na poszczególne samochody, wraz z potwierdzeniem zapłaty. Jeśli akcyzę rozliczono przy imporcie, tę funkcję może spełnić zgłoszenie celne z wykazaną akcyzą i dokument potwierdzający rozliczenie należności. Deklaracja wskazuje kwotę zadeklarowaną. Informację o jej zapłacie można wykazać odrębnym dowodem. 

Wniosek dowodowy do urzędu. Jeżeli nabywca nie może uzyskać danych od sprzedawcy, może w postępowaniu o zwrot wnieść o przeprowadzenie dowodu z deklaracji lub zgłoszenia celnego oraz z danych o rozliczeniu wpłaty. Taki wniosek warto powiązać z konkretnym VIN i wskazać dostępne dane podatnika, numer deklaracji lub zgłoszenia i organ, do którego je złożono. Podstawą są art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej. Skuteczność tego rozwiązania zależy od tego, czy dostępne dane pozwolą organowi zidentyfikować pojazd i przypisać mu wpłatę w określonej wysokości. 

W wyroku z 15 lipca 2015 r. (V SA/Wa 1199/15) WSA w Warszawie zakwestionował zawężenie dowodów zapłaty do dokumentów wydawanych na potrzeby rejestracji. Zwrócił uwagę, że urząd sam ustalił, iż wcześniejszy nabywca złożył deklarację i zapłacił podatek od pojazdów objętych wnioskiem. Sąd oddalił skargę z odrębnego powodu, którym była wcześniejsza rejestracja pojazdów w Polsce.   

Przykładowo spółka, która kupiła od dealera niezarejestrowany samochód i wywiozła go do innego państwa UE, może przedłożyć fakturę zakupu, urzędowe potwierdzenie zapłaty bez kwoty i dokumenty WDT. Jeżeli rozliczenie podmiotu, który sprowadził auto z UE, pozwala powiązać wpłatę z VIN, kwotę można wykazać tym rozliczeniem. Jeżeli w aktach pozostaje tylko ogólna informacja, że cena obejmowała akcyzę, organ nie ma podstaw do ustalenia, ile podatku przypada do zwrotu od tego samochodu. 

Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?

Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.