NSA: Zadośćuczynienie za wypadek przy pracy można rozliczyć w kosztach w CIT!
Bardzo ważny wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego! NSA potwierdził, że podatnik CIT może rozliczyć w kosztach uzyskania przychodów wypłacone pracownikowi zadośćuczynienie (na podstawie ugody sądowej), za wypadek przy pracy!
Czego dotyczy sprawa?
Sprawa dotyczyła spółki z o.o., będącej podatnikiem CIT. W zakładzie spółki doszło do wypadku przy pracy, w wyniku którego pracownik został przygnieciony elementem wózka widłowego. Przyczynami zdarzenia były okoliczności leżące po stronie pracodawcy m.in. zła organizacja pracy, naruszenie zasad BHP i brak nadzoru, ale poszkodowany również przyczynił się do wypadku (nieprzestrzeganie zasad ostrożności i rażące niedbalstwo poszkodowanego).
Spółka wypłaciła mu 35 tys. zł, jednak pracownik pozwał firmę, żądając ponad 350 tys. zł oraz rent miesięcznych. Ostatecznie strony zawarły ugodę, na mocy której spółka wypłaciła 330 tys. zł zadośćuczynienia. Kwota ta miała wyczerpywać wszelkie roszczenia pracownika, w tym rentowe.
Spółka wystąpiła do Dyrektora KIS o potwierdzenie, że może zaliczyć ten wydatek do kosztów podatkowych.
Dyrektor KIS profiskalnie
Dyrektor KIS – co nikogo chyba nie dziwi – uznał, że stanowisko spółki przedstawione we wniosku nie jest prawidłowe. Organ wskazał, że opisana wypłata nie spełnia ogólnych przesłanek uznania wydatku za koszty uzyskania przychodów, wskazanych w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Jak argumentował DKIS, w sytuacji, gdy mamy do czynienia z odpowiedzialnością na zasadzie winy, wypłacone przez pracodawcę świadczenie za wypadek przy pracy nie może być uznane za koszty uzyskania przychodów. Pamiętać należy bowiem, iż wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów muszą być wynikiem racjonalnego i celowego działania podatnika, a nie skutkiem zaniedbań, czy braku staranności.
W opisanej sprawie winą pracodawcy było przede wszystkim zaniedbanie obowiązków związanych z zapewnieniem pracownikowi bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Istotne jest przy tym, że pracodawca odpowiada nie tylko za naruszenie przepisów BHP, ale także za złamanie ogólnych zasad wynikających z doświadczenia zasad życiowego czy reguł bezpiecznego wykonywania określonego rodzaju pracy.
Sądy po stronie podatników!
Najpierw WSA w Białymstoku, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uznały stanowisko Spółki za prawidłowe!
W ocenie Sądów, należności wypłacane w związku z wypadkiem przy pracy nie są z automatu wyłączone z kosztów uzyskania przychodów, w szczególności na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
NSA wskazał, że wina leżała zarówno po stronie pracownika, jak i spółki, zaś odpowiedzialność pracodawcy opiera się na zasadzie ryzyka. Jak wyjaśnił NSA, zatrudniając pracownika, zawsze istnieje ryzyko pewnych nieprawidłowości, które spowodują konieczność zadośćuczynienia, co mieści się w ryzyku prowadzenia działalności gospodarczej. Nie może budzić wątpliwości, że wypadki przy pracy pozostają w związku z prowadzoną przez przedsiębiorcę (podatnika) działalnością gospodarczą.
Czyżby NSA zaczął rozumieć biznes? Wątpię, ale mimo wszystko bardzo ważne tezy orzeczenia, brawo NSA!
Wyrok NSA z 18 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 806/22. Czekamy na uzasadnienie wyroku.
