Jednolite zasady korygowania ksiąg podatkowych

W dniu 25.05.2026 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji opublikowany został Projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, nr z wykazu UDER111. Projekt zakłada ujednolicenia zasad korygowania ksiąg podatkowych. Nowelizacja z założenia ma wpłynąć na skrócenie czasu jaki podatnicy będą musieli poświęcić na skorzystanie z przysługującego im uprawnienia do przesłania korygującej księgi podatkowej lub na wywiązanie się z obowiązku jej skorygowania. 

Uchylenie ust. 3e – 3l w ustawie o VAT 

Do Ordynacji podatkowej mają zostać wprowadzone przepisy regulujące zasady dokonywania korekt ksiąg podatkowych w dwóch przypadkach (analogicznie do aktualnych regulacji zawartych w ustawie o VAT), tj.: 

1. gdy podatnik sam zidentyfikuje nieścisłość w złożonej księdze podatkowej (art. 109 ust. 3e ustawy o VAT), oraz 
2. gdy błąd zostanie dostrzeżony przez organ podatkowy (art. 109 ust. 3f i nast. ustawy o VAT).  

Uprawnienie do dokonania korekty 

W pierwszym przypadku podmioty prowadzące księgi podatkowe w postaci elektronicznej, obowiązane do ich przesłania bez wezwania przez organ podatkowy, będą mogły skorygować uprzednio przesłane księgi podatkowe, jeżeli będą to dopuszczały odrębne przepisy.  

Projektowany art. 81d Ordynacji podatkowej będzie stanowił o uprawnieniu do przesłania organowi podatkowemu korekty księgi podatkowej. Uprawnienie to będzie mogło zostać zrealizowane po spełnieniu następujących warunków: 

1. odrębne przepisy dopuszczają możliwość poprawienia danych w księdze podatkowej; 
2. księga podatkowa, której dotyczy korekta, jest prowadzona w postaci elektronicznej;  
3. księga podatkowa, której dotyczy korekta, została przesłana organowi podatkowemu w następstwie obowiązku wynikającego z przepisów odrębnych, nie zaś na wezwanie organu podatkowego. 

W konsekwencji zniesiony zostanie obowiązek przesłania korekty ewidencji określony w art. 109 ust. 3e ustawy o VAT. Obecnie wskazany przepis stanowi, że w terminie 14 dni od dnia:  

1. stwierdzenia przez podatnika, że przesłana ewidencja zawiera błędy lub dane niezgodne ze stanem faktycznym, lub  
2. zmiany danych zawartych w przesłanej ewidencji  

- podatnik jest obowiązany przesłać korektę ewidencji na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c tej ustawy o VAT). 

Przedmiotowe uprawnienie będzie ulegało zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej (projektowany art. 81d § 3 Ordynacji podatkowej), a także postępowania podatkowego przekształconego z zakończonej kontroli celno-skarbowej, o którym mowa w art. 83 ustawy o KAS (projektowane nowe brzmienie art. 83 ust. 1a ustawy o KAS). Zawieszenie uprawnienia będzie dotyczyło tylko ksiąg podatkowych objętych danym postępowaniem lub kontrolą, a więc ksiąg podatkowych obejmujących podatki i okresy, które zostały wskazane w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego lub w upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej.  

Równolegle ww. uprawnienie zostanie ograniczone: 

1. w trakcie kontroli celno-skarbowej - będzie przysługiwało jedynie w terminie 14 dni od dnia doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej (proponowane nowe brzmienie art. 62 ust. 4 ustawy o KAS); 
2. po zakończeniu kontroli celno-skarbowej stwierdzającej nieprawidłowości - nie będzie przysługiwało po upływie 14 dni od dnia doręczenia wyniku kontroli celno-skarbowej, a przed doręczeniem postanowienia o przekształceniu zakończonej kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe (proponowane nowe brzmienie art. 82 ust. 3 i 4 ustawy o KAS).  

Przedmiotowe uprawnienie nie będzie miało zastosowania w przypadkach, w których księga podatkowa została przesłana organowi podatkowemu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w postaci elektronicznej na jego żądanie.  

Błąd wykryty przez organ podatkowy 

Projektowany przepis art. 193b Ordynacji podatkowej będzie odnosił się do sytuacji, w której to organ podatkowy zidentyfikuje błąd w prowadzonej w postaci elektronicznej księdze podatkowej przesłanej bez wezwania organu podatkowego, i wezwie do skorygowania złożonej księgi. Wówczas wezwany będzie miał 14 dni, liczonych od dnia doręczenia wezwania, na: 

• przesłanie do organu podatkowego księgi podatkowej skorygowanej w zakresie błędów wskazanych w wezwaniu lub 

• złożenie do organu podatkowego wyjaśnienia wskazującego, że księga nie zawiera tych błędów, lub 

• złożenie do organu podatkowego wyjaśnienia wskazującego na brak możliwości skorygowania księgi podatkowej ze względu na ostateczne zamknięcie księgi podatkowej, co będzie wynikało z przepisów odrębnych. 

Na etapie trwania kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej organ podatkowy nie będzie mógł wezwać do skorygowania złożonej księgi podatkowej, co będzie wynikało ze nowelizowanego art. 292 Ordynacji podatkowej oraz art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o KAS.  

Brak kary za nieskorygowanie JPK w terminie? 

Obecnie, na podstawie art. 109 ust. 3h ustawy o VAT naczelnik urzędu skarbowego może nałożyć na podatnika karę pieniężną w wysokości 500 zł za każdy błąd występujący w przesłanej ewidencji. Projekt zakłada uchylenie art. 109 ust. 3h-3l ustawy o VAT.  

Działania związane z nieskładaniem lub nieprawidłowościami JPK_VAT jak i innych ksiąg w postaci JPK będą nadal penalizowane w k.k.s., tj. w art. 61 i 61a. W przypadku utrudniania przeprowadzenia czynności sprawdzających (kontroli) zastosowanie znajdzie art. 83 k.k.s.  

Natomiast w przypadku braku reakcji podmiotu na wezwanie organu podatkowego do przesłania skorygowanej księgi podatkowej lub stosownych wyjaśnień, znajdą zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące kary porządkowej.  

Nowelizacja w zakresie ujednolicenia zasad dokonywania korekt ksiąg podatkowych ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.