JPK_CIT case study: podatek u źródła od należności licencyjnych

Jednym z elementów pliku JPK_CIT jest węzeł „Dziennik. Węzeł „Dziennik” zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie wystąpiły w danym okresie raportowym. Struktura węzła dziennik zawiera 12 pól od D_1 do D_12, w tym m.in.: 

• D_2 - opis dziennika - pole znakowe. Dzienniki częściowe stosowane przez jednostkę, jako element ksiąg rachunkowych zgodnie z art. 14 ust. 3 i 4 ustawy o rachunkowości. Powinny one zostać opatrzone nazwą np. „Zakup”, „Sprzedaż” 

• D_10 - opis operacji gospodarczej, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości, umieszczony na dowodzie księgowym przez jego wystawcę, zgodnie z wymogiem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, lub zrozumiały tekst, skrót lub kod opisu operacji, z tym że należy posiadać pisemne objaśnienia treści skrótów lub kodów – zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o rachunkowości (pole znakowe, maksymalnie 512 znaków). 

W toku audytu JPK_CIT zweryfikowano poprawność ujmowania dokumentów księgowych (faktur i faktur korygujących) pod kątem zgodności z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.  

W toku weryfikacji ujawniono, że Spółka w węźle „Dziennik” ujęła faktury, które w polach D_2 oznaczane zostały jako import usług. Faktury te, w polach D_10 zawierały opis „royalties”. Łączna kwota należności licencyjnych wynikająca za faktur ujawnionych w JPK_CIT wynosiła około 1.800.000 PLN.  

W toku audytu zwrócono się do Spółki z prośbą o przedłożenie wyjaśnień w odniesieniu do ujawnionych transakcji. Spółka wskazała, że: 

• co kwartał zobowiązana jest do zapłaty należności licencyjnych z tytułu znaku towarowego na rzecz spółki powiązanej z grupy, przy czym wskazano, że w audytowanym okresie zobowiązana będzie do zapłaty jeszcze jednej faktury, zatem łączna suma należności licencyjnych na rzecz tego podmiotu przekroczy kwotę 2 mln PLN (audyt obejmował część roku podatkowego Spółki),  

• Spółka, pobiera podatek u źródła według stawki 5% na postawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z krajem, w którym znajduje się siedziba licencjodawcy,  

• Spółka posiada wyłącznie certyfikat rezydencji podatkowej kontrahenta oraz oświadczenie, zgodnie z którym jest on rzeczywistym właścicielem należności licencyjnych,  

• Spółka nie posiada opinii o stosowaniu preferencji dotyczącej należności licencyjnych, 

• Spółka nie wypłaca innych należności podlegających opodatkowaniu u źródła na rzecz tego podmiotu.  

W analizowanym przypadku audytorzy zwrócili uwagę na dwie kwestie: 

1. wobec nieposiadania przez Spółkę opinii o stosowaniu preferencji dotyczącej należności licencyjnych, kolejna wypłata należności licencyjnych będzie wiązała się obowiązkiem zastosowania przez Spółkę mechanizmu WHT pay&refund, co oznacza obowiązek poboru podatku u źródła według stawki 20% od części należności przekraczającej kwotę 2 mln PLN,  
2. posiadania wyłącznie certyfikatu rezydencji oraz oświadczenia rzeczywistego właściciela może zostać uznane za niewystarczające do wykazania, że Spółka dochowała należytej staranności przy stosowaniu preferencyjnego opodatkowania u źródła.  

W wyniku działań audytowych, Spółka podjęła działania zamierzające od pozyskania od licencjodawcy dokumentów dotyczących jej działalności, w szczególności sprawozdania finansowego oraz innych dowodów, które potwierdzały, że licencjodawca jest rzeczywistym właścicielem należności licencyjnych oraz prowadzi działalność gospodarczą w kraju rezydencji.  

Jednocześnie, w odniesieniu do przyszłej wypłaty należności, Spółka poinformowała kontrahenta, że z uwagi na obowiązujący w Polsce mechanizm WHT pay&refund, będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła według stawki 20%, jednocześnie informując o możliwości wystąpienia przez licencjodawcę z wnioskiem o zwrot podatku.  

Powyższy przypadek pokazuje, że analiza danych w pliku JPK_CIT pozwala na bieżącą weryfikację prawidłowości rozliczeń pod kątem zgodności z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym również pełnienia przez polskie spółki roli płatnika podatku u źródła.  

Wobec wyszczególnienia w pliku JPK transakcji, które stanowią import usług, organy podatkowe mogą zidentyfikować transakcje, które zasadniczo podlegają opodatkowaniu u źródła jako należności wskazane w art. 21 ust. 1 ustawy o CIT. 

W tym przypadku, zadanie kilku dodatkowych pytań do zidentyfikowanych transakcji pozwoliło na wyeliminowanie ryzyka: 

• powstania zaległości podatkowych w wyniku niezastosowania mechanizmu WHT pay&refund, 

• niedochowania należytej staranności poprzez niedostateczne udokumentowanie spełnienia warunków do preferencyjnego opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.  

Opisany przykład obrazuje, jak obecnie – na podstawie danych ujętych w JPK_CIT można w szybki sposób zidentyfikować ryzyka w rozliczeniach podatku dochodowego. Dlatego warto już na etapie wdrożenia pliku JPK_CIT zweryfikować nie tylko techniczną poprawność pliku pod kątem wypełnienia schemy i zaciągania danych z systemu księgowego, ale pod kątem merytorycznym ocenić prawidłowość postępowania spółki w zakresie wywiązywania się z obowiązków podatkowych.