SENT: formalny błąd w zgłoszeniu może drogo kosztować przewoźnika – NSA o karach w SENT

Naczelny Sąd Administracyjny po raz kolejny przypomniał, że obowiązki przewoźnika w systemie SENT mają charakter formalny, ale ich naruszenie może wywoływać bardzo realne skutki finansowe. 

W wyroku z 26 maja 2026 r. NSA sygn. II GSK 2478/24 potwierdził, że błędy w zgłoszeniu SENT oraz brak prawidłowego przekazywania danych geolokalizacyjnych mogą uzasadniać nałożenie kary pieniężnej, nawet jeżeli przewoźnik uzupełni dane w trakcie kontroli i nawet jeżeli w sprawie nie wystąpiło realne zagrożenie uszczuplenia należności publicznoprawnych. 

Czego dotyczyła sprawa? 

Sprawa dotyczyła przewoźnika, wobec którego organy nałożyły kary pieniężne za naruszenia obowiązków wynikających z ustawy SENT. 

W zgłoszeniu wskazano nieprawidłowe lub niepełne dane, w szczególności dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu, numeru lokalizatora oraz danych adresowych. Dodatkowo przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu przez całą trasę przewozu. 

Przewoźnik argumentował, że braki zostały uzupełnione podczas kontroli. Podnosił również, że zgłoszenie zostało przyjęte przez system, przewóz był udokumentowany, a w sprawie nie było ryzyka uszczuplenia dochodów budżetu państwa. 

NSA nie podzielił tej argumentacji. 

Dane muszą być prawidłowe przed rozpoczęciem przewozu 

Najważniejszy wniosek z wyroku jest prosty: obowiązki przewoźnika w SENT trzeba wykonać przed rozpoczęciem przewozu. 

Nie wystarczy, że dane zostaną poprawione dopiero w trakcie kontroli. Zdaniem sądu takie działanie nie oznacza prawidłowego wykonania obowiązku. System SENT ma umożliwiać bieżące monitorowanie przewozu towarów wrażliwych, dlatego dane muszą być kompletne i zgodne ze stanem faktycznym już na starcie transportu. 

W praktyce oznacza to, że przewoźnik powinien przed wyjazdem sprawdzić m.in.: 

• czy w zgłoszeniu wskazano właściwy numer rejestracyjny pojazdu, 

• czy podano prawidłowy numer lokalizatora albo urządzenia, 

• czy dane adresowe miejsca dostarczenia lub zakończenia przewozu są zgodne z rzeczywistością, 

• czy urządzenie geolokalizacyjne działa i przekazuje aktualne dane. 

To nie są wyłącznie „techniczne szczegóły”. Dla organów i sądów są to elementy, które warunkują skuteczność całego systemu monitorowania. 

Brak szkody dla budżetu nie zawsze pomoże 

Bardzo istotne jest również to, że NSA nie uznał za decydujący argumentu o braku zagrożenia dla budżetu państwa. 

Przewoźnik wskazywał, że nie doszło do oszustwa, przestępstwa ani realnego ryzyka uszczuplenia należności publicznych. Sąd podkreślił jednak, że odpowiedzialność w SENT ma charakter zobiektywizowany. Oznacza to, że zasadniczo liczy się sam fakt niewykonania obowiązku, a nie zamiar przedsiębiorcy czy faktyczne skutki naruszenia. 

Innymi słowy: nawet uczciwy przewóz, realizowany na podstawie dokumentów i bez zamiaru obejścia prawa, może zakończyć się karą, jeżeli zgłoszenie SENT zawiera błędy albo system nie przekazuje danych geolokalizacyjnych. 

Geolokalizacja to odrębny obowiązek 

W sprawie pojawił się również argument, że błędny numer rejestracyjny pojazdu wpłynął na działanie lokalizatora, a więc przewoźnik nie powinien być karany podwójnie. 

NSA uznał jednak, że obowiązek prawidłowego uzupełnienia zgłoszenia i obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych są odrębne. Wykonanie jednego z nich nie zwalnia z wykonania drugiego. 

To szczególnie ważne w praktyce. Firma transportowa nie powinna zakładać, że skoro urządzenie GPS działa, to sam błąd w numerze pojazdu jest drugorzędny. Z drugiej strony samo poprawne zgłoszenie numeru rejestracyjnego nie wystarczy, jeżeli lokalizator nie przekazuje aktualnych danych na całej trasie. 

Czy kara w SENT jest automatyczna? 

Wyrok nie oznacza, że w każdej sprawie organ musi bezrefleksyjnie nałożyć karę. Ustawa SENT przewiduje możliwość odstąpienia od kary w uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy przemawia za tym ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. 

Problem polega jednak na tym, że jest to wyjątek, a nie zasada. Przedsiębiorca, który chce powołać się na szczególne okoliczności, powinien je dobrze udokumentować i wykazać, dlaczego w danej sprawie kara byłaby niecelowa lub nadmierna. 

Samo twierdzenie, że błąd był formalny, że przewóz był legalny albo że nie doszło do szkody dla budżetu, może nie wystarczyć. 

Co ten wyrok oznacza dla przedsiębiorców? 

Wyrok NSA potwierdza restrykcyjne podejście do obowiązków SENT. Dla przewoźników i podmiotów zlecających transport oznacza to konieczność wprowadzenia realnych procedur kontrolnych, a nie tylko formalnego przypisania obowiązków pracownikom lub kierowcom. 

W praktyce warto zadbać o prostą checklistę przed rozpoczęciem przewozu. Powinna ona obejmować sprawdzenie danych pojazdu, lokalizatora, adresów, rodzaju towaru, numeru zgłoszenia oraz działania urządzenia przekazującego dane geolokalizacyjne. 

Szczególnej uwagi wymagają sytuacje, w których dochodzi do zmiany pojazdu, naczepy, kierowcy, lokalizatora albo trasy. To właśnie wtedy najłatwiej o błąd, który z perspektywy operacyjnej wydaje się drobny, ale z perspektywy SENT może skutkować karą.