WNT, którego nie wykażesz w VAT-UE

Podatnik nabywa towary od zagranicznego kontrahenta, które są transportowane z innego państwa członkowskiego UE do Polski. Problem pojawia się, gdy dostawca nie wskazuje na fakturze swojego NIP (TIN), a nabywca nie jest w stanie go ustalić.

Czy brak numeru VAT UE dostawcy automatycznie oznacza, że transakcja nie stanowi wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT)?

Nie.

O kwalifikacji transakcji decyduje przede wszystkim jej rzeczywisty charakter oraz spełnienie przesłanek określonych w ustawie o VAT.

W opisywanej sytuacji podatnik zasadniczo będzie zobowiązany do rozliczenia WNT w JPK_VAT, mimo że nie będzie mógł wykazać tej transakcji w informacji podsumowującej VAT-UE.

Z czego wynika taka rozbieżność i jak postąpić w praktyce?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o VAT przez WNT rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że:

1) nabywcą towarów jest:

podatnik, o którym mowa w art. 15, lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w lit. a - z zastrzeżeniem art. 10;

2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w pkt 1 lit. a.

Jak wskazał DKIS w interpretacji z dnia 01.09.2023 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.250.2023.1.AW: Czynność wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów co do zasady wymaga istnienia dwóch stron transakcji: jeden podmiot nabywa towary rozpoznając u siebie wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, natomiast druga strona dostarcza te towary dokonując wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. (…)… transakcja może zostać uznana za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów pod warunkiem, że nabywcą tych towarów jest podatnik, o którym mowa w art. 15 lub podatnik podatku od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, natomiast dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 lub podatnikiem podatku od wartości dodanej. W sytuacji gdy spełnione zostaną powyższe warunki transakcję uznaje się za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy.

Jeżeli spełnione są ww. warunki - w JPK_VAT trzeba wykazać WNT, mimo że brak jest NIP dostawcy.

Czy WNT bez numeru VAT UE dostawcy należy wykazać w informacji VAT-UE?

Na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym zbiorcze informacje o dokonanych wewnątrzwspólnotowych nabyciach towarów, o których mowa w art. 9 ust. 1 lub art. 11 ust. 1, od podatników podatku od wartości dodanej, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej.

Mimo wykazania opisywanej transakcji w JPK_VAT jako WNT - nie ujmujesz jej w VAT-UE. Właściwie to nie da się tego w ogóle zrobić.

W interpretacji z dnia 23.01.2019 r., nr 0111-KDIB3-3.4012.310.2018.2.MAZ DKIS wskazał, że: …spełnione zostają wszystkie wymienione powyżej warunki, pozwalające na uznanie transakcji dokonywanej przez Wnioskodawcę jako wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. (…) … z uwagi na brak numeru identyfikacyjnego kontrahenta (dostawcy towaru) w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowych, przedmiotowa transakcja WNT nie zostanie wykazana w informacji podsumowującej, bowiem złożenie informacji podsumowującej, która nie zawiera numeru identyfikacyjnego VAT kontrahenta - dostawcy towaru, jest niemożliwe. (…) Reasumując Organ pragnie stwierdzić, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, opisana transakcja będzie stanowiła wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, którą to czynność Spółka będzie zobowiązana wykazywać w deklaracji VAT-7, bez względu na to, że kontrahent unijny nie posłużył się numerem identyfikacji VAT i Wnioskodawca nie będzie mógł wykazać tej transakcji w informacji podsumowującej.

Jak postąpić, gdy WNT wykazano w JPK_VAT, ale nie w VAT-UE?

W przypadku transakcji wewnątrzwspólnotowych kwestie formalne mogą wpływać na obowiązki informacyjne, a nawet na sam sposób kwalifikowania / rozliczenia na gruncie VAT. W niestandardowych przypadkach należy zachować czujność i przeanalizować skutki podatkowe braków formalnych.

W interpretacji z dnia 03.10.2024 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.610.2024.1.SM DKIS wskazał, że omawianym przypadku należy pisemnie poinformować organ podatkowy o zaistniałej rozbieżności (JPK_VAT vs. VAT-UE): Skoro zatem dostawca (Sprzedający) nie poda ważnego i właściwego numeru VAT UE i nie będzie Pan w stanie uzyskać takiego numeru we własnym zakresie (z umowy, faktury, korespondencji handlowej) lub też dostawca nie będzie zarejestrowany do celów VAT UE na terenie Unii, to takiej transakcji nie można (ze względów technicznych) wykazać w składanej do urzędu skarbowego informacji podsumowującej o dokonanych wewnątrzwspólnotowych transakcjach VAT-UE - system informatyczny nie przepuści takiego dokumentu. Zgodnie z powyższym nie będzie miał Pan obowiązku wykazywania takiej transakcji w informacji podsumowującej VAT-UE, a jedynie jako WNT w deklaracji JPK_V7M w poz. 23 i 24, i jednocześnie powinien Pan odrębnie wyjaśnić rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w złożonej deklaracji JPK_V7M i w informacji podsumowującej składając pisemne wyjaśnienie o braku identyfikacji kontrahenta, podając szczegółowe dane identyfikacyjne dostawcy towaru, powiadamiając urząd skarbowy o przyczynie braku wykazania tej transakcji w informacji podsumowującej.

Problemy z identyfikacją zagranicznych kontrahentów to tylko jeden z przykładów sytuacji, w których formalne aspekty transakcji mogą wpływać na sposób jej dokumentowania i rozliczenia.