PIT po ugodzie z bankiem - zwrot nadpłaconego kredytu to nie przychód

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 12 stycznia 2026 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.1027.2025.1.DJ potwierdził korzystne podejście: jeżeli wypłata stanowi zwrot nadpłaconych wcześniej środków, to nie powstaje przychód na gruncie PIT.

1. Co było przedmiotem interpretacji?

Wnioskodawczyni zawarła z bankiem ugodę pozasądową dotyczącą kredytu hipotecznego waloryzowanego we frankach szwajcarskich, zaciągniętego wyłącznie na cele mieszkaniowe. Ugoda obejmowała dwa elementy:

• umorzenie części kapitału i odsetek (w opisie wskazano, że w tym zakresie spełnione są warunki zaniechania poboru na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów),
• wypłatę kwoty pieniężnej, która według przedstawionego stanu faktycznego była zwrotem nadpłaty dokonanej w toku spłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału. Wskazano, że nie miała ona charakteru odsetek za opóźnienie, odszkodowania ani zadośćuczynienia.

Zadano pytanie, czy wypłacona przez Bank kwota, stanowiąca w sensie ekonomicznym i prawnym zwrot nienależnie pobranych od kredytobiorców świadczeń (nadpłaconego kapitału) w ramach rozliczenia kredytu hipotecznego, stanowi dla Wnioskodawcy przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w szczególności przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2. Zwrot to nie przychód

W interpretacji organ odwołał się do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT i podkreślił istotną cechę przychodu, wskazując że musi on mieć charakter definitywny, czyli powodować rzeczywiste, trwałe wzbogacenie podatnika, definitywny przyrost jego majątku. Tym samym jeżeli podatnik odzyskuje swoje własne środki (wcześniej nienależnie pobrane), to co do zasady nie można mówić o przysporzeniu.

Dyrektor KIS potwierdził, że:

• wypłata stanowiąca zwrot nadpłaconych środkównie jest przychodem w rozumieniu ustawy o PIT,
• w konsekwencji podatniczkanie powinna wykazywać tej kwoty w zeznaniu rocznym i nie powinna płacić podatku dochodowego z tego tytułu.

3. Zwrot a umorzenie części zobowiązania

Interpretacja dotyczyła wypłaty kwoty będącej zwrotem nadpłaconego kredytu. W praktyce jednak ugody z bankami bardzo często obejmują również umorzenie części zobowiązania. I tu trzeba pamiętać, że zwrot nadpłaconych kwot oraz umorzenie to odrębne kwestie na gruncie podatkowym:

• umorzenie długu może prowadzić do powstania przychodu, ponieważ zmniejsza zobowiązania podatnika, czyli powoduje realne przysporzenie,
• przewidziana jest natomiast możliwość zastosowania zaniechania poboru podatku, jeżeli spełnione zostaną przesłanki właściwych przepisów wykonawczych, tj. Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

4. Co powinno wynikać z ugody?

Jeżeli w praktyce chcemy bezpiecznie zastosować podejście przedstawione w interpretacji, kluczowe jest, aby z dokumentów wynikało, że wypłata ma charakter zwrotu, jest rozliczeniem dokonanych wpłat, restytucją stanu majątkowego sprzed dokonania nienależnej wpłaty, a nie uzyskaniem nowej korzyści.

W tym zakresie pomocne mogą być postanowienia ugody, z których wynika mechanizm wyliczenia kwoty, historia spłat kredytu potwierdzająca powstanie nadpłaty, pomocniczo korespondencja z bankiem.

W interpretacji zaakcentowano, że terminologia użyta przez bank nie ma decydującego znaczenia dla rozliczenia podatkowego, istotna jest się rzeczywista funkcja ekonomiczna wypłaty.