Rekompensata dla spółki komunalnej a VAT – NSA potwierdza znaczenie bezpośredniego związku z usługą

Czy rekompensata wypłacana spółce komunalnej przez gminę za wykonywanie zadań publicznych powinna zostać opodatkowana VAT? Najnowszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2026 r., sygn. I FSK 1446/25, ponownie pokazuje, że samo finansowanie działalności spółki przez gminę nie przesądza jeszcze o powstaniu obowiązku podatkowego w VAT. 

Kluczowe znaczenie ma sposób skonstruowania rekompensaty oraz jej związek z konkretnymi świadczeniami wykonywanymi przez spółkę. 

Rekompensata na pokrycie kosztów działalności 

Sprawa dotyczyła spółki komunalnej realizującej zadania własne gminy w obszarze kultury fizycznej, sportu i rekreacji. Spółka udostępniała obiekty sportowe i świadczyła usługi związane m.in. z korzystaniem z infrastruktury. Część świadczeń była odpłatna, a część realizowana nieodpłatnie. 

Działalność spółki była finansowana zarówno z własnych przychodów, jak i z rekompensaty wypłacanej przez gminę. Jej celem było pokrycie kosztów wykonywania zadań publicznych, które nie znajdowały pokrycia w przychodach osiąganych przez spółkę. 

Co istotne, wysokość rekompensaty nie była uzależniona od liczby sprzedanych biletów, liczby wykonanych usług ani ceny konkretnego świadczenia. 

Fiskus: spółka świadczy usługę na rzecz gminy 

Organ podatkowy prezentował podejście odmienne. Uznał, że skoro spółka wykonuje zadania należące do gminy i otrzymuje z tego tytułu środki finansowe, to pomiędzy świadczeniem a otrzymaną płatnością istnieje wystarczający związek, aby uznać rekompensatę za wynagrodzenie podlegające VAT. 

Takiego stanowiska nie podzieliły jednak sądy administracyjne. 

NSA: liczy się możliwość przypisania rekompensaty do konkretnej transakcji 

Zarówno WSA w Gdańsku, jak i następnie NSA uznały, że rekompensata nie stanowiła zapłaty za konkretne świadczenia. 

Decydujące znaczenie miał sposób jej kalkulacji. Rekompensata pozostawała związana przede wszystkim z wynikiem finansowym spółki i poziomem kosztów realizacji zadań publicznych, a nie z ceną poszczególnych usług świadczonych na rzecz ich odbiorców. 

NSA wskazał w szczególności na konieczność ustalenia, czy możliwe jest bezpośrednie przyporządkowanie otrzymanego finansowania do określonej czynności opodatkowanej. Jeżeli takiego związku nie można wykazać, otrzymane środki nie stanowią wynagrodzenia za usługę i nie zwiększają podstawy opodatkowania VAT.