Kiedy warunki transakcji z podmiotem niepowiązanym podlegają analizie cen transferowych?

Czy transakcja zawarta z niezależnym kontrahentem może zostać uznana za transakcję kontrolowaną? Tak. Kluczowe znaczenie ma bowiem nie tylko to, kto formalnie jest stroną umowy, ale również to, czy warunki transakcji zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań. 

Zagadnienie to zostało wyjaśnione w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 29 grudnia 2021 r. nr DCT1.8203.4.2020. Wynika z niej, że analiza cen transferowych powinna uwzględniać rzeczywiste zachowania stron oraz wpływ powiązań na warunki gospodarcze.  

Centralne ustalanie warunków transakcji 

Przykładem transakcji pośredniej kontrolowanej może być sytuacja, w której spółka matka negocjuje warunki zakupów z niezależnym dostawcą, a następnie spółki zależne dokonują zakupów na ustalonych centralnie warunkach. 

Podobny mechanizm może występować w przypadku grupowych umów ubezpieczenia, w których jednostka dominująca negocjuje zakres ochrony i wysokość składki, a następnie przenosi koszty na pozostałe podmioty. 

Nie oznacza to jednak, że każda centralizacja zakupów lub wspólna umowa automatycznie stanowi transakcję kontrolowaną. Istotne jest ustalenie czy powiązania rzeczywiście wpłynęły na warunki transakcji. 

Konsekwencje dla podatników 

W przypadku transakcji zawieranych z podmiotami niepowiązanymi warto zweryfikować: 

• kto faktycznie ustalał warunki transakcji; 

• czy podmiot centralny miał wpływ na decyzje spółek zależnych; 

• czy warunki zostały ustalone lub narzucone w wyniku powiązań; 

• czy wartość transakcji kontrolowanej przekracza właściwy próg dokumentacyjny. 

Dopiero po przeprowadzeniu takiej analizy można określić, czy dane zdarzenie wiąże się z obowiązkami w zakresie cen transferowych. 

Komentarz eksperta 

Transakcje pośrednie kontrolowane pokazują, że analiza cen transferowych nie powinna ograniczać się do bezpośrednich rozliczeń pomiędzy podmiotami powiązanymi. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty wpływ powiązań na warunki transakcji, niezależnie od tego, kto formalnie jest jej stroną.