Czy wreszcie dowiemy się, co w Rejestrze Fundacji Rodzinnych piszczy?

Fundacje rodzinne, funkcjonujące w polskim systemie prawnym od 2023 r., stały się istotnym narzędziem planowania sukcesji oraz zarządzania majątkiem rodzinnym. Wraz z rosnącą liczbą zakładanych fundacji coraz wyraźniej widoczna jest potrzeba usprawnienia dostępu do informacji o podmiotach wpisanych do rejestru fundacji rodzinnych. Jednym z kierunków rozważanych zmian legislacyjnych jest umożliwienie korzystania z tego rejestru w formie elektronicznej. 

Aktualny sposób prowadzenia rejestru 

Rejestr fundacji rodzinnych prowadzony jest przez sąd okręgowy i ma obecnie charakter tradycyjny. W praktyce oznacza to, że zarówno procedura uzyskiwania informacji z rejestru, jak i składanie wniosków o wydanie dokumentów odbywa się w formie papierowej. Brak elektronicznego dostępu do danych powoduje, że weryfikacja informacji o fundacji rodzinnej bywa czasochłonna, zwłaszcza dla instytucji finansowych lub kontrahentów, którzy potrzebują potwierdzić jej status czy skład organów. 

Kierunek projektowanych zmian 

W odpowiedzi na te trudności trwają prace nad rozwiązaniami, które mają umożliwić korzystanie z rejestru fundacji rodzinnych za pośrednictwem Internetu. Planowane regulacje przewidują przede wszystkim stworzenie systemu pozwalającego na zdalne wyszukiwanie podstawowych informacji o fundacjach wpisanych do rejestru. 

Rozważane jest również wprowadzenie możliwości składania drogą elektroniczną wniosków o wydanie odpisów, wyciągów lub zaświadczeń z rejestru oraz otrzymywania tych dokumentów w formie cyfrowej. Takie rozwiązanie mogłoby znacząco przyspieszyć obieg informacji oraz ułatwić weryfikację danych o fundacjach w relacjach gospodarczych. 

Zakres cyfryzacji 

Projektowane zmiany koncentrują się głównie na poprawie dostępności informacji z rejestru. Nie przewidują natomiast pełnej digitalizacji całego postępowania rejestrowego. W szczególności procedura zakładania fundacji rodzinnej oraz dokonywania zmian w rejestrze nadal miałaby odbywać się w tradycyjnej formie. 

Oznacza to, że planowana reforma stanowi raczej pierwszy krok w kierunku szerszej cyfryzacji funkcjonowania rejestru fundacji rodzinnych. 

Znaczenie dla praktyki obrotu 

Wprowadzenie dostępu online do danych rejestrowych może istotnie ułatwić funkcjonowanie fundacji rodzinnych w obrocie gospodarczym. Szybszy dostęp do informacji zwiększy przejrzystość działania tych podmiotów oraz usprawni procedury weryfikacyjne prowadzone przez banki, doradców czy partnerów biznesowych. 

Można więc oczekiwać, że dalszy rozwój regulacji dotyczących fundacji rodzinnych będzie wreszcie zmierzał w kierunku stopniowej cyfryzacji rejestru i uproszczenia procedur administracyjnych związanych z funkcjonowaniem tych instytucji. Te obecne wołają o pomstę do nieba – w porównaniu do KRS cofnęliśmy się o prawie 10 lat, gdyż wszystko znowu robimy papierowo, pocztowo i bez łatwego wglądu do Rejestru…