Jak rząd dba o to, żebym miał na starość dobrą pamięć
Posłuchaj artykułu
Składka zdrowotna jest pobierana z wynagrodzenia pracownika w wysokości 9% przychodów pomniejszonych o składki społeczne. W przypadku jednak małych należności – jej kwota ulega ograniczeniu do wysokości zaliczki na podatek dochodowy. Ale nie takiej zwykłej, bieżącej, tylko składki historycznej ustalonej według zasad obowiązujących w grudniu 2021!
Zgodnie z art. 83 ust. 1-2b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 z późn. zm.) w przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika jest wyższa od kwoty limitu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej kwoty.
W przypadku gdy składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona od przychodu wolnego od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152-154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z późn. zm.) – w tym m.in. przychody uzyskiwane przez podatników do lat 26 – jest wyższa od kwoty limitu, którą płatnik obliczyłby, gdyby przychód ubezpieczonego nie był zwolniony od podatku dochodowego na podstawie tego przepisu, składkę obliczoną za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej kwoty.
Kwotę limitu stanowi zaliczka na podatek dochodowy, obliczona zgodnie z przepisami w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2021 r.
W efekcie mimo że mamy rok 2026, składkę zdrowotną limituje zaliczka historyczna, a w przypadku uzyskiwania przychodów wolnych od podatku – zaliczka hipotetyczno-historyczna, czyli zaliczka, jaka byłaby płacona, gdyby przychód wolny od podatku nie był wolny i był uzyskany w grudniu 2021.
Obliczając zaliczkę historyczną trzeba pamiętać chociażby, że obowiązywała wtedy stawka podatku 17%, a kwota zmniejszająca podatek wynosiła 43,76 zł (obecnie podstawowa stawka podatku to 12%, a zaliczkę pomniejsza się odpowiednio o 300 zł, 150 zł lub 100 zł). Dodatkowo próg podatkowy wynosił wtedy 85.528 zł (120.000 zł obecnie). Powoduje to, że z każdym rokiem rośnie poziom absurdu. A lat, kiedy będziemy musieli tak działać, może być jeszcze bardzo dużo.
Zasada powyższa będzie bowiem obowiązywać, dopóki ustawodawca nie powie inaczej. Istnieje taka szansa, że za kilkanaście lat będę tłumaczył jak obliczało się podatek dochodowy od osób fizycznych w 2021 r. osobom, które urodziły się po tym roku. Jest też wielce prawdopodobne, że kiedy na starość dopadnie mnie demencja, wciąż będę pamiętał, do czego służyła kwota 43,76 zł. Dlatego powinienem być wdzięczny za taką regulację. Rewelacyjne ćwiczenie pamięci!
