Fundacja rodzinna ma mieć tylko cel długoterminowy

Jedna z najważniejszych propozycji zawartych w projekcie przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej może istotnie zmienić sposób planowania sukcesji majątkowej. Ministerstwo rozważa uzależnienie korzystania z preferencyjnego opodatkowania od utrzymywania przez fundację składników majątku przez określony czas.  

Celem jest ograniczenie krótkoterminowych operacji optymalizacyjnych, jednak skutki nowych regulacji mogą odczuć również przedsiębiorcy wykorzystujący fundacje rodzinne zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. 

Tylko wspieranie sukcesji 

Projekt przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej wskazuje, że preferencyjne zasady opodatkowania zostały wprowadzone przede wszystkim po to, aby wspierać sukcesję przedsiębiorstw oraz długoterminowe zarządzanie majątkiem rodzinnym. Autorzy dokumentu podkreślają, że uzasadnienie dla tych preferencji istnieje wyłącznie wtedy, gdy fundacja rzeczywiście realizuje cele sukcesyjne i służy wieloletniej akumulacji majątku, a nie krótkotrwałym operacjom gospodarczym.  To właśnie z tego założenia wywodzi się pomysł uzależnienia preferencyjnego opodatkowania od obowiązku utrzymywania składników majątku przez określony czas. 

Skąd taki pomysł? 

Ministerstwo Finansów wskazuje, że w praktyce coraz częściej pojawiają się schematy polegające na wniesieniu do fundacji udziałów lub akcji, ich szybkiej sprzedaży, a następnie wypłacie środków beneficjentom albo likwidacji fundacji. Zdaniem autorów rekomendacji, w takich przypadkach fundacja nie pełni funkcji sukcesyjnej, lecz staje się instrumentem osiągnięcia korzyści podatkowej.  

W dokumencie zwraca się również uwagę, że znaczna część raportowanych schematów podatkowych z udziałem fundacji rodzinnych spełnia tzw. kryterium głównej korzyści, co oznacza, że uzyskanie korzyści podatkowej jest jednym z głównych motywów podejmowanych działań.  

Holding period zamiast pełnej swobody 

Choć projekt nie zawiera jeszcze konkretnego okresu, przez jaki fundacja musiałaby utrzymywać majątek, kierunek zmian jest czytelny. Preferencje podatkowe miałyby przysługiwać wyłącznie wtedy, gdy fundacja rzeczywiście realizuje długoterminową funkcję sukcesyjną. Sprzedaż składników majątku w krótkim czasie od ich wniesienia mogłaby skutkować utratą prawa do preferencyjnego opodatkowania. 

Rozwiązanie takie jest znane również z innych systemów podatkowych, gdzie utrzymanie określonych aktywów przez minimalny okres stanowi warunek korzystania z ulg lub zwolnień podatkowych. 

Co to oznacza? 

Jeżeli propozycja zostanie ostatecznie przyjęta, planowanie sukcesji z wykorzystaniem fundacji rodzinnej stanie się bardziej wymagające. Przedsiębiorcy będą musieli uwzględniać nie tylko skutki podatkowe samego wniesienia majątku, ale również odpowiednio zaplanować moment jego ewentualnego zbycia. 

Projekt pokazuje wyraźnie, że ustawodawca chce przywrócić fundacji rodzinnej jej pierwotną funkcję - narzędzia długoterminowej sukcesji, a nie instrumentu wykorzystywanego przede wszystkim do osiągania korzyści podatkowych.