Koniec mechanizmu pay&refund?

Koniec obowiązkowego poboru WHT w transakcjach wewnątrz Unii? 

Zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej przedsiębiorcy dokonujący wypłat dywidend, odsetek oraz należności licencyjnych na rzecz powiązanych spółek z innych państw UE nie musieliby już pobierać podatku u źródła, jeżeli spełnione byłyby warunki przewidziane w unijnych regulacjach. 

Byłaby to istotna zmiana w stosunku do obecnych zasad obowiązujących m.in. w Polsce, gdzie w określonych przypadkach płatnicy są zobowiązani do pobrania podatku według krajowych stawek, nawet jeśli docelowo przysługuje zwolnienie wynikające z przepisów krajowych lub prawa unijnego.  

Jak obecnie działa mechanizm pay and refund? 

Polskie przepisy przewidują stosowanie mechanizmu określanego jako „pay and refund”. Oznacza on, że po przekroczeniu ustawowego limitu wypłat na rzecz podmiotów powiązanych płatnik co do zasady powinien pobrać podatek u źródła według krajowej stawki, a dopiero następnie podatnik lub płatnik może ubiegać się o jego zwrot. 

W praktyce oznacza to konieczność czasowego finansowania podatku, mimo że ostatecznie może on w ogóle nie być należny. Procedura zwrotowa wiąże się dodatkowo z obowiązkami dokumentacyjnymi oraz długim czasem oczekiwania na decyzję organów podatkowych.  

Obecne wyjątki od mechanizmu  

Aktualnie nasze krajowe przepisy przewidują możliwość niestosowania obowiązku poboru podatku w ramach mechanizmu pay and refund. Jest to możliwe m.in. po uzyskaniu opinii o stosowaniu preferencji albo po złożeniu przez płatnika odpowiedniego oświadczenia (WH-OSC), o ile spełnione są ustawowe warunki. 

Rozwiązania te mają jednak charakter formalny i wymagają od przedsiębiorców dopełnienia dodatkowych obowiązków, co zwiększa koszty administracyjne oraz poziom ryzyka podatkowego. Na samo wydanie opinii o stosowaniu preferencji czeka się niekiedy wiele miesięcy (znacznie dłużej niż „ustawowe” 6 miesięcy).  

Co zmieni propozycja Komisji Europejskiej? 

Projekt zakłada odejście od obowiązkowego poboru podatku u źródła w przypadku kwalifikowanych płatności realizowanych pomiędzy powiązanymi podmiotami z państw członkowskich UE. Oznaczałoby to, że przedsiębiorcy mogliby od razu korzystać z przysługujących zwolnień lub innych preferencji, bez konieczności wcześniejszego zapłacenia podatku i oczekiwania na jego zwrot. 

Jednocześnie Komisja Europejska podkreśla, że uproszczenie zasad nie ma prowadzić do nadużyć ani podwójnego nieopodatkowania. W projekcie przewidziano utrzymanie mechanizmów zabezpieczających, które mają przeciwdziałać wykorzystywaniu preferencji podatkowych, zwłaszcza w odniesieniu do płatności kierowanych poza Unię Europejską. 

Korzyści dla przedsiębiorców  

Proponowane rozwiązania mogłyby przynieść przedsiębiorcom szereg praktycznych korzyści, takich jak: 

• ograniczenie obowiązków administracyjnych związanych z poborem i zwrotem podatku u źródła, 

• poprawa płynności finansowej dzięki rezygnacji z konieczności czasowego finansowania podatku, 

• zmniejszenie liczby postępowań dotyczących zwrotu WHT, 

• większa pewność i przewidywalność rozliczeń w transakcjach wewnątrzgrupowych. 

Według szacunków Komisji Europejskiej uproszczenie zasad poboru podatku u źródła może przełożyć się na oszczędności dla przedsiębiorstw działających na rynku unijnym sięgające około 5,3 mld euro rocznie. 

Co dalej? 

Przedstawione propozycje mają obecnie charakter projektu legislacyjnego. Aby mogły wejść w życie, muszą zostać zaakceptowane w unijnym procesie legislacyjnym, obejmującym m.in. prace Parlamentu Europejskiego oraz formalne przyjęcie przez Radę Unii Europejskiej.  

Jeżeli projekt zostanie uchwalony w obecnym kształcie, może oznaczać jedną z najważniejszych zmian w zakresie podatku u źródła w ostatnich latach, znacząco upraszczając rozliczenia pomiędzy spółkami funkcjonującymi na jednolitym rynku Unii Europejskiej.