Deregulacja 2.0 opublikowana w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów

4 sierpnia 2026 r., niespełna miesiąc po pierwszych zapowiedziach, doczekaliśmy się publikacji założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UD445). Rząd przygotował kolejny pakiet zmian w systemie podatkowym, zapowiadając uproszczenie rozliczeń oraz wprowadzenie regulacji mających na celu poprawę relacji między administracją skarbową, a podatnikami i przedsiębiorcami. Choć właściwy tekst projektu ustawy nie został jeszcze udostępniony znamy już najważniejsze postulaty.  

Potrzeba zamian  

Jak wskazują autorzy projektu, proponowane zmiany wynikają przede wszystkim z konieczności przebudowy dotychczasowego modelu funkcjonowania instytucji interpretacji indywidualnych. Obecnie ich obowiązywanie jest bezterminowe, co generuje istotne ryzyka systemowe – w obrocie prawnym funkcjonują pisma zawierające stanowiska organów podatkowych, które uległy dezaktualizacji w wyniku zmian zachodzących m.in. w linii orzeczniczej sądownictwa administracyjnego. Taki stan rzeczy może powodować naruszenie zasady równości wobec prawa poprzez nieuzasadnione uprzywilejowanie podatników dysponujących historycznymi interpretacjami (np. sytuacja, w której podatnik dopiero wchodzący na rynek uzyskuje mniej korzystną interpretację przepisów dotyczącą analogicznego zagadnienia wskutek zmiany linii interpretacyjnej sądów administracyjnych). 

Główne problemy oraz ich rozwiązania 

Problem 1: Niewystarczająca ochrona dla podatników, u których skutki podatkowe danego zdarzenia występują przed opublikowaniem interpretacji ogólnej lub przed doręczeniem interpretacji indywidualnej tj. podatnicy stosujący się już do określonej wykładni przepisów korzystają z ochrony prawnej gwarantującej im wyłączenie wszczynania postępowania karno-skarbowego i zwolnienie z obowiązku uiszczenia odsetek, lecz ochrona ta nie obowiązuje nie w zakresie zapłaty podatku. 

Rozwiązanie: Rozszerzenie ochrony prawnej podatnika na skutki podatkowe zaistniałe przed opublikowaniem interpretacji ogólnej poprzez wprowadzenie możliwości wyboru zastosowania się do wykładni wynikającej z interpretacji ogólnej albo do utrwalonej praktyki organów krajowej administracji skarbowej. Przewidziano także rozszerzenie zakresu ochrony interpretacji indywidualnej na skutki podatkowe, które miały miejsce również przed doręczeniem interpretacji. 

Problem 2: Brak obowiązku po stronie MF wskazania skutków podatkowych wydanej interpretacji ogólnej przez co podatnicy mogą mieć trudności w przełożeniu ich treści na konsekwencje podatkowe, które mogą wystąpić w ich sytuacji. 

Rozwiązanie: Nałożenie na MF obowiązku wyjaśnienia skutków podatkowych wydanej interpretacji ogólnej.  

Problem 3: Brak możliwości wygaszenia interpretacji indywidualnej pozostającej w sprzeczności z wydanymi objaśnieniami podatkowymi prowadzi do nieuprawnionego zróżnicowania podatników na rynku. 

Rozwiązanie: Ustanowienie obowiązku wygaszania interpretacji indywidualnych, pozostających w sprzeczności z wydanymi objaśnieniami podatkowymi – rozwiązanie analogiczne do obowiązującego obecnie przy interpretacjach ogólnych. 

Problem 4: Bezterminowość interpretacji indywidualnych, powodująca stan niepewności co do ich obowiązywania. 

Rozwiązanie: Wprowadzenie 5-letniego okresu obowiązywania interpretacji indywidualnych z jednoczesnym prawem ich bezpłatnego przedłużenia o kolejny okres w odniesieniu do zdarzeń przyszłych, w ramach procedury uproszczonej oraz milczącego załatwienia sprawy, podobnie jak w przypadku pierwszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. 

Problem 5: Konieczność stwierdzenia wygaśnięcia interpretacji indywidualnej w całości również w przypadku, gdy tylko jej część stała się niezgodna z opublikowaną interpretacją ogólną. 

Rozwiązanie: Umożliwienie częściowego stwierdzenia bezprzedmiotowości wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w przypadku zgodności zagadnienia będącego jej przedmiotem z opublikowaną interpretacją ogólną lub opublikowanymi objaśnieniami podatkowym, z jednoczesnym obowiązkiem wskazania oznaczenia interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych wraz z podaniem miejsca ich publikacji oraz przywołaniem fragmentu tej interpretacji lub objaśnień odpowiadających temu zagadnieniu.  

Problem 6: Trudności w stosowaniu ochrony wynikającej z powołania się na utrwaloną praktykę interpretacyjną organów krajowej administracji skarbowej związane z niejasnością przepisów w tym zakresie. 

Rozwiązanie: Doprecyzowanie definicji pojęcia utrwalonej praktyki interpretacyjnej oraz przesłanek umożliwiających jej zastosowanie z równoczesnym wprowadzeniem dyrektywy uwzględniania tej praktyki przez organy podatkowe w toku postępowania podatkowego. 

Problem 7: Utrzymywanie (w bazie EUREKA) interpretacji indywidualnych, interpretacji ogólnych oraz objaśnień podatkowych, z których niektóre straciły już aktualność np. ze względu na zmiany przepisów podatkowych. 

Rozwiązanie: Obowiązkowa publikacja terminów ważności interpretacji indywidualnych w bazie EUREKA oraz obowiązek oznaczania tych interpretacji lub objaśnień podatkowych, które straciły ważność w związku ze zmianami w przepisach prawa podatkowego. 

Problem 8: Zbyt krótki termin (7 dni) na uzupełnienie braków we wniosku (formalnych i merytorycznych), niewystarczający w szczególności dla tych wnioskodawców, którzy nie korzystają z profesjonalnej pomocy prawnej. 

Rozwiązanie: Wydłużenie powyższego terminu do 14 dni. 

Problem 9: Konieczność wydawania odrębnych rozporządzeń w zakresie wzorów wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i interpretacji ogólnej, pomimo że stanowią one jedynie odzwierciedlenie obowiązujących przepisów. 

Rozwiązanie: Rezygnacja z określania wzorów formularzy w rozporządzeniach (zastąpią je wzory publikowane bezpośrednio w biuletynie informacji publicznej). 

Implementacja zmian  

Aby zapewnić podatnikom bezpieczeństwo prawne oraz odpowiedni czas na adaptację do nowego kształtu przepisów, mechanizm utraty ważności interpretacji indywidualnych zakładać ma następujące terminy: 

• interpretacje wydane przed 1 stycznia 2023 r. stracą ważność z dniem 30 czerwca 2028 r., 

• interpretacje wydane po 31 grudnia 2022 r. a przed 1 stycznia 2028 r. stracą ważność po 5 latach od ich wydania, ale nie wcześniej niż z dniem 1 stycznia 2029 r. 

Ponadto, Minister Finansów zobowiązany będzie, w przeciągu 3 miesięcy od wejścia w życie przepisów omawianej ustawy, do oznaczenia w bazie EUREKA zdezaktualizowanych objaśnień podatkowych i interpretacji ogólnych. 

Etap legislacyjny: Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (UD445) jest planowany do przyjęcia przez Radę Ministrów w IV kwartale 2026 r.