Czy fundator i beneficjenci odpowiadają za zobowiązania fundacji rodzinnej?

Fundację rodzinną określa się jako rodzinny skarbiec. Jego celem nie jest wyłącznie gromadzenie majątku rodzinnego, ale także jego ochrona. Ochrona ta polega w szczególności na tym, że fundacja rodzinna nie odpowiada za zobowiązania fundatorów powstałe po jej założeniu. Jedynym wyjątkiem są zobowiązania z tytułu obowiązku alimentacyjnego. Fundacja rodzinna nie odpowiada również za zobowiązania jej beneficjentów. Powstaje jednak pytanie, czy fundatorzy i beneficjenci odpowiadają za zobowiązania fundacji rodzinnej? 

Co do zasady ani fundatorzy ani beneficjenci nie odpowiadają za zobowiązania fundacji rodzinnej. W przypadku fundatora, taka regulacja została wprost wskazana w artykule 16 ustawy o fundacji rodzinnej. Istnieją jednak dwa wyjątki: 

1. Odpowiedzialność członków zarządu fundacji rodzinnej za jej zobowiązania podatkowe 

Zarówno fundator jak i beneficjent mogą zostać członkami zarządu fundacji rodzinnej, o ile posiadają pełną zdolność do czynności prawnych. Takie osoby powinny mieć świadomość, że jako członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe fundacji rodzinnej.  

Należy się zatem liczyć z tym, że w przypadku, gdy egzekucja takich zaległości z majątku fundacji rodzinnej okaże się w całości lub w części bezskuteczna, organy podatkowe mogą skierować ją właśnie do członków zarządu. Takiej odpowiedzialności można jednak uniknąć poprzez: 

• zgłoszenie we właściwym momencie wniosku o upadłość fundacji rodzinnej lub wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo wykazanie, że brak takiego zgłoszenia nie wynika z winy członka zarządu lub 

• wskazanie mienia fundacji rodzinnej, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych fundacji rodzinnej w znacznej części. 

 2. Odpowiedzialność fundatorów i beneficjentów, którzy otrzymali majątek fundacji w związku z jej rozwiązaniem 

W przypadku, rozwiązania fundacji rodzinnej, zgromadzony przez nią majątek, w zależności od postanowień statutu może trafić zarówno do fundatorów jak i beneficjentów. W niektórych przypadkach mogą to być również osoby nie będące beneficjentami. 

Osoby, które otrzymają taki majątek będą odpowiedzialne za zobowiązania fundacji rodzinnej, która w związku z jej rozwiązaniem zostanie wykreślona z Rejestru Fundacji Rodzinnych. Dobrą informacją dla takich osób jest fakt, że odpowiedzialność ta będzie ograniczona wyłącznie do wartości otrzymanego mienia według stanu z chwili nabycia, a według cen z chwili zaspokojenia wierzyciela – czyli w przypadku otrzymania mieszkania, nasza odpowiedzialność będzie ograniczała się do jego wartości aktualnej na moment spłaty długu. 

Jak widać, w niektórych okolicznościach zarówno fundator jak i beneficjent może ponosić odpowiedzialność za zobowiązania fundacji rodzinnej. Świadomość, że możemy ponosić odpowiedzialność za zobowiązania fundacji rodzinnej pozwala na podjęcie odpowiednich kroków, które mogą jej zapobiec lub znacząco ją ograniczyć. 

Nie wiesz jak do tego podejść? Odezwij się do nas, chętnie zobaczymy co da się zrobić!