Jednoosobowa fundacja rodzinna – przygotuj się na kontrolę!
Na naszym blogu wspominaliśmy już, że niedawno został opublikowany „Przegląd ustawy o fundacji rodzinnej”. Dokument ten zawiera analizę obecnie obowiązujących przepisów dot. fundacji rodzinnej, analizę rzeczywistego sposobu funkcjonowania fundacji rodzinnych oraz kierunkowe propozycje zmian w prawie.
Jednym z poruszonych zagadnień, na które zwracaliśmy już uwagę jest sytuacja, w której jedynym beneficjentem fundacji rodzinnej jest jej fundator lub takimi beneficjentami są małżonkowie będący fundatorami.
Autorzy dokumentu podają w wątpliwość, czy w takich sytuacjach realizowany jest cel sukcesyjny ustawy o fundacji rodzinnej. Prowadzi to do wniosku, że możemy spodziewać się zmian przepisów w tym zakresie.
Jednak to czy i w jakim kształcie wejdą w życie te zmiany, jest na ten moment niewiadomą. Czy to oznacza, że dopóki propozycje nie staną się obowiązującym prawem, nie ma co sobie zaprzątać nimi głowy?
Nic bardziej błędnego!
Warto mieć na uwadze, że „Przegląd ustawy o fundacji rodzinnej” to dokument, który jest wynikiem prac Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwa Finansów. W mojej ocenie przedstawione w nim analizy stanowią odzwierciedlenie poglądu obu urzędów na funkcjonowanie fundacji rodzinnej. Jest to o tyle istotne, że poglądy Ministerstwa Finansów szybko znajdują odzwierciedlenie w działalności organów podatkowych.
Fakt, że w omawianym dokumencie podano w wątpliwość sukcesyjny cel fundacji rodzinnych, w których beneficjentami są wyłącznie fundatorzy, stanowi sygnał, że takie fundacje mogą być w niedługim czasie przedmiotem zainteresowań skarbówki. W szczególności, że w dokumencie postawiono następującą tezę:
„Jeżeli więc istnieje znaczny odsetek fundacji, co do których funkcje rodzinno-sukcesyjne są bądź marginalne, bądź nie występują), to można postawić tezę o dominującym celu bieżącego zaspokajania ekonomicznych potrzeb tej osoby, z wykorzystaniem preferencji podatkowej, nie zaś zabezpieczeniu finansowemu następców prawnych fundatora.”
Organy podatkowe mogą wkrótce zacząć ustalać, czy konkretna fundacja rodzinna została założona w celach sukcesyjnych, czy też posłużyła wyłącznie do ograniczenia obciążeń podatkowych.
W przypadku, gdy zdaniem organów podatkowych będziemy mieli do czynienia z drugą z tych sytuacji, należy liczyć się z ryzykiem zastosowania wobec takiej fundacji klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Gdy organy zrobią to skutecznie, może dojść do sytuacji, w której wszelkie dochody osiągnięte przez fundację zostaną opodatkowane na takich zasadach, na jakich byłyby opodatkowane, gdyby fundator nigdy nie przeniósł do niej majątku. W praktyce może się to wiązać z powstaniem nawet wielomilionowych zaległości podatkowych.
Co w takiej sytuacji powinny zrobić fundacje rodzinne oraz jej fundatorzy?
W pierwszej kolejności warto przeanalizować statut fundacji rodzinnej oraz sprawdzić, czy rzeczywiście wynika z niego, że podmiot ten spełnia cele sukcesyjne. Warto przyjrzeć się również przeprowadzonym dotychczas transakcjom.
Innymi słowy warto już teraz przygotować się na kontrolę ze strony skarbówki!
Może się bowiem okazać, że choć fundacja rodzinna w rzeczywistości realizuje cele sukcesyjne to dokumenty wskazują na co innego. Taka sytuacja może powstać w szczególności, gdy zdecydowaliśmy się na tak zwany „prosty statut”, którego celem było wyłącznie spełnienie wymogów formalnych niezbędnych do założenia i rejestracji fundacji rodzinnej.
Jak pokazuje doświadczenie, jeśli urzędnicy pukają do podatnika, to najczęściej dlatego, że mają już gotową tezę o nieprawidłowościach. Jak widać, w przypadku fundacji rodzinnych już sam fakt, że krąg beneficjentów pokrywa się z kręgiem fundatorów może stanowić przesłankę do uznania, że fundacja rodzinna nie jest wykorzystywana zgodnie z prawem.
Zatem, jeśli założyłeś fundację rodzinną w celach sukcesyjnych, zastanów się, czy jesteś w stanie skutecznie obronić ten fakt przed urzędnikiem za pomocą twardych dowodów z dokumentów. Im wcześniej zrobisz taki przegląd, tym większą masz szansę, że organ po analizie nie zakwestionuje Twoich działań i pozostawi fundację w spokoju.
Jeśli chcesz być gotowy na spotkanie z urzędnikami – odezwij się! Zapoznamy się z Twoją sytuacją, ocenimy ją i pomożemy Ci przygotować się na ewentualną kontrolę, tak aby jej przebieg był możliwie sprawny i jak najmniej stresujący. Jeśli jednak urzędnicy już zapukali do Twoich drzwi - nie stresuj się! Chętnie Cię odciążymy i wesprzemy w całym procesie, biorąc na siebie kontakt z urzędnikami.
