Odszkodowanie z polisy OC nie stanowi o uzyskaniu przychodu

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 2026 r., sygn. II FSK 1019/23 rozstrzygnął spór dotyczący skutków podatkowych odszkodowania wypłaconego z polisy OC. Sąd uznał, że jeżeli świadczenie służy wyłącznie pokryciu szkody wyrządzonej osobom trzecim i nie prowadzi do wzrostu majątku podatnika, nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu CIT. 

Przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego był spór dotyczący opodatkowania świadczenia wypłaconego przez zakład ubezpieczeń w związku z błędami popełnionymi przez spółkę świadczącą usługi księgowe. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy wypłata odszkodowania na rzecz poszkodowanych klientów może zostać uznana za przychód podatkowy po stronie ubezpieczonej spółki.  

W wyniku nieprawidłowego ustalenia wysokości zobowiązań podatkowych dwóch klientów powstały po ich stronie zaległości podatkowe wraz z należnymi odsetkami. Klienci obciążyli spółkę kosztami poniesionej szkody, domagając się jej naprawienia. 

Ponieważ spółka posiadała polisę OC obejmującą tego rodzaju zdarzenia, ciężar wypłaty odszkodowania przejął ubezpieczyciel. Środki nie zostały jednak przekazane spółce, lecz trafiły bezpośrednio do poszkodowanych kontrahentów. 

Wątpliwości dotyczyły skutków podatkowych takiego rozliczenia. Spółka wskazywała, że nie otrzymała żadnych pieniędzy ani innych świadczeń zwiększających jej majątek. Jednocześnie szkoda wyrządzona klientom nie została przez nią zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ przepisy ustawy o CIT wyłączają taką możliwość.  

Odmienne stanowisko zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Organ uznał, że mimo braku fizycznego wpływu środków na rachunek bankowy spółki doszło do uzyskania przez nią korzyści majątkowej. W ocenie fiskusa ubezpieczyciel wykonał za spółkę obowiązek naprawienia szkody, przez co doszło do zmniejszenia jej obciążeń finansowych. Sposób przekazania pieniędzy bezpośrednio poszkodowanym miał mieć wyłącznie charakter techniczny i nie wpływać na ocenę podatkową zdarzenia.  

Stanowiska tego nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Sąd zwrócił uwagę, że za przychód podatkowy można uznać wyłącznie takie świadczenie, które prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego. W analizowanej sprawie nie nastąpiło zwiększenie aktywów spółki ani trwałe wzbogacenie. Wypłata dokonana przez ubezpieczyciela służyła wyłącznie naprawieniu szkody wyrządzonej osobom trzecim i realizowała funkcję ochronną wynikającą z zawartej umowy ubezpieczenia.  

Podobnie ocenił sprawę Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z 25 czerwca 2026 r. (sygn. akt II FSK 1019/23) potwierdził, że świadczenie wypłacone przez ubezpieczyciela nie może zostać uznane za przychód podatkowy, jeżeli nie powoduje rzeczywistego zwiększenia majątku podatnika. 

NSA podkreślił również praktyczne konsekwencje odmiennego podejścia. Przyjęcie argumentacji organu prowadziłoby do sytuacji, w której podatnik nie mógłby rozpoznać kosztu podatkowego z tytułu odszkodowania należnego kontrahentowi, a jednocześnie byłby zobowiązany do wykazania przychodu odpowiadającego kwocie pokrytej przez ubezpieczyciela. W rezultacie opodatkowaniu podlegałoby świadczenie, które nie wiązało się z żadnym faktycznym wzbogaceniem podatnika.  

Wyrok NSA potwierdza utrwaloną w orzecznictwie zasadę, zgodnie z którą warunkiem powstania przychodu podatkowego jest wystąpienie realnego i definitywnego przysporzenia majątkowego. Jeżeli wypłata z polisy służy jedynie wykonaniu obowiązku odszkodowawczego wobec osób trzecich i nie zwiększa majątku ubezpieczonego, brak jest podstaw do rozpoznania przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT.