WDT bez podpisanego CMR? Dyrektor KIS tym razem zaakceptował aż siedem alternatywnych zestawów dowodów!
- Wysłane przez Autor: Daniel Więckowski
- Kategorie VAT
- Data 16 listopad 2026 Dodaj jako źródło
w Google
CMR podpisany przez zagranicznego nabywcę ma w wielu firmach status jednorożca: wszyscy wiedzą, jak powinien wyglądać, ale mało kto widział go w komplecie przed 25. dniem miesiąca. Dział księgowości – w imię świętego spokoju – profilaktycznie nalicza więc stawkę krajową 23%, a firma niepotrzebnie kredytuje fiskusa, czekając na skan z drugiego końca Europy.
Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 listopada 2026 r. (sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.831.2026.2.KT) udowadnia, że prawo do stawki 0% od jednorożców nie zależy. Organ potwierdził, że można ją bezpiecznie zastosować w siedmiu różnych wariantach dokumentacji – nawet wtedy, gdy nie dysponujemy podpisanym listem przewozowym.
Kto pytał i o co?
Wnioskodawcą jest producent opakowań z tworzyw sztucznych sprzedający towary kontrahentom z innych państw UE (zarejestrowanym na potrzeby VAT-UE). Transport realizują zewnętrzni przewoźnicy lub spedytorzy. W każdym wariancie spółka posiada kopię faktury oraz specyfikację poszczególnych sztuk ładunku (zawartą bezpośrednio na fakturze albo w osobnym dokumencie, np. WZ lub Delivery Note). Pytanie brzmiało: czym można skutecznie zastąpić brakujący CMR?
Siedem zaakceptowanych scenariuszy (Warianty B–H)
Do bazowego zestawu (faktura + specyfikacja) spółka dokłada jeden z poniższych wariantów:
- Wariant B – zbiorcze potwierdzenie nabywcy. Raz w miesiącu kontrahent podpisuje (na papierze lub w skanie PDF) wykaz faktur wraz z oświadczeniem, że towary dotarły do miejsca przeznaczenia w innym kraju UE. DKIS uznał to za pełnoprawny dowód przyjęcia towaru (art. 42 ust. 11 pkt 4 ustawy o VAT). Zbiorcza forma nie przeszkadza, o ile dostawy da się przypisać do konkretnych faktur.
- Wariant C – oświadczenie przewoźnika. Dokument zawierający dane nadawcy, informację o odebraniu towaru (np. z pieczątką), miejsce rozładunku (kraj UE), datę dostawy i numer przewozowy. Skoro podmiot profesjonalnie zajmujący się transportem potwierdza rozładunek za granicą, a dane spinają się z fakturą, 0% VAT jest bezpieczne.
- Wariant D – dane z systemu spedytora. Klasyczny tracking: zrzut lub raport z wewnętrznego systemu przewoźnika pokazujący kierunek przesyłki, status „doręczona”, datę dostawy oraz indywidualny numer powiązany z dokumentacją handlową. Warunek organu jest prosty: status musi potwierdzać doręczenie do celu, a nie samo „w drodze”.
- Wariant E – dowód wydania (WZ) z podpisem nabywcy oraz zapłata. Spółka ma dokument wydania podpisany przez siebie i kontrahenta (bez podpisu kierowcy), uzupełniony o potwierdzenie przelewu. Kluczowy detal: nabywca podpisuje dokument po dostarczeniu towaru do miejsca przeznaczenia, a płatność następuje po dostawie.
- Wariant F – dowód wydania z podpisem przewoźnika oraz zapłata. Tutaj organ podszedł do sprawy bardzo rzetelnie: WZ podpisana przez kierowcę przy załadunku w Polsce potwierdza jedynie wydanie towaru do transportu i sama nie wystarczy. W zestawie z potwierdzeniem zapłaty dokonanej przez kontrahenta po dostawie (i powiązanej z fakturą) tworzy już jednak kompletny łańcuch dowodowy.
- Wariant G – samo potwierdzenie zapłaty. Wariant najodważniejszy. Fiskus zastrzegł, że przelew sam w sobie nie przesądza o fizycznym wywozie towaru z Polski. Zdecydowały jednak okoliczności biznesowe: z ustaleń handlowych wynika, że klient płaci co do zasady dopiero po otrzymaniu towaru, a tytuł przelewu pozwala jednoznacznie powiązać go z fakturą.
- Wariant H – „milcząca akceptacja” zestawienia. Około 10. dnia miesiąca spółka wysyła kontrahentowi e-mailem zbiorcze zestawienie faktur z prośbą o potwierdzenie i klauzulą (wynikającą z wcześniejszych ustaleń), że brak uwag do 20. dnia miesiąca oznacza potwierdzenie dostawy. Organ przyjął, że ustawa o VAT nie narzuca formy potwierdzenia odbioru – może być ono dorozumiane, jeśli strony wyraźnie się na to umówiły.
Trzy zasady, które warto zapamiętać
- Unijny Quick Fixes to ułatwienie, nie obowiązek. Brak dokumentów z art. 45a rozporządzenia 282/2011 nie odbiera prawa do 0% VAT. Wracamy wtedy na grunt polskiej ustawy o VAT (art. 42 ust. 3 i 11), gdzie liczy się to, czy zgromadzone dokumenty – oceniane łącznie – jednoznacznie potwierdzają wywóz i dostarczenie towaru (co potwierdza też uchwała NSA I FPS 1/10).
- Skan i e-mail mają moc dowodową. Przepisy nie wymagają papierowych oryginałów z mokrą pieczęcią. PDF, skan czy wiadomość e-mail są pełnoprawnym dowodem, o ile uprawdopodobniona jest ich autentyczność.
- Kluczowy jest „klej” informacyjny. Nawet najlepsze oświadczenie nie zadziała, jeśli nie da się go powiązać z konkretną dostawą poprzez numer faktury, zamówienia, przesyłki lub dokumentu WZ.
Prosta instrukcja dla działu księgowości (Checklista WDT)
Zamiast automatycznie opodatkowywać WDT stawką 23% przy braku CMR, wdróżcie przed zamknięciem miesiąca 6-punktową weryfikację:
- Sprawdź bazę: Upewnij się, że masz kopię faktury, specyfikację towaru, aktywny numer VAT-UE nabywcy w systemie VIES oraz ujmujesz transakcję w informacji podsumowującej VAT-UE.
- Dobierz zestaw zastępczy (B–H): Jeśli brakuje CMR z podpisem odbiorcy, sprawdź, czy masz choć jeden z akceptowanych zamienników: status „doręczono” z trackingu, oświadczenie przewoźnika, podpisane przez klienta WZ/zestawienie miesięczne albo wyciąg bankowy (gdy umowa przewiduje płatność po dostawie).
- Zweryfikuj powiązanie: Sprawdź, czy na dokumencie zastępczym widnieje numer faktury, zamówienia, WZ lub numer przesyłki pozwalający zidentyfikować transakcję.
- Zarchiwizuj ślad elektroniczny: Zapisz maile od przewoźników i kontrahentów (wraz z załącznikami PDF) w folderze transakcyjnym, aby wykazać autentyczność dokumentów.
- Zabezpiecz „milczącą zgodę” w umowach: Przy stałych klientach wprowadź w umowach lub korespondencji handlowej klauzulę o dorozumianej akceptacji miesięcznych zestawień dostaw.
- Pilnuj terminów i korekt: Dowody musisz mieć przed terminem złożenia deklaracji za dany okres. Jeśli spłyną później, rozlicz transakcję zgodnie z art. 42 ust. 12 i 12a ustawy o VAT, a po skompletowaniu papierów skoryguj rozliczenie.
Łyżka dziegciu na koniec
Pamiętaj, że interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę i tylko w opisanym przez niego stanie faktycznym. Warianty oparte na samej płatności (F i G) czy milczącej akceptacji (H) zadziałają podczas kontroli skarbowej tylko wtedy, gdy faktycznie odpowiadają warunkom płatności i procedurom ustalonym z kontrahentami w Twojej firmie.
Nie musisz opodatkowywać WDT stawką krajową – jeśli tylko nie chcesz – sprawdzimy to dla Ciebie. W ramach #smartAudyt przeanalizujemy Twoje obecne procesy dokumentacyjne, przygotujemy bezpieczne klauzule do umów z kontrahentami, przeszkolimy Twój zespół księgowy z praktycznego dokumentowania transakcji zagranicznych lub wystąpimy o własną interpretację podatkową. Skontaktuj się z nami – poukładajmy to raz, a dobrze, zanim zbliży się kolejny 25. dzień miesiąca!
Chcesz poszerzyć swoją wiedzę i dowiedzieć się więcej?
Zorganizuj szkolenie zamknięte dopasowane do potrzeb Twojego zespołu.
Autor: Daniel Więckowski

