Nie musisz mieć faktury aby odliczyć VAT, w tym faktury KSeF i KSef ID
Otrzymanie faktury poza KSeF w trybie offline24 lub w okresie niedostępności KSeF może pozwalać na odliczenie VAT jeszcze przed nadaniem jej numeru KSeF. Przepisy dotyczące prawa do odliczenia VAT nie uzależniają tego prawa od przydzielenia fakturze numeru identyfikującego w KSeF, podobnie jak TSUE odchodzi od formalizmów i praktyki przepisów ograniczających odliczenie VAT tylko z tego powodu, że nie ma faktury – tu ustrukturyzowanej!
Do takich wniosków prowadzi stanowisko WSA w Poznaniu, który je przedstawił w trzech wyrokach (nieprawomocnych) z 5 sierpnia 2026 r.: I SA/Po 725/26, I SA/Po 726/26 oraz I SA/Po 727/26.
We wszystkich trzech sprawach Sąd uchylił zaskarżone interpretacje Dyrektora KIS.
Spory dotyczyły faktur zakupowych wystawianych w szczególnych trybach funkcjonowania KSeF – offline24 oraz w okresie niedostępności KSeF.
Faktury miały być udostępniane nabywcom poza KSeF, w postaci papierowej albo elektronicznej, jeszcze przed ich przesłaniem do systemu i przydzieleniem numeru KSeF.
Dyrektor KIS przyjął, że co do zasady datą otrzymania takiej faktury jest data przydzielenia jej numeru identyfikującego w KSeF. W konsekwencji również prawo do odliczenia VAT miało być związane z tym momentem – ALE NIE ZGODZIŁ SIĘ Z TYM WSA. I to jeszcze wbrew wykładni przepisów, które prezentuje stale Ministerstwo Finansów od czasów projektowania KSeF!
Sąd zwrócił uwagę przede wszystkim na art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT. Przepis wiąże możliwość realizacji prawa do odliczenia z otrzymaniem faktury, nie uzależniając jej od tego, czy fakturze został już przydzielony numer KSeF.
Jak stwierdził WSA: „nie sposób wywieść, że warunkiem realizacji prawa [...] jest otrzymanie przez podatnika faktury z przydzielonym albo nie numerem w KSeF”
W praktyce oznacza to, że późniejsze nadanie numeru KSeF nie powinno przesuwać momentu realizacji prawa do odliczenia VAT, jeżeli spełnione zostały warunki wynikające z art. 86 ustawy o VAT.
WSA wskazał, że prawo do odliczenia powstaje co do zasady w okresie, w którym powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy, nie wcześniej jednak niż w okresie, w którym podatnik otrzymał fakturę.
Numer KSeF nie może stać się dodatkowym warunkiem odliczenia, w szczególności, że nadanie takiego numeru zależne jest także od działań samego wystawcy i czasu w jakim „dośle” fakturę offline do KSeF, a więc nabywca stawałby się „zakładnikiem” terminów ustawowych kontrahenta.
W ocenie WSA prowadziłoby to do sytuacji, w której podatnik współpracujący z kontrahentem niedochowującym obowiązków KSeF znalazłby się w korzystniejszej sytuacji niż podatnik współpracujący z kontrahentem działającym prawidłowo. Konsekwentnie, pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami proporcjonalności i neutralności VAT.
Sąd skupił się jednak na ww. art. 86 VAT, a pominął specyfikę norm wprost odwołujących się do faktur wystawianych w trybie offline24 oraz w okresie niedostępności KSeF.
Warto więc zaznaczyć, że zgodnie z odpowiednimi przepisami o tych trybach (106nda i 106nh), dokument wystawiony nie jest jeszcze fakturą ustrukturyzowaną i nie ma mowy o jego „otrzymaniu”. Staje się fakturą dopiero po przesłaniu do KSeF i nadaniu numeru!
Powstaje więc pytanie, czy omawiane stanowisko się utrzyma.
W mojej ocenie są na to szanse z uwagi na orzeczenia TSUE, które negują przepisy formalizujące odliczenie. Tutaj natomiast – jak sam WSA podkreślił – uzależnienie bieżącego odliczenia VAT od momentu przydzielenia numeru KSeF prowadziłoby do wykreowania z tego zdarzenia technicznego swoistego warunku zawieszającego prawo do odliczenia na bliżej nieokreślony czas, co z kolei stanowiłoby przejaw nadmiernego formalizmu.
Tezy WSA w Poznaniu jest więc bardzo istotne dla praktyki rozliczeń w KSeF oraz (być może) przyszłej zmiany przepisów. W pierwszej kolejności zobaczymy jednak, czy NSA wypowie się w podobnym tonie. Nie sądzę, że sprawa przejdzie bez echa i skarg DKIS.
A wy co sądzicie?
