Nieodebrana kaucja może stanowić KUP

Wraz 1 października 2025 r. w Polsce obowiązuje system kaucyjny – mechanizm mający na celu promowanie recyklingu i ponowne wykorzystanie opakowań w postaci butelek wyprodukowanych z tworzyw sztucznych. Natomiast od 1 stycznia 2026 r. producenci, którzy przystąpili do systemu kaucyjnego mają obowiązek wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach oznaczonych jednolitym znakiem kaucji.

Stawki wynoszą: 

• 50 gr za butelkę PET do 3l pojemności oraz puszę aluminiową do 1l pojemości, 

• 1 zł za butelkę szklaną wielokrotnego użytku do 1,5l pojemości.    

Jak odzyskać kaucję  

Z punktu widzenia prawa podatkowego podkreślenia wymaga, że system kaucyjny nie wprowadza żadnego nowego podatku ani opłaty publicznej, ponieważ kaucja uiszczona przez konsumenta przy zakupie podlega zwrotowi w całości przy oddaniu opatrzonego nią opakowania. Zwrotu należy dokonać w punktach zbiórki tzw. butelkomatach, które umieszczane są w każdym sklepie powyżej 200m2 powierzchni (oraz w niektórych mniejszych sklepach na zasadzie dobrowolnej organizacji punktu zbiórki).  

Uwaga! Zwracane opakowania powinny być puste oraz nieuszkodzone.  

System kaucyjny, a podatki dochodowe  

Dla celów podatków CIT oraz PIT, co do zasady, kaucja (zapłacona przez podatnika np. przy zakupie napojów dla pracowników do firmowej kuchni) nie może zostać zaliczona w poczet kosztów uzyskania przychodów ze względu na jej zwrotny charakter. Co jednak w przypadku, gdy kaucja zostaje utracona stając się wydatkiem definitywnym np. w wyniku uszkodzenia lub zgubienia opakowania?  

Na to pytanie odpowiedziało Ministerstwo Finansów w informacji z dnia 29 kwietnia 2026 r. (ID informacji 689061) przekazanej do mediów na zapytania dziennikarza Redakcji Gazety Podatkowej: „Nie można (…), w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego, jednoznacznie przesądzić, że uiszczona kaucja nigdy nie będzie spełniać kryteriów kosztu podatkowego. (…) Ministerstwo Finansów stoi na stanowisku, że w przypadku gdy poniesiony przez przedsiębiorcę wydatek z tytułu zapłaconej kaucji, która z określonych powodów nie może zostać zwrócona podatnikowi, spełnia warunki dla uznania jej za koszt podatkowy w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy PIT (z zastrzeżeniem art. 23 tej ustawy) oraz art. 15 ust. 1 ustawy CIT (z zastrzeżeniem art. 16 tej ustawy), to może być uwzględniony w kosztach uzyskania przychodów.” 

Jednocześnie MF przypomniało, że do KUP zaliczyć można wydatki mające racjonalne i gospodarcze uzasadnienie wskazujące na ich związek z prowadzoną przez podatnika działalnością. Prawidłowa ocena możliwości zaliczenia nieodebranej kaucji do kosztów podatkowych wymaga weryfikacji czy celem poniesienia wydatku na dany napój/napoje było osiągniecie, zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów. Stosowne wydatki muszą też być odpowiednio udokumentowane.