Opłata za nieuprawnione parkowanie z VAT i kasą fiskalną?

Zakaz parkowania, brak zgody na korzystanie z terenu i odszkodowawczy charakter opłaty nie wystarczyły, aby przekonać fiskusa do wyłączenia jej z VAT. Dyrektor KIS uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa, obciążając osoby nieuprawnione opłatami za zajmowanie miejsc postojowych, otrzymuje wynagrodzenie za usługę. Konsekwencją jest również obowiązek ewidencjonowania takich czynności na kasie fiskalnej, jeśli dotyczą konsumentów. 

Takie stanowisko wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 października 2026 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.775.2026.1.JM. Sprawa pokazuje, jak duże znaczenie dla rozliczeń VAT ma kwalifikacja opłat określanych jako kary lub odszkodowania — także wtedy, gdy właściciel nieruchomości wyraźnie sprzeciwia się korzystaniu z niej przez osoby trzecie. 

Parking dla mieszkańców, opłaty dla nieuprawnionych 

Parkingi opisane we wniosku były przeznaczone dla mieszkańców spółdzielni i określonych osób korzystających z lokali na jej terenie. Uprawnieni otrzymywali winiety i piloty do szlabanów. Spółdzielnia nie prowadziła ogólnodostępnego, odpłatnego parkingu: nie wynajmowała miejsc osobom postronnym, nie korzystała z biletomatów ani aplikacji płatniczych. 

Jeżeli jednak samochód bez winiety zajmował miejsce postojowe, na jego posiadacza nakładano opłatę za każdy dzień nieuprawnionego parkowania. Wezwanie do zapłaty umieszczano za wycieraczką. Informacje o zakazie i opłatach znajdowały się przy wjazdach. 

Spółdzielnia podkreślała, że opłata ma odstraszać osoby nieuprawnione i rekompensować bezumowne korzystanie z jej nieruchomości. Nie dopuszczała zawierania z nimi umów, również w sposób dorozumiany. W razie braku zapłaty dochodziła należności przed sądami, które — zgodnie z opisem wniosku — kwalifikowały je jako odszkodowania za bezumowne korzystanie z cudzej własności. 

Dla fiskusa opłata była zapłatą za parkowanie 

Dyrektor KIS nie podzielił argumentacji spółdzielni. Uznał, że istnieje bezpośredni związek pomiędzy skorzystaniem z miejsca postojowego a obowiązkiem zapłaty. Opłata pojawia się dlatego, że kierowca faktycznie zaparkował na terenie spółdzielni, naruszając regulamin. 

W ocenie organu oznacza to, że kierowca otrzymał konkretne świadczenie — możliwość postoju pojazdu — a naliczona kwota stanowi wynagrodzenie za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji czynność podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. 

Organ odwołał się do wyroku TSUE z 20 stycznia 2022 r. w sprawie C-90/20, Apcoa Parking Danmark. Jak wyjaśniono w interpretacji, Trybunał uznał opłaty kontrolne pobierane za naruszenie warunków korzystania z prywatnych parkingów za wynagrodzenie za odpłatne usługi. Istotny był ich związek z rzeczywiście wykonaną usługą parkingową. Sama kwalifikacja należności jako kary na gruncie prawa krajowego nie przesądzała o jej pozostawaniu poza VAT. 

Kwestia dokumentowania 

Uznanie opłat za wynagrodzenie spowodowało dalsze konsekwencje. Dyrektor KIS stwierdził, że czynności wykonywane na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych trzeba ewidencjonować na kasie fiskalnej. 

Ma to szczególne znaczenie w świetle zasad obowiązujących od 1 kwietnia 2026 r. Usługi parkingu samochodów i innych pojazdów zostały co do zasady wyłączone z ogólnych zwolnień z obowiązku stosowania kas. W takim przypadku sam niski obrót lub otrzymywanie zapłaty przelewem nie zapewniają zwolnienia.  

Przepisy przewidują szczególne zwolnienie obejmujące m.in. określone usługi parkingowe świadczone przez spółdzielnie i wspólnoty na rzecz wskazanych grup mieszkańców i osób uprawnionych. Organ uznał jednak, że z opisu sprawy nie wynikało, aby osoby obciążane opłatami należały do grup wymienionych w poz. 38 załącznika do rozporządzenia. Sam status spółdzielni mieszkaniowej nie wystarczył więc do zastosowania zwolnienia. 

Komentarz autora 

Interpretacja jest istotnym sygnałem ryzyka dla podmiotów traktujących opłaty za nieuprawnione korzystanie z parkingów jako należności pozostające poza VAT. Nie oznacza jednak, że każde odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości automatycznie staje się zapłatą za usługę. 

W opisanej sprawie uwagę zwraca różnica między komercyjnym udostępnianiem parkingu na określonych warunkach a wyraźnym zakazem korzystania z niego przez osoby trzecie. Spółdzielnia podkreślała, że nie wyraża zgody na takie parkowanie i podejmuje działania, aby mu zapobiegać. W naszej ocenie kwestia istnienia stosunku prawnego i wzajemnych świadczeń wymaga w takich okolicznościach szczególnie starannego uzasadnienia. Sam fakt zajęcia miejsca i naliczenia należności nie powinien zastępować tej analizy. 

Dla praktyki oznacza to potrzebę przeglądu regulaminów, zasad naliczania opłat oraz rzeczywistych działań właściciela wobec nieuprawnionych użytkowników. Zmiana nazwy należności na „karę” lub „odszkodowanie” nie rozstrzyga jej kwalifikacji podatkowej. Równolegle należy sprawdzić sposób dokumentowania i ewidencjonowania opłat — ponieważ spór o ich charakter może dotyczyć jednocześnie VAT i obowiązku stosowania kasy fiskalnej.