Środki z faktoringu pełnego nie eliminują spółki z estońskiego CIT

Dnia 13 sierpnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał kluczowy wyrok (sygn. akt I SA/Gl 1232/25) dotyczący kwalifikacji przychodów z faktoringu pełnego w kontekście ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estońskiego CIT). Sąd stanął po stronie podatników, uchylając niekorzystną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) i jednoznacznie orzekając, że odpłatna cesja własnych wierzytelności handlowych na rzecz faktora nie generuje dochodów pasywnych w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy o CIT. Tym samym przychody z tego tytułu nie wliczają się do 50-procentowego limitu przychodów pasywnych, którego przekroczenie pozbawia prawa do estońskiego CIT.  

1. Tło sprawy i przebieg postępowania przed fiskusem

Sprawa opierała się na wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej złożonym przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (N. Sp. z o.o.) prowadzącą aktywną działalność produkcyjno-handlową w branży urządzeń grzewczych (produkcja pieców, palenisk i wkładów kominkowych). W celu zapewnienia bieżącej płynności finansowej oraz sprawnego zarządzania należnościami, spółka zawarła z podmiotem zewnętrznym umowę faktoringu pełnego (bez prawa regresu). Na tej podstawie dokonywała odpłatnej cesji własnych wierzytelności handlowych, powstałych ze sprzedaży wyrobów i usług na rzecz kontrahentów krajowych oraz zagranicznych.  

Pytanie podatnika sprowadzało się do ustalenia, czy kwoty uzyskane od faktora stanowią tzw. przychody/dochody pasywne i czy należy wliczać je do limitu przychodów z wierzytelności z art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o CIT.  

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 18 sierpnia 2025 r. uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe. Organ zajął stanowisko czysto formalne i literalne:  

• Zbycie wierzytelności – zdaniem fiskusa – stanowi odrębne zdarzenie gospodarcze od pierwotnej sprzedaży towarów/usług.  

• Ponieważ przepis art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o CIT wyklucza z estońskiego CIT podmioty uzyskujące ponad 50% przychodów z „wierzytelności”, nie różnicując wierzytelności na własne i obce, każda sprzedaż wierzytelności faktorowi musi trafiać do limitu przychodów pasywnych.  

• Przekroczenie progu 50% miało w konsekwencji oznaczać utratę prawa do ryczałtu.   

2. Argumentacja Skarżącej i skarga do Sądu

Spółka zaskarżyła interpretację do WSA w Gliwicach, podnosząc naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 28j ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o CIT) oraz przepisów postępowania (art. 14c § 2, art. 14h w zw. z art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej).  

W skardze zwrócono uwagę, że: 

1. Faktoring to usługa finansowania, a nie inwestycja: W obrocie gospodarczym faktoring pełny stanowi elastyczną alternatywę dla kredytu obrotowego lub pożyczki. Jego celem jest zasilenie przedsiębiorstwa w płynność do bieżącej działalności, a nie czerpanie zysków z obrotu kapitałowego.  
2. Brak charakteru pasywnego: Wierzytelności nie powstały w celach spekulacyjnych czy handlowych (jak np. w firmach windykacyjnych), lecz wynikały z aktywnej, produkcyjnej działalności operacyjnej.  
3. Naruszenie zasad orzecznictwa: Organ zignorował kształtującą się i korzystną dla podatników linię orzeczniczą sądów administracyjnych (m.in. wyroki WSA w Warszawie sygn. III SA/Wa 627/23 i III SA/Wa 553/23 oraz wcześniejszy wyrok WSA w Gliwicach sygn. I SA/Gl 1124/23).  

3. Stanowisko WSA w Gliwicach: Wykładnia celowościowa i gospodarcza

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił w całości zaskarżoną interpretację indywidualną oraz zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania. W uzasadnieniu skład orzekający (pod przewodnictwem Sędziego WSA Pawła Kornackiego, ze sprawozdawcą Sędzią WSA Agatą Ćwik-Bury oraz Asesorem WSA Mikołajem Darmoszem) sformułował zestaw istotnych tez prawnych:   

A. Konieczność wyjścia poza prostą wykładnię językową

Sąd podkreślił, że w prawie podatkowym nie można poprzestawać wyłącznie na wykładni językowej, jeśli jej wyniki stoją w sprzeczności z kontekstem systemowym i funkcjonalnym. Zarówno cel ustawy (ratio legis), jak i wola ustawodawcy muszą być brane pod uwagę.   

B. Ratio legis estońskiego CIT a dochody pasywne

Głównym celem wprowadzenia warunku ze struktury przychodów (art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT) było wyeliminowanie możliwości korzystania z preferencyjnego opodatkowania przez tzw. „podmioty pasywne” – czyli firmy, które nie prowadzą rzeczywistej działalności gospodarczej, lecz uzyskują dochody głównie z odsetek, dywidend, praw autorskich czy obrotu obcymi wierzytelnościami.  

Powołując się na uzasadnienie projektu ustawy (druk sejmowy nr 643), Sąd przypomniał, że estoński CIT miał być „programem akceleracji inwestycyjnej” dla podmiotów prowadzących aktywną działalność gospodarczą. Dlatego pojęcie „przychodów z wierzytelności” w tym przepisie należy odnosić wyłącznie do podmiotów, których podstawowym profilem działalności jest skup i dalsza odsprzedaż wierzytelności (działalność czysto finansowa/pasywna).  

C. Faktoring jako ekwiwalent kredytu (wykładnia gospodarcza)

Sąd zastosował tzw. dyrektywę wykładni gospodarczej, wskazując, że ocena skutków podatkowych musi odpowiadać realiom rynkowym:  

• Faktoring dla przedsiębiorcy produkcyjnego pełną funkcję analogiczną do kredytu bankowego.  

• Podatnik korzystający z kredytu obrotowego nie uzyskuje przychodu pasywnego. Sztuczne różnicowanie sytuacji podatnika tylko dlatego, że zamiast kredytu wybrał bardziej elastyczny faktoring pełny do sfinansowania bieżących operacji, jest pozbawione uzasadnienia gospodarczego i narusza zasadę równego traktowania.   

4. Znaczenie wyroku dla praktyki gospodarczej

Wyrok WSA w Gliwicach z 13 sierpnia 2026 r. (I SA/Gl 1232/25) jest niezmiernie ważnym rozstrzygnięciem dla polskich przedsiębiorców stosujących lub planujących wybór opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek.   

Kluczowe wnioski dla przedsiębiorców:  

1. Bezpieczeństwo płynności finansowej: Przedsiębiorstwa na estońskim CIT mogą bez obaw korzystać z usług faktoringu pełnego w celu finansowania bieżącej działalności produkcyjnej lub usługowej, nie ryzykując utraty prawa do tej formy opodatkowania.  
2. Konieczność badania genezy wierzytelności: Istotne jest, aby zbywane wierzytelności miały charakter wierzytelności własnych, powstałych z podstawowej (operacyjnej) działalności gospodarczej spółki, a nie stanowiły nabytych wierzytelności obcych.  
3. Ochrona przed profiskalną wykładnią KIS: Wyrok stanowi kolejny silny argument w sporach z organami podatkowymi, które bezrefleksyjnie kwalifikują wszelkie przepływy pieniężne z cesji wierzytelności jako przychód wykluczający z ryczałtu.   

Orzeczenie w sprawie I SA/Gl 1232/25 udowadnia, że sądy administracyjne skutecznie chronią funkcjonalny i proinwestycyjny sens estońskiego CIT, nie pozwalając na wąskie i szkodliwe dla gospodarki interpretowanie przepisów przez organ podatkowy.