Korekta deklaracji z nadpłatą – od 1 października 2026 r. mniej formalności, ale nowe obowiązki

Od 1 października 2026 r. wejdą w życie zmiany w Ordynacji podatkowej, które istotnie wpłyną na sposób składania korekt deklaracji podatkowych wykazujących nadpłatę. Ustawodawca zdecydował się uprościć procedurę dochodzenia zwrotu podatku, jednocześnie wprowadzając dodatkowe wymagania w przypadku wyższych kwot nadpłaty. 

Koniec z odrębnym wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty 

Obecnie podatnik, który po upływie terminu do złożenia deklaracji składa jej korektę i wykazuje nadpłatę, musi pamiętać o złożeniu dwóch dokumentów – korekty deklaracji oraz odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Pominięcie tego drugiego dokumentu często prowadziło do wydłużenia postępowania lub konieczności uzupełnienia braków formalnych. 

Od 1 października 2026 r. ten obowiązek zniknie. Jeżeli nadpłata będzie wynikała bezpośrednio ze skorygowanej deklaracji, samo złożenie korekty będzie wystarczające do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. W praktyce oznacza to mniej formalności dla podatników i prostszą procedurę odzyskiwania nadpłaconego podatku. 

Nowy obowiązek przy nadpłatach przekraczających 10 000 zł 

Nowelizacja nie oznacza jednak wyłącznie uproszczeń. Od października 2026 r. podatnicy składający korektę deklaracji, z której wynika nadpłata przekraczająca 10 000 zł, będą zobowiązani do dołączenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty. 

Dotychczas uzasadnienie nie było wymagane, niezależnie od wysokości wykazanej nadpłaty. Po zmianach obowiązek ten będzie dotyczył wyłącznie korekt skutkujących zwrotem przekraczającym 10 000 zł. W przypadku niższych kwot uzasadnienie nadal będzie miało charakter fakultatywny. 

Choć przepisy nie określają szczegółowej treści uzasadnienia, powinno ono jasno wskazywać przyczyny dokonania korekty oraz okoliczności uzasadniające zmianę rozliczenia. Im bardziej kompletne i rzeczowe wyjaśnienie, tym większa szansa na sprawniejsze przeprowadzenie postępowania. 

Komentarz eksperta 

Zmiany należy ocenić dwojako. Rezygnacja z obowiązku składania odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty to rozwiązanie długo oczekiwane przez praktyków. Eliminuje ono zbędny formalizm i zmniejsza ryzyko popełnienia błędów proceduralnych, które dotychczas mogły opóźniać zwrot nadpłaty. 

Z drugiej strony nowy obowiązek sporządzania uzasadnienia przy nadpłatach przekraczających 10 000 zł oznacza, że podatnicy powinni znacznie staranniej przygotowywać korekty deklaracji. Warto pamiętać, że samo wskazanie nowej kwoty podatku może okazać się niewystarczające – uzasadnienie powinno wyjaśniać, z czego wynika korekta oraz jakie okoliczności lub dokumenty uzasadniają zmianę rozliczenia. 

Dla przedsiębiorców i biur rachunkowych oznacza to konieczność odpowiedniego przygotowania dokumentacji już na etapie sporządzania korekty. Dobrze opracowane uzasadnienie może nie tylko ułatwić organowi ocenę zasadności nadpłaty, ale również ograniczyć ryzyko wezwań do składania dodatkowych wyjaśnień. 

Nowelizacja wpisuje się w szerszy trend upraszczania procedur podatkowych przy jednoczesnym zwiększaniu wymogów w sprawach, w których skutki finansowe dla budżetu państwa są istotniejsze. W praktyce podatnicy zyskają prostszą procedurę przy większości korekt, jednak w przypadku wyższych nadpłat będą musieli poświęcić więcej uwagi jakości przygotowywanej dokumentacji.