Spółka w upadłości – jakie stawki w podatku od nieruchomości?

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: UPOL) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty; budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Ustawodawca w art. 1a ust. 1 pkt 3 UPOL przewidział, że przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

W myśl art. 1a ust. 1 pkt 4 UPOL działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.

Na tle powyższej regulacji powstał spór pomiędzy Spółką w upadłości a organem podatkowym, odnośnie zasadności opodatkowania nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w sytuacji, gdy Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z chwilą ogłoszenia upadłości.

Zdaniem organu podatkowego, nieruchomość wraz z posadowionymi na niej budynkami i budowlami jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i w związku z tym podlega opodatkowaniu według stawek najwyższych. Syndyk masy upadłości Spółki nie zgadzając się z decyzją określającą zobowiązanie podatkowe wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku.

SKO w dniu 27 marca 2026 r. wydało decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, uznając, że:

• ogłoszenie upadłości Spółki jakkolwiek wywołuje zmiany w sferze zarządzania jej majątkiem, nie oznacza utraty przymiotu przedsiębiorcy;
• w rozpatrywanej sprawie nieruchomość spełnia kryteria pozwalające uznać ją za związaną z działalnością gospodarczą Spółki - w przypadku osoby prawnej jaką jest Spółka, która prowadzi działalność gospodarczą przy braku działalności o innych profilach, już samo posiadanie przez nią nieruchomości pozwala na zakwalifikowanie ich jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
• okoliczność, że od ogłoszenia upadłości Spółka faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, pozbawiona jest prawnej doniosłości, ponieważ, jak wyjaśniono, dla uznania nieruchomości za związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą wystarczająca jest potencjalna możliwość takiego wykorzystywania, która w niniejszej sprawie występuje.

Syndyk zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując przede wszystkim na okoliczność, iż nie miał nawet potencjalnej możliwości kontynuowania działalności, gdyż objął upadłość w stanie, gdy działalność nie była już aktywnie prowadzona od wielu miesięcy. Co więcej - od dnia ogłoszenia upadłości podmiotu, grunty wraz z budynkami pozostawały opuszczone.

W dniu 4 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał wyrok o sygn. I SA/Gd 404/26, w którym stwierdził zasadność skargi, przedstawiając następującą argumentację:

• opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji;
• moment ogłoszenia upadłości Spółki nie był zdarzeniem neutralnym z punktu widzenia toczącego się sporu - Spółka będąca w stanie upadłości jest nadal przedsiębiorcą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 UPOL i posiadane przez nią (a zarządzane przez syndyka) grunty, budynki i budowle wchodzą w skład przedsiębiorstwa, co jednak nie oznacza automatycznie tego, że te składniki majątkowe nadal są związane z działalnością gospodarczą;
• jakkolwiek celem Spółki było prowadzenie działalności nastawionej na zysk, to na obecnym etapie jej funkcjonowania, tj. w upadłości, w to miejsce pojawia się inny cel, wyznaczany przez Prawo upadłościowe (nadrzędnym celem postępowania upadłościowego jest zaspokojenie wierzycieli, syndyk może prowadzić przedsiębiorstwo upadłego tylko za zgodą rady wierzycieli (sędziego-komisarza) i ten element w sprawie nie wystąpił). Zatem uwzględniając brak zgody sędziego-komisarza na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa przez syndyka, samo posiadanie statusu przedsiębiorcy nie może uzasadniać opodatkowania posiadanych przez upadłego przedsiębiorcę nieruchomości według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i takie stanowisko należy uznać za pozostające w zgodzie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego;
• aby wykazać zasadność opodatkowania nieruchomości według stawek najwyższych, organy podatkowe musiałyby wykazać ich związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, co oznacza wykazanie, że działalność gospodarcza była prowadzona po ogłoszeniu upadłości.

Wydane w przedmiotowej sprawie decyzje Burmistrza oraz SKO zostały tym samym uchylone, a przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie uwzględnić stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku.