Kiedy współpraca z fryzjerem może zostać uznana za stosunek pracy?

Sama swoboda w ustalaniu grafiku, możliwość świadczenia usług dla innych podmiotów czy korzystanie z własnych narzędzi nie przesądzają o cywilnoprawnym charakterze współpracy z fryzjerem. Główny Inspektor Pracy uznał, że w modelu współpracy z barberami i fryzjerami mogą przeważać cechy właściwe dla stosunku pracy, gdy usługodawca wykonuje czynności w ramach zorganizowanego przez przedsiębiorcę procesu obsługi klientów, prowadzonego pod jego marką, a rezultaty tych czynności są bezpośrednio wykorzystywane w działalności przedsiębiorstwa. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy przedsiębiorca zapewnia lokal, stanowisko i zasadniczą infrastrukturę, organizuje system rezerwacji i obsługę klientów, ustala cennik oraz zasady rozliczeń, a usługodawca wykonuje usługi przy wykorzystaniu zaplecza gospodarczego i organizacyjnego stworzonego przez przedsiębiorcę, a nie w ramach własnej, odrębnej organizacji. 

Współpraca z fryzjerami na podstawie umowy cywilnoprawnej 

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy prowadzącego sieć salonów, który zamierzał współpracować z osobami posiadającymi kwalifikacje do wykonywania usług fryzjerstwa męskiego i usług barberskich. Współpraca miała zostać oparta na umowie o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zlecenia.  

Przedmiotem usług miały być między innymi strzyżenie włosów, stylizacja fryzury, strzyżenie i pielęgnacja zarostu, golenie oraz konsultacje dotyczące fryzury i pielęgnacji. 

Model współpracy zakładał znaczną samodzielność usługodawcy. Miał on samodzielnie wskazywać dni i godziny swojej dostępności, nie mieć zagwarantowanej określonej liczby godzin ani stałego wynagrodzenia, a także mieć możliwość ograniczenia liczby przyjmowanych klientów lub odmowy przyjęcia rezerwacji. Fryzjer miał korzystać z własnych narzędzi i nie podlegać poleceniom dotyczącym techniki wykonywania usług.  

Umowa nie przewidywała również wyłączności. Usługodawca mógł świadczyć usługi na rzecz innych podmiotów, a w określonych przypadkach mógł skorzystać z zastępcy. 

Samodzielność fryzjera nie wyklucza stosunku pracy 

Wnioskodawca uznał, że opisane warunki oznaczają brak cech stosunku pracy. GIP nie podzielił tego stanowiska. 

Organ zwrócił uwagę, że istotne znaczenie ma nie tylko zakres swobody pozostawionej fryzjerowi, ale również sposób organizacji całego procesu świadczenia usług. To przedsiębiorca zapewniał lokal, stanowisko pracy oraz infrastrukturę, organizował system rezerwacji i dopływ klientów, ustalał ceny usług, obsługiwał płatności, a także zajmował się rabatami, voucherami, reklamacjami i zwrotami.  

W ocenie GIP oznaczało to, że fryzjer był włączony w organizację przedsiębiorstwa i wykonywał usługi w ramach stworzonego przez przedsiębiorcę systemu obsługi klientów. 

Organ uznał również, że brak szczegółowych poleceń dotyczących sposobu wykonywania strzyżenia nie wyklucza podporządkowania. Przy usługach wymagających określonych kwalifikacji zawodowych naturalne jest bowiem pozostawienie wykonawcy swobody w zakresie techniki wykonywania czynności.  

Ryzyko prowadzenia działalności 

GIP wskazał, że zasadnicze ryzyko związane z prowadzeniem działalności pozostawało po stronie właściciela salonu. To on finansował lokal i jego utrzymanie, zapewniał infrastrukturę, organizował system obsługi klientów i ponosił konsekwencje związane z funkcjonowaniem salonu.  

Nie zmienił tej oceny fakt, że wynagrodzenie fryzjera miało być uzależnione od wartości wykonanych i opłaconych usług. Zdaniem GIP wynagrodzenie prowizyjne lub akordowe może występować również w stosunku pracy. 

Organ wskazał, że w sprawie dominujące znaczenie mają cechy właściwe stosunkowi pracy: osobiste świadczenie pracy określonego rodzaju na rzecz wnioskodawcy, odpłatność, włączenie w organizację przedsiębiorstwa, związanie miejscem i terminami wynikającymi z systemu rezerwacyjnego, poddanie standardom i kontroli organizacyjnej salonu oraz ponoszenie przez wnioskodawcę zasadniczego ryzyka prowadzonej działalności. Brak stałego bezpośredniego nadzoru nad techniką czynności nie eliminuje podporządkowania autonomicznego. 

W konsekwencji Główny Inspektor Pracy uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując, że opisany model współpracy spełnia cechy stosunku pracy określone w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Interpretacja indywidualna GIP z 7 września 2026 r., sygn. GIP-GPP.5180.5.2026.3