Premier na Campus Polska: nie będzie rozszerzenia ulgi dla młodych

Premier Donald Tusk odrzucił postulat przedłużenia lub rozszerzenia ulgi podatkowej dla młodych, podkreślając że osoby wchodzące późno na rynek pracy muszą samodzielnie kalkulować finansowe konsekwencje swoich wyborów. Wobec trwającej dyskusji o kształcie systemu podatkowego warto przypomnieć, na czym polega obowiązująca preferencja i jakie są jej granice.

Wypowiedź szefa rządu padła w kontekście szerszej debaty o poziomie opodatkowania w Polsce. Donald Tusk zauważył, że młodzi korzystają już z preferencji podatkowej do ukończenia 26. roku życia i powinni uwzględniać jej wygaśnięcie w planowaniu własnej ścieżki zawodowej. Osoby decydujące się na przedłużone kształcenie lub późniejsze wejście na rynek pracy są dorosłymi zdolnymi do kalkulowania konsekwencji takich wyborów. Premier wprost wykluczył rozszerzenie ulgi, wskazując zarówno na brak środków w budżecie, jak i na ogólne przekonanie o relatywnie niskim poziomie opodatkowania w Polsce. 

Na czym polega ulga dla młodych

Obowiązująca preferencja, uregulowana w art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT, zwalnia z podatku dochodowego przychody osób, które nie ukończyły 26. roku życia, uzyskiwane z tytułu stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy, stosunku służbowego oraz pracy nakładczej, a także z umów zlecenia. Zwolnienie obejmuje przychody do kwoty 85 528 zł rocznie. Po przekroczeniu progu nadwyżka podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, według stawki 12 proc. w pierwszym progu podatkowym. Co istotne, limit ten jest wspólny z kwotą wolną od podatku i odliczany od łącznych przychodów objętych ulgą w danym roku.

W praktyce oznacza to, że młoda osoba zarabiająca na etacie lub zleceniu do wskazanego progu nie płaci podatku dochodowego w ogóle. Pracodawca lub zleceniodawca nie pobiera zaliczek na PIT. Ulga nie obejmuje natomiast przychodów z działalności gospodarczej, umów o dzieło ani przychodów z najmu.

Kalkulacja zamiast preferencji

Stanowisko premiera wpisuje się w szerszą filozofię, którą można streścić następująco: system oferuje czas na adaptację, ale nie gwarantuje jego przedłużenia. Tusk przywołał przy tym argument o strukturalnym napięciu między rozbudowanymi świadczeniami socjalnymi a stosunkowo niskim obciążeniem fiskalnym, wskazując że utrzymanie obu jednocześnie w dłuższej perspektywie jest trudne do obrony. 

Wnioski

Deklaracja premiera zamyka dyskusję o rozszerzeniu ulgi dla młodych powyżej obecnej granicy wieku. Dla osób zbliżających się do 26. roku życia oznacza to konieczność uwzględnienia wygaśnięcia preferencji w planowaniu finansowym. Wzrost efektywnego obciążenia podatkowego po przekroczeniu tego progu może być odczuwalny, zwłaszcza przy dochodach zbliżonych do drugiego progu skali. Warto przy tym pamiętać, że po utracie ulgi dla młodych podatnik nadal korzysta z kwoty wolnej od podatku wynoszącej 30 000 zł rocznie, co częściowo łagodzi skutki wejścia w standardowy reżim opodatkowania.