Wydatki na obronę w postępowaniu karnym a KUP

Sprawa będąca przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczyła przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, który w ramach prowadzonej działalności wykonywał usługi remontowe, prace przygotowawcze oraz porządkowe na terenie jednego z obiektu na rzecz swojego kontrahenta (Spółki). W trakcie wykonywania tych prac, w jednej z porządkowanych hal doszło do pożaru. W związku z tym zdarzeniem wobec przedsiębiorcy wszczęto postępowanie karne, w którym przedstawiono mu zarzuty. Postępowanie trwa nadal, a Wnioskodawca korzysta z profesjonalnej pomocy kancelarii prawnej, która wystawia na jego rzecz faktury dokumentujące koszty obsługi prawnej. 

Co istotne, Wnioskodawca podkreślał, że postępowanie karne nie pozostaje w związku z jego sferą prywatną, lecz wynika bezpośrednio ze zdarzenia, do którego doszło podczas wykonywania usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Celem korzystania z pomocy prawnej miała być nie tylko obrona przed odpowiedzialnością karną, lecz również zabezpieczenie możliwości dalszego prowadzenia działalności. W przypadku skazania i orzeczenia kary pozbawienia wolności przedsiębiorca nie mógłby bowiem wykonywać zawartych kontraktów ani dalej osiągać przychodów. 

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał pytanie, czy wydatki ponoszone na obsługę prawną w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. 

Sam uważał, że tak. Jego zdaniem wydatki pozostawały w bezpośrednim związku z działalnością gospodarczą, wynikały z ryzyka prawnego związanego z realizacją kontraktów oraz służyły zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów. Dodatkowo wydatki tego rodzaju nie zostały wprost wymienione w katalogu kosztów wyłączonych z kosztów podatkowych na podstawie art. 23 ustawy o PIT. 

Z takim stanowiskiem nie zgodził się jednak Dyrektor KIS. 

Organ zwrócił przede wszystkim uwagę, że samo wystąpienie określonego wydatku w związku z działalnością gospodarczą nie jest wystarczające do uznania go za koszt uzyskania przychodów. Konieczne jest bowiem wykazanie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu, względnie zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła. 

Zdaniem Dyrektora KIS w analizowanej sprawie decydujące znaczenie miał rzeczywisty cel nabycia usług prawnych. Organ uznał, że podstawowym celem korzystania z pomocy kancelarii była obrona praw Wnioskodawcy, w szczególności obrona przed pozbawieniem wolności oraz wykazanie braku winy. 

W konsekwencji, pomimo że zdarzenie będące przyczyną wszczęcia postępowania karnego miało miejsce podczas wykonywania usług w ramach działalności gospodarczej, wydatki na obsługę prawną zostały przez Dyrektora KIS zakwalifikowane jako wydatki o charakterze osobistym. 

Co ciekawe, zdaniem Organu bez znaczenia pozostaje w tym przypadku okoliczność, że do pożaru doszło właśnie podczas wykonywania usługi na rzecz kontrahenta. Sam związek zdarzenia z działalnością gospodarczą nie przesądza bowiem według Dyrektora KIS o możliwości zaliczenia kosztów późniejszej obrony w postępowaniu karnym do kosztów podatkowych. 

Dyrektor KIS dodatkowo wskazał, że ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ponosi sam przedsiębiorca i nie może ono być przenoszone na budżet państwa poprzez kwalifikowanie do kosztów podatkowych wydatków będących następstwem niewłaściwego działania lub niezachowania należytej staranności. 

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 6 października 2026 r., nr: 0113-KDIPT2-1.4011.526.2026.3.HJ.