Czy MF wyda interpretację ogólną ws wspólnego rozliczenia par jednopłciowych?
Katarzyna Kotula, pełnomocniczka rządu ds. równości, zapowiedziała, że po odrzuceniu przez prezydenta ustawy o statusie osoby najbliższej podejmie działania zmierzające do wydania przez ministra finansów interpretacji ogólnej, która umożliwiłaby parom jednopłciowym wspólne rozliczenie podatku dochodowego. Rozwiązanie miałoby objąć około dwóch tysięcy par i nie wymagałoby zmiany przepisów ustawowych.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, argumentując, że jej przyjęcie prowadziłoby do podważenia konstytucyjnego statusu małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. Ustawa przewidywała możliwość zawarcia przed notariuszem rejestrowanej umowy regulującej kwestie majątkowe, alimentacyjne, mieszkaniowe, medyczne i osobiste, a w wymiarze podatkowym wspólne rozliczenie dochodów oraz objęcie stron umowy zerową grupą podatkową w podatku od spadków i darowizn.
W odpowiedzi na weto Katarzyna Kotula wskazała, że kwestia wspólnego rozliczenia podatkowego nie wymaga interwencji ustawodawcy. W jej ocenie wystarczyłaby interpretacja ogólna wydana przez ministra finansów Andrzeja Domańskiego, którą zamierza w najbliższych tygodniach aktywnie forsować. Rozwiązanie to miałoby objąć szacunkowo około dwóch tysięcy par jednopłciowych gotowych wcześniej do zawarcia umowy o wspólnym pożyciu, które wobec weta prezydenta rozważają teraz sformalizowanie związku za granicą.
Pełnomocniczka zaznaczyła przy tym, że równolegle postępuje realizacja rozporządzenia ministra cyfryzacji z końca maja, umożliwiającego transkrypcję aktów małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą. Jak wskazała, pierwsze pary skorzystały już z możliwości objęcia partnera ubezpieczeniem zdrowotnym, mimo braku jednoznacznego stanowiska NFZ w tej kwestii.
Obowiązujący art. 6 ustawy o PIT przewiduje, że małżonkowie co do zasady rozliczają się odrębnie. Wspólne opodatkowanie jest jednak dostępne dla osób pozostających w formalnym związku małżeńskim, objętych nieograniczonym obowiązkiem podatkowym w Polsce i pozostających we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy lub od dnia zawarcia małżeństwa do końca roku, jeśli ślub odbył się w jego trakcie.
Mechanizm polega na zsumowaniu dochodów obojga małżonków, podzieleniu ich na pół, obliczeniu podatku od tej połowy i podwojeniu wyniku. W praktyce rozwiązanie to jest korzystne przede wszystkim wtedy, gdy dochody małżonków są znacznie zróżnicowane, np. jeden z nich osiąga dochody opodatkowane wyższą stawką, drugi zaś niższe lub żadne. Wniosek o wspólne opodatkowanie składa się w zeznaniu rocznym i może złożyć go każde z małżonków samodzielnie.
Zapowiedź minister Kotuli otwiera pytanie, czy instrument interpretacji ogólnej, przewidziany jako narzędzie wyjaśniania wątpliwości interpretacyjnych, a nie tworzenia nowych uprawnień, może stanowić podstawę do rozszerzenia kręgu podmiotów uprawnionych do wspólnego rozliczenia. Ewentualna interpretacja ministra finansów w tym zakresie z pewnością spotkałaby się z zarzutem przekroczenia kompetencji i stałaby się przedmiotem sporów zarówno doktrynalnych, jak i sądowych.
