Maksymalne wykorzystanie amortyzacji przed wejściem całkowitego zakazu amortyzacji lokali i budynków mieszkalnych

Tzw. Polski Ład wprowadził zakaz amortyzacji:

• budynków mieszkalnych,
• lokali mieszkalnych stanowiących odrębną nieruchomość,
• spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz
• prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej.

Powyższe ŚT i WNiP nie podlegają amortyzacji od 1 stycznia 2022 roku. Wprowadzony został także przepis przejściowy, który umożliwia amortyzację ŚT i WNiP nabytych bądź wytworzonych przed 1 stycznia 2022 roku. Umożliwia on amortyzację tych środków trwałych na zasadach obowiązujących do końca 2021 roku, jednakże tylko do 31 grudnia 2022 roku. Zakaz amortyzacji nie stoi jednak na przeszkodzie, aby maksymalnie wykorzystać amortyzację za lata wcześniejsze. Będzie to jednak możliwe wyłącznie, jeśli do tej pory nie były wykorzystywane maksymalne stawki amortyzacji. Możliwe do zastosowania stawki amortyzacji Podstawową stawką amortyzacji dla budynków i lokali mieszkalnych jest stawka 1,5%. Możliwe jest jednak zwiększenie stawki do:

• 1,8% – dla budynków używanych w warunkach pogorszonych,
• 2,1% – dla budynków używanych w warunkach złych,
• 10% – dla nieruchomości, która była użytkowana przez inny podmiot bądź osobę przez okres co najmniej 5 lat.

Stawkę można zwiększyć również jeżeli dotychczas była stosowana obniżona stawka amortyzacji – niższa niż 1,5%. Dopuszczalność wsteczniej amortyzacji Organy podatkowe były przeciwne wstecznej zmianie stawek amortyzacji podatkowej – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wyraził to m.in. w interpretacjach indywidualnych z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.508.2021.1.AW, 9 lipca 2021 r. sygn. 0114-KDIP2-1.4010.184.2021.1.KW, 8 grudnia 2017 r. sygn. 0114-KDIP2-2.4010.222.2017.1.SO. Organ stwierdził w tych intertpretacjach, że zmiana stawki możliwa jest wyłącznie podczas przyjęcia środka trwałego do ewidencji lub na początku roku podatkowego, natomiast niemożliwe jest dokonanie zmian stawek amortyzacji podatkowej za wcześniejsze okresy. Innego zdania były sądy administracyjne m.in.:

• NSA – wyrok z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1413/19,
• WSA w Lublinie – wyrok z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 91/22,
• WSA w Łodzi – wyrok z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Łd 92/22,
• WSA w Gdańsku – wyrok z dnia 16 marca 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1187/21,
• WSA w Gorzowie Wielkopolskim – wyrok z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Go 32/21,
• WSA w Warszawie – wyrok z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 566/18.

Sądy administracyjne wskazują w swoich orzeczeniach, że z literalnego brzmienia przepisów nie wynika zakaz wstecznej zmiany stawek amortyzacji podatkowej. Należy jednak pamiętać, że zmiany stawek amortyzacji i korekty rozliczeń można dokonać wyłącznie w stosunku do okresów, które nie uległy przedawnieniu. Zatem do końca bieżącego roku można dokonać zmian za lata 2016-2022.