SENT 2.0 – MF nie poddaje się w sprawie betonu, proponuje bardziej elastyczne kary i nowe zasady zgłoszeń

Ministerstwo Finansów przygotowało obszerną nowelizację ustawy o SENT. Projekt z 17 sierpnia 2026 r. zakłada nie tylko objęcie systemem przewozu betonu towarowego, ale również zmianę zasad nakładania kar, rozszerzenie dostępu organów do danych oraz wprowadzenie nowych obowiązków związanych ze zgłoszeniami. 

Na tym etapie są to nadal propozycje, które mogą ulec zmianie w toku prac legislacyjnych. Projekt został oznaczony numerem UD437, a jego przyjęcie przez Radę Ministrów zaplanowano na III kwartał 2026 r. Informacje o projekcie są dostępne w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów. 

1. Beton towarowy(znów)zostanie objęty SENT 

Najbardziej zauważalną zmianą ma być objęcie systemem SENT przewozu betonu towarowego w betonomieszarkach, w tym w betonomieszarkach wyposażonych w pompę. Nie jest to oczywiście nowość, ponieważ MF już w poprzednim i dość głośnym projekcie (UD 109) próbowało przeforsować objęcie systemem SENT beton. Projekt ten finalnie poległ na ostatnim etapie legislacyjny, czyli podpisie (braku) Prezydenta RP. Stąd właśnie drugie podejście MF.  

Obowiązek zgłoszenia ma dotyczyć przewozu bez względu na ilość betonu znajdującą się w pojeździe. Monitorowane mają być również dostawy do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, np. prywatnych inwestorów budujących dom. 

Projekt nie nakłada jednak obowiązków związanych z obsługą zgłoszenia na konsumentów. W przypadku dostawy betonu osobie fizycznej: 

• odbiorca nie będzie musiał posiadać konta na PUESC ani potwierdzać odbioru w systemie, 

• podmiot wysyłający nie będzie przekazywał konsumentowi numeru referencyjnego, 

• potwierdzenia daty dostawy i ilości odebranego betonu dokona podmiot wysyłający. 

Co istotne, przewóz betonu ma zostać zwolniony z obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Betonomieszarki nie będą więc musiały być monitorowane w taki sam sposób jak pojazdy przewożące inne towary objęte SENT. 

2. Jedno zgłoszenie dla dużego kontraktu

Projekt przewiduje uproszczenie dla dużych dostaw betonu realizowanych pomiędzy przedsiębiorcami. Jeżeli umowa na dostawę betonu albo umowa o roboty budowlane będzie przewidywała dostarczenie więcej niż 100 m³ betonu, podmiot wysyłający będzie mógł dokonać jednego zgłoszenia obejmującego realizację całej umowy. 

Zgłoszenie kontraktowe będzie mogło obejmować: 

• wszystkie transporty realizowane w ramach umowy, 

• jeden albo wiele pojazdów, 

• jedno albo wiele miejsc załadunku, 

• jedno albo wiele miejsc dostarczenia betonu. 

Rozwiązanie to ma pozwolić uniknąć dokonywania odrębnego zgłoszenia dla każdego kursu betonomieszarki. 

Numer referencyjny otrzymany dla całej umowy trzeba będzie umieszczać na dowodzie księgowym, np. na dokumencie WZ, towarzyszącym każdemu przewozowi. Dokument elektroniczny będzie musiał mieć format pozwalający na bezpośrednie zapoznanie się z jego treścią podczas kontroli. 

Po zakończeniu umowy podmiot wysyłający będzie miał 30 dni na uzupełnienie zgłoszenia o łączną ilość dostarczonego betonu. Na żądanie naczelnika urzędu celno-skarbowego trzeba będzie również przekazać m.in. kopię umowy, aneksy, dokumenty związane z jej wykonaniem oraz przeszukiwalne zestawienie dowodów księgowych. 

Jeżeli inwestycja będzie wymagała większej ilości betonu niż wskazana w zgłoszeniu, konieczne będzie dokonanie kolejnych zgłoszeń – na zasadach ogólnych albo w formie następnego zgłoszenia kontraktowego. 

3. Szczególne zasady na wypadek awarii systemu

Ze względu na krótki czas przydatności betonu projekt przewiduje specjalne rozwiązanie na wypadek niedostępności rejestru SENT. 

W takiej sytuacji przewóz będzie mógł być realizowany, jeżeli betonowi będzie towarzyszył dowód księgowy dokumentujący dostawę. Przewoźnik powinien natomiast odmówić przyjęcia betonu do przewozu, jeżeli nie otrzyma wymaganego dokumentu. 

W przypadku zgłoszenia kontraktowego przewoźnik będzie musiał posiadać dowód księgowy z umieszczonym numerem referencyjnym niezależnie od tego, czy rejestr SENT jest dostępny. 

4. Kontrola nie zatrzyma betoniarki

Jeżeli podczas kontroli zostanie stwierdzony brak zgłoszenia albo podwyższone ryzyko nieprawidłowości, betonomieszarka nie będzie zatrzymywana wraz z betonem. 

Kontrolujący pozwoli na kontynuowanie przewozu do miejsca dostarczenia. Uzasadnienie projektu wskazuje, że beton będzie mógł zostać rozładowany, a kontrola zostanie dokończona na miejscu. Ma to zapobiegać stwardnieniu i utracie przewożonego materiału. 

Nie oznacza to jednak zwolnienia z odpowiedzialności za brak zgłoszenia. Zmiana dotyczy jedynie sposobu przeprowadzenia kontroli. 

5. Nowe zasady potwierdzania odbioru

Obecnie podmiot odbierający powinien potwierdzić odbiór towaru najpóźniej w następnym dniu roboczym po jego dostarczeniu. Projekt przewiduje, że uzupełnienie zgłoszenia o datę dostawy i ilość odebranego towaru będzie możliwe do końca okresu ważności numeru referencyjnego. 

Standardowo numer referencyjny jest ważny przez 10 dni od jego nadania. Nowe rozwiązanie może więc wydłużyć czas na zamknięcie zgłoszenia. Trzeba jednak uważać na dostawy realizowane ostatniego dnia ważności numeru – w takim przypadku zgłoszenie będzie należało uzupełnić jeszcze tego samego dnia. 

Firmy powinny zatem kontrolować nie tylko datę odbioru, ale również termin ważności konkretnego numeru referencyjnego. 

6. Odmowa odbioru będzie wymagała nowego zgłoszenia

Projekt porządkuje również sposób postępowania w przypadku odmowy przyjęcia towaru. 

Podmiot odbierający będzie musiał w terminie ważności numeru referencyjnego uzupełnić zgłoszenie o przyczynę odmowy. Takie uzupełnienie spowoduje zamknięcie zgłoszenia. 

Jeżeli towar ma następnie zostać przewieziony w inne miejsce, podmiot wysyłający będzie musiał dokonać nowego zgłoszenia – od miejsca, w którym odmówiono odbioru, do nowego miejsca dostarczenia. 

Procedury reklamacyjne i instrukcje dla kierowców powinny więc uwzględniać konieczność uzyskania nowego numeru referencyjnego przed dalszym przewozem. 

7. Doprecyzowanie zasad w transakcjach łańcuchowych

Nowelizacja ma wyjaśnić, kto jest podmiotem wysyłającym, jeżeli ten sam towar jest przedmiotem kilku kolejnych dostaw, ale fizycznie jedzie bezpośrednio od pierwszego dostawcy do ostatniego nabywcy. 

W takim przypadku podmiotem wysyłającym ma być podmiot dokonujący ostatniej dostawy przed rozpoczęciem przewozu. Regulacja nie będzie dotyczyła paliw opałowych. 

Zmiana jest ważna dla przedsiębiorców uczestniczących w obrocie łańcuchowym, ponieważ jednoznacznie przypisuje obowiązek dokonania zgłoszenia SENT. Warto będzie sprawdzić, czy dotychczasowy podział obowiązków w umowach handlowych odpowiada projektowanej definicji. 

8. Dodatkowe dane o pojeździe

Do numeru rejestracyjnego środka transportu trzeba będzie dodawać kraj jego rejestracji. Ma to wyeliminować przypadki błędnej identyfikacji pojazdów, ponieważ taki sam numer rejestracyjny może występować w różnych państwach. 

Na dostosowanie formularzy, systemów informatycznych oraz integracji z PUESC projekt przewiduje dłuższy, 12-miesięczny okres przejściowy. 

9. Wyższe limity dla opakowań jednostkowych

Projekt rozszerza wyłączenia dotyczące wybranych towarów przewożonych w opakowaniach jednostkowych właściwych dla sprzedaży detalicznej. 

Zgłoszeniu mają nie podlegać m.in. towary: 

• z pozycji CN 2710 w opakowaniach do 20 litrów – obecnie limit wynosi 11 litrów, 

• z pozycji CN 3403 w opakowaniach do 20 litrów – obecnie limit wynosi 16 litrów, 

• z pozycji CN 3824 w opakowaniach do 5 litrów, 

• z pozycji CN 3826 w opakowaniach do 20 litrów. 

Dla przedsiębiorców zajmujących się obrotem produktami chemicznymi, smarami i podobnymi wyrobami będzie to korzystne ograniczenie obowiązków administracyjnych. 

10. Zmiany w dostawach paliw opałowych

W przypadku dostarczania paliwa opałowego do urządzeń grzewczych w zgłoszeniu ma być podawany numer identyfikacyjny miejsca albo urządzenia grzewczego, a nie sam adres dostarczenia. 

Dotyczy to zarówno urządzeń stacjonarnych, jak i niestacjonarnych. Firmy powinny zatem zweryfikować, czy posiadają prawidłowe numery identyfikacyjne wszystkich obsługiwanych miejsc i urządzeń. 

11. Kary mają być bardziej proporcjonalne

Projekt przewiduje istotne zmiany w systemie administracyjnych kar pieniężnych. Ich wysokość ma być w większym stopniu uzależniona od rodzaju przewożonego towaru i ryzyka związanego z naruszeniem. 

W przypadku niewykonania podstawowych obowiązków zgłoszeniowych albo rozbieżności dotyczących rodzaju lub ilości towaru projekt przewiduje karę w wysokości 46% wartości brutto towaru albo różnicy wartości, przy czym: 

• dla wyrobów akcyzowych oraz towarów uznanych za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego kara nie będzie mogła być niższa niż 20 000 zł, 

• dla pozostałych towarów kara nie będzie mogła przekroczyć 20 000 zł. 

Niektóre obecnie sztywne kary, w tym kary wynoszące 10 000 zł i 100 000 zł, mają zostać zastąpione karami „do” wskazanej kwoty. 

Przy ustalaniu wysokości kary organ będzie musiał brać pod uwagę: 

• liczbę i rodzaj zgłoszeń dokonywanych przez przedsiębiorcę, 

• liczbę wcześniej ujawnionych naruszeń, 

• sposób regulowania podatków, opłat i innych należności budżetowych przed wykryciem naruszenia. 

Terminowe wykonywanie obowiązków podatkowych i incydentalny charakter uchybienia będą więc mogły przemawiać za niższą karą. 

12. Pouczenie zamiast kary za oczywistą omyłkę

Na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy organ będzie mógł odstąpić od nałożenia kary i poprzestać na pouczeniu, jeżeli przewóz został prawidłowo i terminowo zgłoszony, a błąd był wynikiem oczywistej omyłki. 

Rozwiązanie to nie obejmie jednak pomyłek dotyczących: 

• rodzaju, ilości, masy lub objętości towaru, 

• numeru rejestracyjnego pojazdu, 

• numeru lokalizatora lub urządzenia przekazującego dane, 

• danych geolokalizacyjnych. 

Odstąpienie od kary nie będzie automatyczne. Przedsiębiorca powinien złożyć uzasadniony wniosek i wykazać, że błąd miał charakter oczywistej omyłki. 

Co ważne, korzystniejsze przepisy dotyczące kar mają być stosowane również do naruszeń popełnionych przed wejściem w życie nowelizacji, w tym do postępowań już wszczętych i niezakończonych. 

13. Szerszy dostęp organów do danych SENT

Dane z rejestru SENT mają być szerzej wykorzystywane przez organy zajmujące się ochroną środowiska i kontrolą rynku rolno-spożywczego. 

Dostęp do danych w zakresie niezbędnym do realizacji ustawowych zadań otrzymają m.in. organy Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Ma to usprawnić kontrolę przewozu odpadów i produktów rolnych oraz przeciwdziałać działalności w szarej strefie. 

Projekt potwierdza również, że kontrola przestrzegania przepisów SENT wykonywana przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej jest kontrolą celno-skarbową. Ma to usunąć dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne. 

14. Elektroniczne plomby także poza SENT

Nowelizacja ustawy o KAS przewiduje możliwość stosowania plomb elektronicznych wykorzystujących pozycjonowanie satelitarne także w innych kontrolach celno-skarbowych niż przewozy objęte SENT. 

Dane geolokalizacyjne plomb mają być przechowywane w odrębnym rejestrze prowadzonym przez Szefa KAS. Co do zasady okres ich przechowywania nie będzie mógł przekraczać 12 miesięcy od dnia zdjęcia plomby. 

Za każdą nałożoną plombę elektroniczną będzie pobierana kaucja w wysokości 2 000 zł. W przypadku dwóch plomb kaucja wyniesie więc 4 000 zł. Kaucja powinna zostać zwrócona w ciągu 7 dni od zdjęcia plomby, chyba że doszło do jej naruszenia, usunięcia, zniszczenia albo utraty. 

Projekt umożliwia również pobieranie przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej kaucji kartą płatniczą. 

Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie? 

Projekt przewiduje trzy terminy: 

• po 14 dniach od ogłoszenia – m.in. zmiany w zakresie kar, miarkowania sankcji, wyłączeń dla opakowań jednostkowych oraz dostępu organów do danych, 

• po 3 miesiącach od ogłoszenia – zasadnicza część nowych regulacji, w tym objęcie SENT przewozu betonu, 

• po 12 miesiącach od ogłoszenia – obowiązek podawania kraju rejestracji pojazdu. 

Terminy te są na razie jedynie propozycją. Ostateczny kształt i data wejścia w życie przepisów będą zależały od przebiegu dalszych prac legislacyjnych. 

Jak przygotować firmę? 

Przedsiębiorcy, których działalność obejmuje towary objęte SENT, powinni już teraz przeanalizować projektowane zmiany. W szczególności warto: 

• ustalić role poszczególnych uczestników dostawy w transakcjach łańcuchowych, 

• zweryfikować sposób monitorowania terminów ważności numerów referencyjnych, 

• przygotować procedurę postępowania w przypadku odmowy odbioru towaru, 

• dostosować systemy do podawania kraju rejestracji pojazdu, 

• sprawdzić numery identyfikacyjne miejsc i urządzeń grzewczych, 

• w branży betonowej przygotować obieg dokumentów WZ i innych dowodów księgowych, 

• rozważyć dostosowanie umów przekraczających 100 m³ do korzystania ze zgłoszeń kontraktowych, 

• zapewnić możliwość szybkiego przekazania organom umów, aneksów i przeszukiwalnych zestawień dokumentów. 

Planowana nowelizacja nie ogranicza się do branży betonowej. Nowe zasady zamykania zgłoszeń, odpowiedzialności za błędy, kontroli oraz wymiaru kar mogą mieć znaczenie dla wszystkich przedsiębiorców uczestniczących w przewozach objętych SENT. 

Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące nowelizacji lub wątpliwości z nią związane albo inne pytanie z zakresu SENT – prosimy o kontakt, chętnie pomożemy.