Środki unijne a zwolnienia w CIT – źródło finansowania i rodzaj pomocy decydują o kwalifikacji

Wysłane przez Tomasz Antosiewicz

Kategorie CIT

Data 21 październik 2026

Otrzymywane przez przedsiębiorców środki z funduszy unijnych nie są w CIT zwolnione automatycznie. Decydujące dla możliwości skorzystania ze zwolnienia mogą być takie okoliczności jak źródło uzyskanego finansowania, a także rodzaj otrzymanej pomocy.

W ustawie o CIT nie przewidziano jednego zwolnienia dla „dotacji unijnych” – natomiast potencjalnie możliwe jest analizowanie kilku alternatywnych podstaw zwolnienia.

Analiza możliwości zwolnienia uzyskanego dofinansowania wymaga więc szczegółowej analizy obu obszarów.

Źródło finansowania: skąd i którędy płyną środki

Pierwszą istotną okolicznością mogą być fundusze, z których uzyskiwane jest dofinasowanie.

Art. 17 ust. 1 pkt 53 ustawy o CIT umożliwia zwolnienie środków otrzymywanych ze źródeł wymienionych w ustawie o finansach publicznych, m.in.: Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, Europejska Współpraca Terytorialna oraz celu Europejska Współpraca Terytorialna (Interreg), Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa, Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.

Art. 17 ust. 1 pkt 52 ustawy o CIT umożliwia zwolnienie środków otrzymywanych Banku Gospodarstwa Krajowego (z wyłączeniem płatności otrzymanych przez wykonawców).

Potencjalnie możliwe jest również odniesienie do art. 17 ust. 1 pkt 23 ustawy o CIT, który umożliwia skorzystanie ze zwolnienia w odniesieniu do bezzwrotnych środków pomocowych otrzymywanych od organizacji międzynarodowych.

Obraz komplikują również zwolnienia przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 47 i 48 ustawy o CIT, które literalnie wskazują na dofinansowanie otrzymywane od krajowych instytucji – przy czym jedynie pkt 48 wskazuje na konieczność pochodzenia środków z budżetu państwa.

Rodzaj pomocy: pieniądze, majątek czy usługa

Jeszcze istotniejszą okolicznością jest charakter otrzymywanego wsparcia oraz sposób przekazania środków pomocowych:

art. 17 ust. 1 pkt 52 odnosi się do środków przekazanych na realizację projektu,

art. 17 ust. pkt 53 odnosi się do otrzymywania środków finansowych przez uczestnika projektu,

art. 17 ust. 1 pkt 23 odnosi się do otrzymywanego dochodu ze środków pomocowych,

art. 17 ust. 1 pk21 odnosi się pokrycia kosztów lub zwrotów wydatków związanych z otrzymaniem, nabyciem albo wytworzeniem środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

Należy wziąć również pod uwagę możliwość zakwalifikowania wsparcia jako otrzymania nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia z programów rządowych, finansowane ze środków publicznych lub pomocowych. W tej sytuacji, właściwe jest przeanalizowanie wyłączenia wsparcia z przychodu na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 14 ustawy o CIT.

Konsekwencje po stronie kosztów

Zastosowanie zwolnienia, a także przyjęta jego podstawa, ma istotne znaczenie dla zasad rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów wydatki sfinansowane w oparciu o środki zwolnione z przychodów na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 23, 47, 48, 52 i 53. Dotyczyć to będzie również wykluczenia z kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od części wartości środka trwałego odpowiadającej zwróconym wydatkom, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT.

Istotna jest przy tym możliwość rezygnacji przez podatnika ze zwolnienia przewidzianego m.in. w art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o CIT. W tym celu, niezbędne jest złożenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowemu odpowiedniego oświadczenia do upływu terminu złożenia zeznania za rok podatkowy w którym otrzymano wsparcie.