Pożyczka udzielona przez fundację rodzinną a ukryty zysk po nowemu?

W przepisach regulujących opodatkowanie fundacji rodzinnej został uregulowany zamknięty katalog ukrytych zysków. Z przepisów wynika, że ukrytym zyskiem jest między innymi pożyczka udzielona przez fundację rodzinną beneficjentowi:

• w części, która podlegała zwrotowi w danym roku podatkowym i nie została zwrócona do dnia upływu terminu złożenia przez fundację rodzinną deklaracji CIT za ten rok podatkowy,
• na okres co najmniej 10 lat albo na okres krótszy niż 10 lat, jeżeli ostateczny termin obowiązywania umowy wyniósł co najmniej 10 lat.

Zatem obecnie, aby uniknąć konieczności zapłaty podatku z tytułu ukrytych zysków w związku z udzieloną pożyczką, fundacja rodzinna i beneficjent (pożyczkobiorca) muszą dopilnować, żeby jej raty były spłacane terminowo, a sama pożyczka została udzielona (i spłacona) przed upływem 10 lat od zawarcia umowy.

Dopełnienie tych obowiązków nie wydaje się skomplikowane i w mojej ocenie monitoring w tym zakresie nie wymaga wielkiego nakładu zasobów.

Od 1 stycznia 2027 roku może się to jednak zmienić. Zgodnie z zaprezentowanym w sierpniu 2026 r. projektem zmian przepisów dotyczących opodatkowania fundacji rodzinnej, ryzyko powstania ukrytych zysków w związku z pożyczkami udzielanymi przez fundację rodzinną wzrośnie.

Jeśli zmiany wejdą w życie, w wyżej wymienionych sytuacjach ukryty zysk będzie mógł powstać również w przypadku udzielenia przez fundację rodzinną pożyczki fundatorowi lub innemu podmiotowi będącemu podmiotem powiązanym z beneficjentem, fundatorem lub fundacją rodzinną.

W praktyce, wejście tych przepisów w życie będzie wiązało się z koniecznością dokładniejszego monitorowania, komu fundacja rodzinna udzieliła pożyczek oraz ponoszenia większego nakładu czasu na monitorowanie terminowości ich spłat.

Jednak to nie jedyna zmiana dotycząca ukrytych zysków i pożyczek udzielonych przez fundację rodzinną. Ukrytym zyskiem miałaby również zostać wartość umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne należności, w tym z tytułu pożyczki, wobec beneficjenta, fundatora lub podmiotu powiązanego z beneficjentem, fundatorem lub fundacją rodzinną.

Choć nie mamy pewności, że przepisy wejdą w życie, warto już teraz mieć świadomość, co może czekać fundacje rodzinne od początku 2027 roku i przygotować się na wprowadzenie procesów mających przeciwdziałać konieczności zapłaty ukrytych zysków w związku z udzielonymi pożyczkami.